EN
TR
Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi
Abstract
Gerek polinasyon amacıyla tarımsal üretimde kullanıldığında gerekse doğal yaşam alanlarında çeşitli insektisitlere farklı şekil ve düzeyde maruz kalan arılar beslenme reflekslerini, yön bulma becerilerini kaybedebilir vehatta ölebilirler. İnsektisitlerden neonikotinoid grubunda yer alan Acetamiprid etken maddeli insektisitler tıpkı diğer neonikotinoler gibi arıların yön bulma, öğrenme ve hafıza becerilerini olumsuz etkilemektedir. Bombus terrestris koloni bireyleri (ana, işçi ve erkek arı) koloni yaşam döngüsünün belirli dönemlerinde besin toplama veya çiftleşme gibi farklı amaçlar için koloniden ayrılmakta ve insektisitlere maruz kalabilmektedir. Bu çalışmada, B. terrestris koloni bireylerinden oluşan 5 grup (Grup 1: Çiftleşmemiş genç ana arı grubu, Grup 2: Çiftleşmiş, diyapoz dönemini tamamlamış, ancak yumurtlamamış ana arı grubu, Grup 3: Çiftleşmiş, diyapoz dönemini tamamlamış ve yumurtlamış ana arı grubu, Grup 4: İşçi arı grubu, Grup 5: Erkek arı grubu) Acetamiprid etken maddeli insektisitin (Hekplan®, HEKTAŞ) tavsiye edilen dozunun 5 farklı oranına (0 (kontrol), 1/1000, 1/100, 1/10, 1/1) maruz bırakılmıştır. İnsektisite maruz kalan arıların öğrenme ve hafıza davranışları klasik koşullandırma yöntemi ile belirlenmiştir. Her maruziyet uygulaması için 20 adet olmak üzere toplam 500 adet (5 grup x 5 doz x 20 arı) ergin birey kullanılmıştır. Sonuçlara göre klasik koşullandırma yöntemi uygulanan 3 ana arı grubundaki bireylerin işçi ve erkek arı gruplarındaki bireylere göre hem daha geç öğrenmeye başladığı hem de daha az sayıda bireyin dil çıkarma davranışı sergilediği belirlenmiştir. Hafıza çalışmalarındaki ölçümler öğrenme çalışmasından sonra 1., 2., 6. ve 12. saatlerde yapılmıştır. İnsektisitten en çok etkilenen grupların ana arı grupları olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, Acetamiprid etken maddeli neonikotinoid insektisitin bombus arısı bireylerinin öğrenme ve hafıza yeteneklerini farklı düzeylerde etkilediğini ortaya koymuştur.
Keywords
Supporting Institution
TÜBİTAK
Thanks
Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209-A kapsamında desteklenmiştir.
References
- Beekman, M., van Stratum, P., 2000. Does the diapause experience of bumblebee queens Bombus terrestris affect colony characteristics?. Ecological Entomology. 25(1): 1-6.
- Belzunces, L.P., Tchamitchian, S., Brunet, J.L., 2012. Neural effects of insecticides in the honey bee. Apidologie. 43(3): 348-370.
- Bitterman, M.E., Menzel, R., Fietz, A., Schäfer, S., 1983. Classical conditioning of proboscis extension in honeybees (Apis mellifera). Journal of Comparative Psychology. 97(2): 107-119.
- Casida, J.E., Durkin, K.A., 2013. Neuroactive insecticides: targets, selectivity, resistance, and secondary effects. Annual Review of Entomology. 58(1): 99-117.
- Chensheng, L.U., Warchol, K.M., Callahan, R.A., 2014. Sub-lethal exposure to neonicotinoids impaired honey bees winterization before proceeding to colony collapse disorder. Bulletin of Insectology. 67(1): 125-130.
- Croy, M.I., Hughes, R.N., 1990. The Combined Effects of Learning and Hunger in the Feeding Behaviour of the Fifteen-Spined Stickleback (Spinachia Spinachia L.). Hughes, R.N. (Eds) Behavioural Mechanisms of Food Selection (pp. 215–234). Berlin, Germany: Springer.
- Demares, F.J., Crous, K.L., Pirk, C.W., Nicolson, S.W., Human, H., 2016. Sucrose sensitivity of honey bees is differently affected by dietary protein and a neonicotinoid pesticide. PLoS One. 11(6): e0156584.
- DesJardins, N.S., Fisher, A., Ozturk, C., Fewell, J.H., De Grandi-Hoffman, G., Harrison, J. F., Smith, B.H., 2021. A common fungicide, Pristine®, impairs olfactory associative learning performance in honey bees (Apis mellifera). Environmental Pollution. 288: 117720
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Zootechny (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
June 30, 2024
Submission Date
March 1, 2024
Acceptance Date
April 29, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 7 Number: 1
APA
Buluş, İ. Y., Timuroğlu, S., & Gösterit, A. (2024). Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. Hayvan Bilimi Ve Ürünleri Dergisi, 7(1), 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967
AMA
1.Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. JASP. 2024;7(1):30-41. doi:10.51970/jasp.1444967
Chicago
Buluş, İsmail Yaşhan, Selcan Timuroğlu, and Ayhan Gösterit. 2024. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus Terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza Ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi Ve Ürünleri Dergisi 7 (1): 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967.
EndNote
Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A (June 1, 2024) Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 7 1 30–41.
IEEE
[1]İ. Y. Buluş, S. Timuroğlu, and A. Gösterit, “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi”, JASP, vol. 7, no. 1, pp. 30–41, June 2024, doi: 10.51970/jasp.1444967.
ISNAD
Buluş, İsmail Yaşhan - Timuroğlu, Selcan - Gösterit, Ayhan. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus Terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza Ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 7/1 (June 1, 2024): 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967.
JAMA
1.Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. JASP. 2024;7:30–41.
MLA
Buluş, İsmail Yaşhan, et al. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus Terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza Ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi Ve Ürünleri Dergisi, vol. 7, no. 1, June 2024, pp. 30-41, doi:10.51970/jasp.1444967.
Vancouver
1.İsmail Yaşhan Buluş, Selcan Timuroğlu, Ayhan Gösterit. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. JASP. 2024 Jun. 1;7(1):30-41. doi:10.51970/jasp.1444967
