Research Article

Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi

Volume: 7 Number: 2 June 30, 2021
EN TR

Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi

Abstract

− Bu çalışmada kızartılarak tüketime hazır hale getirilen bazı balık türlerindeki metal düzeylerinin belirlenmesi, elde edilen değerlerin Ulusal ve Uluslararası standartlarla karşılaştırılması ve insan sağlığı riskinin değerlendiril-mesi amaçlanmıştır. Metal tayininde Yüksek Çözünürlüklü Sürekli Işın Kaynaklı Alevli Atomik Absorbsiyon Spektrofototometrisi (HR CS-FAAS) kullanılmıştır. Orta Karadeniz Bölgesinden temin edilen balıkların kas dokularından (kızartma sonrası) alınan örneklerin çözünürleştirilmesinde mikro dalga parçalama sistemi kullanıl-mıştır. Çalışmada metal düzeyleri, Pb için 0.26-0.43 µg g-1; Ni için 0.15-0.25 µg g-1; Cd için 0.03-0.25 µg g-1; Al için 1.3-5.2 µg g-1; Cr için 0.34-2.79 µg g-1; Cu için 1.08-3.33 µg g-1; Fe için 3.64-14.95 µg g-1; Mn için 2.03-3.54 µg g-1; Zn için 4.13-20.72 µg g-1; Ca için 0.25-1.37 mg g-1 ve Mg için 0.27-0.71 mg g-1 aralığında tayin edildi. Balık türlerindeki metal düzeyleri Ulusal ve Uluslararası standartlar ile karşılaştırılarak dokulardaki Tah-mini Haftalık Alım Düzeyi (EWI), Hedef Tehlike Oranı (THQ) ve Tehlike İndeksleri (HI, Toplam THQ) hesap-lanmıştır. Çalışılan metaller için EWI değerlerinin Tolere Edilebilir Haftalık Alım Miktarları (PTWI) değerlerin-den düşük olduğu tespit edilmiştir. THQ ve tehlike indeksi değerlerinin 1’den küçük hesaplanmıştır. Böylece analiz edilen balık türlerinin tüketilmesi halinde tüketici açısından kanser harici sağlık problemlerinin ortaya çıkma olasılığının düşük olacağı kararına varılmıştır.

Keywords

References

  1. Analytik Jena AG. (2008). Detection Limits contrAA, Kundendienst, Konrad-Zuse-Str. 1 Jena, pp. 1/1.
  2. Anan, Y., Kunito, T., Tanabe, S., Mitrofanov I. ve Aubrey DG. (2005). Trace element accumulation in fishes collected from coastal waters of the Caspian Sea. Mar Pollut Bull, 51(8-12), 882-8. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2005.06.038
  3. Ashraf, W., Seddigi, A., Abulkıbash, A. ve Khalide, M. (2006). Levels of selected metals in canned fish consumed in Kingdom of Saudi Arabia. Environmental Monitoring and Assessment, 117(1-3), 271-279.
  4. Ateş, M. ve Türkmen, Y. (2015). Assessment of heavy metals in fourteen marine fish species of four Turkish seas. Indian Journal of Geo-Marine Sciences, 44 (1), 49-55. https://doi.org/10.1007/s10661-006-0989-5
  5. Çulha, S.T., Yabanlı, M., Baki, B. ve Yozukmaz, A. (2016). Heavy metals in tissues of scorpionfish (Scorpaena porcus) caught from Black Sea (Turkey) and potential risks to human health. Envi-ronmental science and pollution research international, 23(20), 20882-20892. https://doi.org/10.1007/s11356-016-7337-2
  6. EPA, U.S. (1989). Assessing Human health risks from chemically contaminated fish and shellfish: A Guidance Manual. EPA503/8-89-002. United States Environmental Protection Agency (EPA), Office of Research and Development, Washington. https://nepis.epa.gov/Exe/ZyPDF.cgi/2000DGLF.PDF?Dockey=2000DGLF.PDF
  7. EPA, U.S. (2006). Guidelines for carcinogenic risk assessment. EPA/630/ P-03/001F, Risk Assessment Forum, Washington, DC. https://www.epa.gov/risk/guidelines-carcinogen-risk-assessment
  8. EPA, U.S. (2011). Regional Screening Level (RSL) Summary Table: June 2011. https://epa-prgs.ornl.gov/chemicals/download/master_sl_table_run_JUN2011.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ecology

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2021

Submission Date

February 20, 2021

Acceptance Date

May 10, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 7 Number: 2

APA
Çiftçi, H., Er Çalışkan, Ç., & Öztürk, K. (2021). Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 7(2), 219-233. https://doi.org/10.28979/jarnas.883611
AMA
1.Çiftçi H, Er Çalışkan Ç, Öztürk K. Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi. JARNAS. 2021;7(2):219-233. doi:10.28979/jarnas.883611
Chicago
Çiftçi, Harun, Çiğdem Er Çalışkan, and Kübra Öztürk. 2021. “Bazı Balık Türlerinde İz Ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi Ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 7 (2): 219-33. https://doi.org/10.28979/jarnas.883611.
EndNote
Çiftçi H, Er Çalışkan Ç, Öztürk K (June 1, 2021) Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 7 2 219–233.
IEEE
[1]H. Çiftçi, Ç. Er Çalışkan, and K. Öztürk, “Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi”, JARNAS, vol. 7, no. 2, pp. 219–233, June 2021, doi: 10.28979/jarnas.883611.
ISNAD
Çiftçi, Harun - Er Çalışkan, Çiğdem - Öztürk, Kübra. “Bazı Balık Türlerinde İz Ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi Ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 7/2 (June 1, 2021): 219-233. https://doi.org/10.28979/jarnas.883611.
JAMA
1.Çiftçi H, Er Çalışkan Ç, Öztürk K. Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi. JARNAS. 2021;7:219–233.
MLA
Çiftçi, Harun, et al. “Bazı Balık Türlerinde İz Ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi Ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, vol. 7, no. 2, June 2021, pp. 219-33, doi:10.28979/jarnas.883611.
Vancouver
1.Harun Çiftçi, Çiğdem Er Çalışkan, Kübra Öztürk. Bazı Balık Türlerinde İz ve Toksik Metal Düzeylerinin Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi. JARNAS. 2021 Jun. 1;7(2):219-33. doi:10.28979/jarnas.883611

Cited By

 

 

 

TR Dizin 20466
 

 

SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS)    34270

                                                   American Chemical Society-Chemical Abstracts Service CAS    34922 

 

DOAJ 32869

EBSCO 32870

Scilit 30371                        

SOBİAD 20460

 

29804 JARNAS is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence (CC BY-NC).