İnsansız Hava Araçlarına Türk Mevzuatından Bir Bakış
Abstract
Sivil havacılık sektörü de en hızlı büyüyen alanlarından biri olarak görülmektedir. İnsansız hava araçları da son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir. Bundan dolayı, birçok alanda kullanılan İHA’lara ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü ( International Civil Aviation Organization - ICAO) ve milli hukuk düzenleri tarafından düzenlemeler yapılması yoluna gidilmiştir. Ulusal mevzuat kapsamında yapılan bu çalışmada, Türk Sivil Havacılığı yönünden İHA’lara ilişkin genel düzenlemeler hukuki açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmada; İHA’ların ortaya çıkışı, SHGM’nin bu konudaki görev ve yetkileri, İHA tanımı, İHA’ların sınıflandırılması, İHA’ların lisanslandırılması ve İHA kayıt sistemine yer verilmiştir.
Keywords
References
- Kaynaklar[1] Walsh, William H., (2017, 11 Mayıs) “The Drone Liability Lawsuit: Who gets sued and Why? “, American Bar Association The Forum on Air &Space Law[2] Hern, A. “DHL Launches First Commercial Drone “Parcelcopter” Delivery Service”, The Guardian, https://www.theguardian.com/technology/2014/sep/25/german-dhl-launches-first-commercial-drone-delivery-service [Erişim Tarihi: 18-Nisan-2019] [3] Barron, A.(2015, 28 Mayıs). 21st Century Liability Issues Drones, Cyber Liability and Privacy Issues, 30th Annual Claims Handling Seminar, Illinois, ABD.[4] McNeal, G. “Will Recreational Drone Flying Lead Drone Usage in 2015?,” Forbes Washington, https://www.forbes.com/sites/gregorymcneal/2015/01/31/will-recreational-drone-flying-lead-drone-usage-in-2015/ [Erişim Tarihi: 16-Nisan-2019] [5] Chang, V., Chundury,P. & Chetty, M. (2017). “Spiders in the Sky”: User Perceptions of Drones, Privacy, and Security, CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, Colorado, ABD.[6] Turza, N. (2014). Dr. Dronelove: How We Should All Learn Stop Worrying And Love Commercial Drones, North Carolina Journal of Law & Technology, 15, s.319- 361[7] Masat, M. (2013). “Otopilot Sistemine Sahip Döner Kanatlı Mini İnsansız Hava Aracının Demiryolu Güvenliği Çalışmalarında Kullanımı,” Anadolu Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir. [8] Zoldi, D. (2014, 4 Ocak). “Drones at Home: Domestic Drone Legislation-A Survey, Analysis and Framework”, University of Miami Security & Armed Conflict Review, 14, s. 48-81[9] Hofhenke, B. (2017). The Fourth Amendment In The Coming Drone Age, Dartmouth Law Journal, 15(2), s.1-27 [10] Kopstein, J. “ DARPA’s 1.8 Gigapixel Drone Camera Is a High-Res Fourth Amendment Lawsuit Waiting to Happen”, The Verge, https://www.theverge.com/2013/2/1/3940898/darpa-gigapixel-drone-surveillance-camera-revealed [Erişim Tarihi: 14-Nisan-2019] [11] O’Connor, M. “ Here Come The Swarming Drones”, The Atlantic, https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/10/here-come-the-swarming-drones/382187/ [Erişim Tarihi: 10-Nisan-2019][12] Dillow, C. “ Army Developing Drones That Can Recognize Your Face From a Distance”, Popular Science, https://www.popsci.com/technology/article/2011-09/army-wants-drones-can-recognize-your-face-and-read-your-mind [Erişim Tarihi: 10-Nisan-2019][13] Pax, A. “It’s up in the air! Potential Criminal Liabilities for Drone-Associated Issues in the Great of Texas, Texas A&M Journal of Property Law, 3, s. 173-193. [14] Baştürk, R (2015). “Kolluk Kuvvetlerinin İstihbarat Temininde Başvurabileceği İnsansız Hava Araçları (İHA) ve Bu Açıdan Uygun İHA Özelliklerinin Araştırılması,” Harp Akademileri, Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. [15] Skrzypietz, T. (2012, Şubat).“Unmanned Aircraft Systems for Civilian Missions”, BIGS Policy Paper No.1, Brandenburg Institute for Society and Security. [16] SHGM, SHT-İHA Talimatı, http://mevzuat.shgm.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 18-Nisan-2019][17] National Conference of state legislators, Current unmanned aircraft state law landscape, http://www.ncsl.org/research/transportation/current-unmanned-aircraft-state-law-landscape.aspx [Erişim Tarihi: 9-Nisan-2019][18] Şikago Sözleşmesi, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 1-Nisan-2019][19] Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 16-Nisan-2019][20] Dikmen, M. (2015), “İnsansız Hava Aracı (İHA) Sistemlerinin Hava Hukuku Bakımından İncelenmesi”, Savunma Bilimleri Dergisi, 14 (1), s. 145-176. [21] Beard, J.(2015, Aralık ). Up in the Air Legal Status of Drones, Michigan Bar Journal, s.20-24.[22] Kahveci, M & Can, N . (2017). İnsansız Hava Araçları: Tarihçesi, Tanımı, Dünyada ve Türkiye'deki Yasal Durumu. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5 (4), s.511-535[23] Can, N. (2011, Haziran). Chicago Konvansiyonu’na Kadar Devletlerarası Hava Hukuku Alanındaki Bazı Düzenlemeler, TALPA - Kokpitten Bakış Dergisi.[24] Kaçan, Y.(2000, Mayıs). Hava Hukukunun Doğuşu ve Hava Sahalarının Statüsü, TBB Dergisi, s.587-589[25] Keane J.F. & Carr, Stephen S.(2013). A Brief History of Early Unmanned Aircraft, John Hopkins APL Technical Digest, 32(3), s.558-571.[26] D-8 Organization, D-8 Toplantısı Kararları, Kasım 2017, İslamabad. http://developing8.org/2017/?post_type=report [Erişim Tarihi: 15-Nisan-2019][27] Kurt, E.(2017) “Sivil Hava Aracı Mülkiyetinin Kazanılması, Devri ve Sona Ermesi”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(2), s. 47-102. [28] 2920 sayılı TSHK, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/ ve http://mevzuat.shgm.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 31-Mart-2019][29] SHGM, Mevzuat, http://mevzuat.shgm.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 18-Ocak-2019][30]SHGM, SHT-BALON, http://mevzuat.shgm.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 18-Ocak-2019][31] Jones, T. (2017) “International Commercial Drone Regulation and Drone Delivery Services”, Rand Corporation, Santa Monica, ABD. [32] Akyürek,S., Yılmaz, M. & Taşkıran, M. (2012). İnsansız Hava Araçları Muharebe Alanında ve Terörle Mücadelede Devrimsel Dönüşüm, BİLGESAM, Rapor No:53, İstanbul.[33] Akkurt, S.(2014). Türk Sivil Havacılık Mevzuatı ve Uluslararası Konvansiyonlar Kapsamında Sivil Havayolu ile Yolcu Taşımacılığından Kaynaklanan Hukuki Sorumluluk, Seçkin Yayınları, 1. Baskı, Ankara.[34] Özkan, H.(2016). İnsansız Hava Araçlarının/Drone’ların Türk Sivil Havacılık Hukukuna Göre Statüsü, Unsurları ve Ceza Hukuku Boyutuyla Güncel Sorunlar, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 125, s.341-386.[35] Terkan, A. (2015). “Terörizmle Mücadele Kapsamında İnsansız Hava Araçlarının Rolü: Federal Yönetimli Aşiret Bölgesi Örneği”, Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, ANKARA.[36] Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Havacılık Terimleri Sözlüğü, http://www.dhmi.gov.tr/dosyalar/pdf/DHMi-Havacilik-Terimleri-Sozlugu.pdf [Erişim Tarihi: 18-Şubat-2019][37] Harvard Universtiy, “Manuel on International Law Applicable to Air and Missile Warfare, Programme on Humanitarian Policy and Conflict Research” https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/8B2E79FC145BFB3D492576E00021ED34-HPCR-may2009.pdf [Erişim Tarihi: 18-Nisan-2019][38] Milde, M. (2012). International Air Law and ICAO(İkinci Basım), Eleven International Publishing, Hollanda. [39] Cassese A. (2003) International Crimanal Law, Oxford University Press. [40] Artuk G., Gökçen, A. & Yenidünya, C.(2002). Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara: Seçkin Yayınları.[41] Apiş, Ö. (2009). “Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarının Türk Maddi Ceza Hukuku İlkeleri Bakımından Değerlendirilmesi” Akdeniz Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Antalya. [42] Alacakaptan, U. (1958). İngiliz Ceza Hukukunda Suç ve Cezaların Kanuniliği Prensibi, Ajans-Türk Matbaası, Ankara. [43] 5237 satılı TCK, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 1-Şubat-2019][44] Uçuş Okulları, https://iha.shgm.gov.tr/public/yetkili-ucus-okullari [Erişim Tarihi: 8-Mart-2019][45] Ravıch, T.,( 2015). Courts in the Drone Age, North Kentucky University Law Review, 42(2), s. 161-190. [46] SHGM, İHA Kayıt Sistemi, https://iha.shgm.gov.tr/public/index?ReturnUrl=%2f [Erişim Tarihi: 31-Mart-2019][47] Demir, E. & Bayram, E. (2010), Mernis Projesi ve Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Çevresinde 7201 Sayılı Tebligat Kanunu ve Bu Kanuna Dayalı Çıkarılan Tebligat Tüzüğünde Yapılması Gerekli Değişiklik Önerisi, Ankara Barosu Dergisi 68(3), s. 249-252. [48] 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 31-Mart-2019]
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Gizem Yardımcı
*
0000-0002-9467-0843
Türkiye
Publication Date
June 23, 2019
Submission Date
April 18, 2019
Acceptance Date
May 14, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 3 Number: 1
Cited By
Türk Hukuk Mevzuatında Sivil İnsansız Hava Araçları Hukukunun Güncel Durumu
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi
https://doi.org/10.51534/tiha.898558Kentsel/Çevresel Sorun Kapsamında İklim Değişikliği İle Mücadelede Yeni Bir Yöntem: İnsansız Hava Aracı (İHA)
İDEALKENT
https://doi.org/10.31198/idealkent.817201SUÇLU DRONE/İNSANSIZ HAVA ARACI(İHA) SALDIRILARINA KARŞI POLİSİN ZOR KULLANMA YETKİSİ
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi
https://doi.org/10.51534/tiha.981025İnsansız Hava Araçları ve Otopilotlar
Journal of Aviation Research
https://doi.org/10.51785/jar.894721THE USE OF TOPSIS AND FUZZY TOPSIS METHODS IN THE SELECTION OF UAV (UNMANNED AERIAL VEHICLE) SYSTEMS TO BE USED IN MILITARY FIELDS
M U Iktisadi ve Idari Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.14780/muiibd.1135526İNSANSIZ HAVA ARAÇLARININ VE İNSANSIZ HAVA ARACI SİSTEMLERİNİN ADLİ BİLİMLER AÇISINDAN ÖNEMİ
Güvenlik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.28956/gbd.1212382Türkiye’nin İnsansız Hava Aracı (İHA) İhracat Rekabet Gücünün Analizi
Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi
https://doi.org/10.51534/tiha.884468ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER VE CEZA HUKUKUNUN İLKELERİ IŞIĞINDA TÜRK HAVA CEZA HUKUKU
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1301306İnsansız Hava Aracı Pilotlarının Dijitalleşme ile Emniyet Bilincinin Artırılması: Mobil Uygulama Örneği
Journal of Aviation Research
https://doi.org/10.51785/jar.1562415Unmanned aerial vehicles and aviation safety: a qualitative study
The Aeronautical Journal
https://doi.org/10.1017/aer.2025.10038