Research Article

Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi

Volume: 10 Number: 2 June 25, 2024
EN TR

Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi

Abstract

Dolgu barajların güvenliği, inşaatında kullanılan malzemelerin su akımıyla taşınması olarak tanımlanan içsel erozyon ile tehdit edilmektedir. Özellikle geçirimsiz perde inşaatında kullanılan kil zeminlerde gelişen çekme çatlaklarında oluşan içsel erozyon türlerinden olan kaçak erozyon, çekme çatlağının derinliği ve genişliği ile ilgili hidrolik parametrelerle kontrol edilir. Ek olarak kil zeminin içsel erozyon direncini kapsayan malzeme özellikleri de göz önünde tutulur. Bu çalışmada bu kontrol faktörlerine ilave olarak çatlama sonrası çatlak duvarlarında gelişen gerilme koşullarının da dikkate alınabilmesi için dolgu barajlardaki çatlak mekanizmasından faydalanılarak yeni bir yaklaşım üretilmiştir. Bu yaklaşımın da laboratuvar koşullarında fiziksel olarak modellenebilmesi için nümerik analiz yardımıyla yeni bir test cihazı; Modifiye Edilmiş Gerilme Kontrollü Üç Eksenli Test Cihazı (MGÜET), tanımlanmıştır. Duvarları tam düşey ve tam yatayda olan çekme çatlaklarının çatlama sonrası duvarlarında toplam gerilme esasında oluşan asal gerilme koşulları, bu test cihazıyla laboratuvar koşullarında oluşturulabilmiştir. Dolgu barajlarda gelişen çekme çatlakları, silindirik zemin örneğinde oluşturulan dairesel bir delik ile modellenmiştir. Böylece, içi boş silindirik cisimlerin mekaniğinden faydalanılarak çekme çatlaklarının çatlama sonrası duvar gerilmeleri, dairesel deliğin duvarında gelişen gerilmeler ile açıklanabilmektedir.

Keywords

References

  1. J. Lowe, Recent development in the design and construction of earth and rockfill dams, 10th International Congress on Large Dams, Montreal, Canada, 1970, pp. 11–23.
  2. S. Topçu, Kil çekirdekli kaya dolgu barajlarda hidrolik çatlama potansiyelinin tahmin edilmesi, DSİ Teknik Bülten 125 (2017) 1–7.
  3. M. Foster, R. Fell, M. Spannagle, The statistics of embankment dam failures and accidents, Canadian Geotechnical Journal 37 (5) (2000) 1000–1024.
  4. S. Topçu, Comparative analysis of internal erosion behaviour for fine grained soils under different stress state, Doctoral Dissertation Eskişehir Osmangazi University (2021) Eskişehir.
  5. United States of Burea of Reclamation (USBR), Design Standard No. 13. Embankment Dams, Protective Filters (2011), https://www.usbr.gov/tsc/techreferences/designstandards-datacollectionguides/finalds-pdfs/DS13-5.pdf, Accessed 17 Oct 2023.
  6. International Comission of Large Dams (ICOLD), Bulletin No. 95: Embankment Dams: Granular Filters and Drains – Review and Recommendations, Paris, 1994.
  7. H. Tosun, S. Topçu, Toprak Dolgu Barajlarda Hidrolik Çatlama, Uluslararası Katılımlı IV. Ulusal Baraj Güvenliği Sempozyumu, Elazığ, 2014, pp. 519–530.
  8. G. Hunter The deformation behaviour of embankment dams and landslides in natural and constructed soil slopes, Doctoral Dissertation The Universty of New South Wales (2003) Australia.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Geotechnical Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 25, 2024

Publication Date

June 25, 2024

Submission Date

October 17, 2023

Acceptance Date

December 20, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 10 Number: 2

APA
Topçu, S., & Tosun, H. (2024). Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 10(2), 285-299. https://doi.org/10.28979/jarnas.1377362
AMA
1.Topçu S, Tosun H. Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi. JARNAS. 2024;10(2):285-299. doi:10.28979/jarnas.1377362
Chicago
Topçu, Sadettin, and Hasan Tosun. 2024. “Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 10 (2): 285-99. https://doi.org/10.28979/jarnas.1377362.
EndNote
Topçu S, Tosun H (June 1, 2024) Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 10 2 285–299.
IEEE
[1]S. Topçu and H. Tosun, “Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi”, JARNAS, vol. 10, no. 2, pp. 285–299, June 2024, doi: 10.28979/jarnas.1377362.
ISNAD
Topçu, Sadettin - Tosun, Hasan. “Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 10/2 (June 1, 2024): 285-299. https://doi.org/10.28979/jarnas.1377362.
JAMA
1.Topçu S, Tosun H. Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi. JARNAS. 2024;10:285–299.
MLA
Topçu, Sadettin, and Hasan Tosun. “Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, vol. 10, no. 2, June 2024, pp. 285-99, doi:10.28979/jarnas.1377362.
Vancouver
1.Sadettin Topçu, Hasan Tosun. Dolgu Barajlarda Çekme Çatlaklarının Duvarına Etkiyen Gerilmelerin Fiziksel Olarak Modellenmesi. JARNAS. 2024 Jun. 1;10(2):285-99. doi:10.28979/jarnas.1377362

 

 

 

TR Dizin 20466
 

 

SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS)    34270

                                                   American Chemical Society-Chemical Abstracts Service CAS    34922 

 

DOAJ 32869

EBSCO 32870

Scilit 30371                        

SOBİAD 20460

 

29804 JARNAS is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence (CC BY-NC).