Araştırma Makalesi

Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 4 Sayı: 1 28 Şubat 2022
PDF İndir
EN TR

Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma örgüt normlarının dışına çıkılmasına rağmen örgüte ve paydaşlara fayda sağlayabilecek iyi niyetli ve gönüllü davranışları tanımlayan yapıcı sapma davranışının öncülü olarak kişilik değişkenini araştırmaktadır. Kişilik değişkeni olarak yeni kavramsallaştırılan karanlık ve aydınlık üçlü kişilik özelliklerinin ele alındığı çalışma havacılık sektörünün farklı birimlerinde çalışan 345 katılımcı ile yürütülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla ölçeklerinin doğrulandığı modele korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak hipotezler sınanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre faktör yapıları bir bütün olarak ele alındığında karanlık üçlü kişilik özellikleri (narsisizm, makyavelizm, psikopati) ile yapıcı sapma davranışı arasında negatif, aydınlık üçlü kişilik özellikleri (hümanizm, insanlığa inanç, Kantçılık) ve yapıcı sapma davranışı arasında pozitif ilişki olduğu görülmüştür. Aydınlık ve karanlık üçlü, yapıcı sapma davranışındaki değişimi görece düşük düzeyde açıklasa da çalışma kişilik özelliklerinin yeni tipolojisinin varsayılan etkisini görme açısından önem taşımaktadır. Ayrıca araştırma, havacılık sektörü gibi düzenleyici otoritelerinin gölgesinde sıkı kontrol ve denetim mekanizmalarının işlediği örgütsel yapılarda yapıcı sapma davranışının raporlama kültürüne olumlu etkilerinin olabileceğine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adler, P. A., & Adler, P. (2009). Constructions of deviance: Social power, context, and interaction. Southbank, Victoria, Australia: Thomson/Wadsworth.
  2. Aiken, L. & Groth-Marnat, G. (2006). Psychological testing and assessment (12th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
  3. Alias, M., Mohd Rasdi, R., Ismail, M., & Abu Samah, B. (2013). Predictors of workplace deviant behaviour: HRD agenda for Malaysian support personnel. European Journal of Training and Development, 37 (2), 161-182. https://doi.org/10.1108/03090591311301671
  4. Bennett, R.J., & Robinson, S.L. (2000). Development of a measure of workplace deviance. Journal of Applied Psychology, 85, 349-360. http://dx.doi.org/10.1037//0021-9010.85.3.349
  5. Berry, C.M., Ones, D.S., & Sackett, P.R. (2007). Interpersonal deviance, organizational deviance, and their common correlates: A review and meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 92, 410-424. http://dx.doi.org/10.1037/0021-9010.92.2.410
  6. Bodankin, M., & Tziner, A. (2009). Constructive Deviance, Destructive Deviance and Personality: How Do They Interrelate? Amphitheatre Economic Journal, 11 (26), 549-564.
  7. Caruana, A., Ramaseshan, B., & Ewing, M. T. (2001). Anomia and deviant behaviour in marketing: some preliminary evidence. Journal of Managerial Psychology, 16(5), 322–338. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005526
  8. Carter, G. L., Campbell, A. C., Muncer, S., & Carter, K. A. (2015). A Mokken analysis of the Dark Triad ‘Dirty Dozen’: Sex and age differences in scale structures, and issues with individual items. Personality and Individual Differences, 83, 185–191. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.04.012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2022

Kabul Tarihi

23 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erhan, T. (2022). Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Journal of Aviation Research, 4(1), 146-163. https://doi.org/10.51785/jar.1066310
AMA
1.Erhan T. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 2022;4(1):146-163. doi:10.51785/jar.1066310
Chicago
Erhan, Tuğba. 2022. “Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research 4 (1): 146-63. https://doi.org/10.51785/jar.1066310.
EndNote
Erhan T (01 Şubat 2022) Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Journal of Aviation Research 4 1 146–163.
IEEE
[1]T. Erhan, “Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, JAR, c. 4, sy 1, ss. 146–163, Şub. 2022, doi: 10.51785/jar.1066310.
ISNAD
Erhan, Tuğba. “Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research 4/1 (01 Şubat 2022): 146-163. https://doi.org/10.51785/jar.1066310.
JAMA
1.Erhan T. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 2022;4:146–163.
MLA
Erhan, Tuğba. “Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research, c. 4, sy 1, Şubat 2022, ss. 146-63, doi:10.51785/jar.1066310.
Vancouver
1.Tuğba Erhan. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 01 Şubat 2022;4(1):146-63. doi:10.51785/jar.1066310

Cited By

15550155491554815547155461554415543

15854  17159  17426   17988logo.png








17297
Bu dergi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.