Araştırma Makalesi

Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi

Öz

Gerek polinasyon amacıyla tarımsal üretimde kullanıldığında gerekse doğal yaşam alanlarında çeşitli insektisitlere farklı şekil ve düzeyde maruz kalan arılar beslenme reflekslerini, yön bulma becerilerini kaybedebilir vehatta ölebilirler. İnsektisitlerden neonikotinoid grubunda yer alan Acetamiprid etken maddeli insektisitler tıpkı diğer neonikotinoler gibi arıların yön bulma, öğrenme ve hafıza becerilerini olumsuz etkilemektedir. Bombus terrestris koloni bireyleri (ana, işçi ve erkek arı) koloni yaşam döngüsünün belirli dönemlerinde besin toplama veya çiftleşme gibi farklı amaçlar için koloniden ayrılmakta ve insektisitlere maruz kalabilmektedir. Bu çalışmada, B. terrestris koloni bireylerinden oluşan 5 grup (Grup 1: Çiftleşmemiş genç ana arı grubu, Grup 2: Çiftleşmiş, diyapoz dönemini tamamlamış, ancak yumurtlamamış ana arı grubu, Grup 3: Çiftleşmiş, diyapoz dönemini tamamlamış ve yumurtlamış ana arı grubu, Grup 4: İşçi arı grubu, Grup 5: Erkek arı grubu) Acetamiprid etken maddeli insektisitin (Hekplan®, HEKTAŞ) tavsiye edilen dozunun 5 farklı oranına (0 (kontrol), 1/1000, 1/100, 1/10, 1/1) maruz bırakılmıştır. İnsektisite maruz kalan arıların öğrenme ve hafıza davranışları klasik koşullandırma yöntemi ile belirlenmiştir. Her maruziyet uygulaması için 20 adet olmak üzere toplam 500 adet (5 grup x 5 doz x 20 arı) ergin birey kullanılmıştır. Sonuçlara göre klasik koşullandırma yöntemi uygulanan 3 ana arı grubundaki bireylerin işçi ve erkek arı gruplarındaki bireylere göre hem daha geç öğrenmeye başladığı hem de daha az sayıda bireyin dil çıkarma davranışı sergilediği belirlenmiştir. Hafıza çalışmalarındaki ölçümler öğrenme çalışmasından sonra 1., 2., 6. ve 12. saatlerde yapılmıştır. İnsektisitten en çok etkilenen grupların ana arı grupları olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, Acetamiprid etken maddeli neonikotinoid insektisitin bombus arısı bireylerinin öğrenme ve hafıza yeteneklerini farklı düzeylerde etkilediğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Teşekkür

Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209-A kapsamında desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Beekman, M., van Stratum, P., 2000. Does the diapause experience of bumblebee queens Bombus terrestris affect colony characteristics?. Ecological Entomology. 25(1): 1-6.
  2. Belzunces, L.P., Tchamitchian, S., Brunet, J.L., 2012. Neural effects of insecticides in the honey bee. Apidologie. 43(3): 348-370.
  3. Bitterman, M.E., Menzel, R., Fietz, A., Schäfer, S., 1983. Classical conditioning of proboscis extension in honeybees (Apis mellifera). Journal of Comparative Psychology. 97(2): 107-119.
  4. Casida, J.E., Durkin, K.A., 2013. Neuroactive insecticides: targets, selectivity, resistance, and secondary effects. Annual Review of Entomology. 58(1): 99-117.
  5. Chensheng, L.U., Warchol, K.M., Callahan, R.A., 2014. Sub-lethal exposure to neonicotinoids impaired honey bees winterization before proceeding to colony collapse disorder. Bulletin of Insectology. 67(1): 125-130.
  6. Croy, M.I., Hughes, R.N., 1990. The Combined Effects of Learning and Hunger in the Feeding Behaviour of the Fifteen-Spined Stickleback (Spinachia Spinachia L.). Hughes, R.N. (Eds) Behavioural Mechanisms of Food Selection (pp. 215–234). Berlin, Germany: Springer.
  7. Demares, F.J., Crous, K.L., Pirk, C.W., Nicolson, S.W., Human, H., 2016. Sucrose sensitivity of honey bees is differently affected by dietary protein and a neonicotinoid pesticide. PLoS One. 11(6): e0156584.
  8. DesJardins, N.S., Fisher, A., Ozturk, C., Fewell, J.H., De Grandi-Hoffman, G., Harrison, J. F., Smith, B.H., 2021. A common fungicide, Pristine®, impairs olfactory associative learning performance in honey bees (Apis mellifera). Environmental Pollution. 288: 117720

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvansal Üretim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2024

Kabul Tarihi

29 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Buluş, İ. Y., Timuroğlu, S., & Gösterit, A. (2024). Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 7(1), 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967
AMA
1.Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. HBÜD. 2024;7(1):30-41. doi:10.51970/jasp.1444967
Chicago
Buluş, İsmail Yaşhan, Selcan Timuroğlu, ve Ayhan Gösterit. 2024. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 7 (1): 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967.
EndNote
Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A (01 Haziran 2024) Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 7 1 30–41.
IEEE
[1]İ. Y. Buluş, S. Timuroğlu, ve A. Gösterit, “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi”, HBÜD, c. 7, sy 1, ss. 30–41, Haz. 2024, doi: 10.51970/jasp.1444967.
ISNAD
Buluş, İsmail Yaşhan - Timuroğlu, Selcan - Gösterit, Ayhan. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 7/1 (01 Haziran 2024): 30-41. https://doi.org/10.51970/jasp.1444967.
JAMA
1.Buluş İY, Timuroğlu S, Gösterit A. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. HBÜD. 2024;7:30–41.
MLA
Buluş, İsmail Yaşhan, vd. “Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2024, ss. 30-41, doi:10.51970/jasp.1444967.
Vancouver
1.İsmail Yaşhan Buluş, Selcan Timuroğlu, Ayhan Gösterit. Neonikotinoid İnsektisitlerin Bombus (Bombus terrestris L.) Arısı Bireylerinde Hafıza ve Öğrenme Davranışına Etkisi. HBÜD. 01 Haziran 2024;7(1):30-41. doi:10.51970/jasp.1444967

Cited By


Tarandığı indeksler:

Google Scholar        Directory of Research Journals Indexing        iealonline        19413        BASE (Bielefeld Academic Search Engine)        

Index Copernicus        Cite Factor        JournalTOCs

InfoBase Index        SIS Scientific Group        Food and Agriculture Organization of the United Nations

Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır (The journal doesn’t have APC or any submission charges).
Uluslararası Hakemli Dergi ( International Peer Reviewed Journal)

Creative Commons Lisansı