Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları

Erhan Kutlucan; S. Sadi Seferoğlu

doi:10.18009/jcer.1698837

EN TR

Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları

Abstract

Bu çalışmanın amacı, üretken yapay zekâ araçlarından ChatGPT ve Gemini’nin yabancı dil eğitiminde öğretmenler tarafından farklı pedagojik yaklaşımlar doğrultusunda nasıl kullanıldığını incelemektir. Özellikle bu araçların yabancı dil eğitiminde değerlendirme süreçlerinde nasıl kullanıldığına odaklanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiş, çalışma grubunu ortaöğretim düzeyinde görev yapan altı yabancı dil öğretmeni oluşturmuştur. Öğretmenler, yapay zekâ araçlarının zaman tasarrufu sağlaması, değerlendirme süreçlerini kolaylaştırması ve öğrencilere kişiselleştirilmiş geri bildirimler sunması gibi avantajlarını vurgulamıştır. Bulgular, yapay zekânın eğitimde daha verimli ve yaygın biçimde kullanılma potansiyeline işaret etmekte; öğretmen görüşleri doğrultusunda, etkili ve bilinçli kullanıma yönelik öneriler sunulmaktadır.

Keywords

Üretken yapay zekâ, yabancı dil eğitimi, eğitimde değerlendirme, öğretmen yaklaşımları

Ethical Statement

Etik Kurul Komisyon Adı: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü Araştırma Etik Kurulu Etik Kurul Belge Tarihi: 24/04/2025 Etik Kurul Belgesi Sayı ve Numara: E-51944218-050-00004175847

References

Akkaya, N., & Şengül, L., (2023) Sohbet robotları (Chatbots) ve yabancı dil eğitimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58(2023), 2988-2999.
Aktay, S., Gök, S., & Uzunoğlu, D. (2023). ChatGPT in education. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 7(2), 378-406
Al Braiki, B., Harous, S., Zaki, N., & Alnajjar, F. (2020). Artificial intelligence in education and assessment methods. Bulletin of Electrical Engineering and Informatics, 9(5), 1998-2007.
Altun, E. (2024). Yapay zekâ ve pedagoji: Eğitimde fırsatlar ve zorluklar. Dijital Teknolojiler ve Eğitim Dergisi, 3(1), 80–95.
Altun, E., & Seferoğlu, S. S. (2024). An innovative tool in education: An examination of the role and future of chatbots in teaching. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 25(2), 481-514.
Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71- 88. Barr, A., & Feigenbaum, E.A. (1981). Handbook of artificial intelligence, vol. 1 and 2. Kaufmann, Los Altos
Babitha, M. M., Sushma, C., & Gudivada, V. K. (2022). Trends of artificial intelligence for online exams in education. International journal of Early Childhood special Education, 14(01), 2457-2463.
Bin-Hady, W. R. A., Ali, J. K. M., & Al-humari, M. A. (2024). The effect of ChatGPT on EFL students' social and emotional learning. Journal of Research in Innovative Teaching & Learning, 17(2), 243-255.
Burstein, J., Chodorow, M., & Leacock, C. (2004). Automated essay evaluation: The Criterion online writing service. AI Magazine, 25(3), 27-27.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (20. Baskı). Pegem Yayınevi, 250.

Çetin, M., & Aktaş, A. (2021). Yapay zekâ ve eğitimde gelecek senaryoları. OPUS International Journal of Society Researches, 18, 4225-4268.
Esfandiari, S., & Ghamari, P. (2025). A Systematic review of the effects of generative artificial intelligence models (ChatGPT& Gemini) on English language teaching (ELT): Opportunities & challenges. Journal of Foreign Language Research, 14(4), 611-641.
Fadel, C., Holmes, W., & Bialik, M. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. The Center for Curriculum Redesign
Fryer, L. K. (2019). Getting interested: Developing a sustainable source of motivation to learn a new language at school. System, 86, 102-120.
Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş. (2. Baskı). A. Ersoy, P. Yalçınoğlu, (Çev. Ed.). Anı Y.
Hou, Y. (2020). Foreign language education in the era of artificial intelligence. In Big data analytics for cyber-physical system in smart city: BDCPS 2019, 28-29 December 2019, Shenyang, China (pp. 937-944). Springer Singapore.
Huang, X., Zou, D., Cheng, G., Chen, X., & Xie, H. (2023). Trends, research issues and applications of artificial intelligence in language education. Educational Technology & Society, 26(1), 112-131.
İşler, B., & Kılıç, M. (2021). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
Klimova, B., Pikhart, M., & Al-Obaydi, L. H. (2024). Exploring the potential of ChatGPT for foreign language education at the university level. Frontiers in Psychology, 15, 1269319.
Kutlucan, E., & Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), 1059-1083.
Lee, Y. (2021). Development and effectiveness analysis of artificial intelligence STEAM education program. Journal of the Korean Association of information Education, 25(1), 71-79.
Lesia-Viktorivna, K., Andrii-Oleksandrovych, V., Iryna-Oleksandrivna, K., & Nadia-Oleksandrivna, K. (2022). Artificial intelligence in language learning: What are we afraid of. Arab World English Journal, 8, 262-273.
Li, M. (2022). Multidimensional analysis and evaluation of college English teaching quality based on an artificial intelligence model. Journal of Sensors, 2022(1), 1314736.
Liu, M. (2023). Exploring the application of artificial intelligence in foreign language teaching: Challenges and future development. In SHS Web of Conferences, 168, 03025.
Lu, X. (2019). An empirical study on the artificial intelligence writing evaluation system in China CET. Big Data, 7(2), 121-129.
Meriam, B. S. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskı). S. Turan (Çev. Ed.). Nobel Yayınları.
Neupane, B. P., Paudel, P., Dahal, N., Karki, S., Paudel, G. R., Ghimire, P., & Thapa, B. (2025). English language teaching in the age of artificial intelligence: Tools, techniques, and methodologies. Advances in Mobile Learning Educational Research, 5(1), 1356-1369.
Ok, G., Kaya, D. & Kutluca, T. (2025). Artificial intelligence for a sustainable future in the 21st century: Impacts and reflections on education. Discourse and Communication for Sustainable Education, 16(1), 109-136. https://doi.org/10.2478/dcse-2025-0009
Pektaş, H. M., & Karamustafaoğlu, O. (2023). Eğitimde gelecek perspektifi: Eğitimin geleceği, geleceğin eğitimi. M.Ü. Öztabak (Ed.), Eğitimde yapay zekâ uygulamaları içinde (s. 231, 249). Nobel Akademik Yayıncılık.
Pham, M. T., & Cao, T. X. T. (2025). The practice of ChatGPT in English teaching and learning in Vietnam: A systematic review. International Journal of TESOL & Education, 5(1), 50-70.
Rudolph, J., Tan, S., & Tan, S. (2023). ChatGPT: Bullshit spewer or the end of traditional assessments in higher education? Journal of Applied Learning and Teaching, 6(1), 342-363.
Sari, N. (2023). The role of artificial intelligence (AI) in developing English language learner's communication skills. Journal on Education, 6(01), 750-757.
Sebzecioğlu, T. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe dilbilgisi öğretimi üzerine dilbilim temelli uygulamalar. Kesit Akademi Dergisi, 2(3), 97-112.
Songsiengchai, S. (2025). Implementation of artificial intelligence (AI): ChatGPT for effective English language learning among Thai students in higher education. International Journal of Education and Literacy Studies, 13(1), 302-312.
Sontay, G., Kazancı, Y. & Karamustafaoğlu, O. (2024). Öğretimde yapay zeka uygulamaları hakkında sınıf öğretmenleri ne düşünüyor?, İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 98-120
Stan, M. M., Dumitru, C., & Bucuroiu, F. (2025). Investigating teachers’ attitude toward integration of ChatGPT in language teaching and learning in higher education. Education and Information Technologies, 1-18.
Şenyaman, G. (2023). Arapça yabancı dil öğretiminde yapay zekânın geleceği: ChatGPT örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 1057-1070.
Topsakal, O., & Topsakal, E. (2022). Framework for a foreign language teaching software for children utilizing AR, voicebots and ChatGPT (Large Language Models). The Journal of Cognitive Systems, 7(2), 33-38.
Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cocuklarda-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2024-53638 sayfasından 11.03.2025 tarihinde erişilmiştir.
Tyen, G., Brenchley, M., Caines, A., & Buttery, P. (2022). Towards an open-domain chatbot for language practice. In Proceedings of the 17th Workshop on Innovative Use of NLP For Building Educational Applications (pp. 234-249), Assoc. for Computational Linguistics.
Uğur, A., & Kınacı, A. C. (2006). Yapay zekâ teknikleri ve yapay sinir ağları kullanılarak web sayfalarının sınıflandırılması. XI. Türkiye’de İnternet Konferansı, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, 21-23 Aralık, Ankara.
Warschauer, M., & Grimes, D. (2008). Automated writing assessment in the classroom. Pedagogies: An International Journal, 3(1), 22-36.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Baskı). Seçkin Yayınları. Zhai, X. (2022). ChatGPT user experience: Implications for education. Social Science Research Network Electronic Journal, 2022, 1-18.
Zileli, E, N. (2023) Yabancı dil olarak Türkçe öğreniminde ChatGPT örneği. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 42-51.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Educational Technology and Computing, Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Erhan Kutlucan ^*
0000-0002-4193-9941
Türkiye

S. Sadi Seferoğlu
0000-0002-5010-484X
Türkiye

Publication Date

February 5, 2026

Submission Date

May 14, 2025

Acceptance Date

November 7, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14

DOI

https://doi.org/10.18009/jcer.1698837

IZ

https://izlik.org/JA78SM39RY

APA

Kutlucan, E., & Seferoğlu, S. S. (2026). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları. Journal of Computer and Education Research, 14. https://doi.org/10.18009/jcer.1698837

AMA

1.Kutlucan E, Seferoğlu SS. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1698837

Chicago

Kutlucan, Erhan, and S. Sadi Seferoğlu. 2026. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları”. Journal of Computer and Education Research 14 (February). https://doi.org/10.18009/jcer.1698837.

EndNote

Kutlucan E, Seferoğlu SS (February 1, 2026) Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları. Journal of Computer and Education Research 14

IEEE

[1]E. Kutlucan and S. S. Seferoğlu, “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları”, JCER, vol. 14, Feb. 2026, doi: 10.18009/jcer.1698837.

ISNAD

Kutlucan, Erhan - Seferoğlu, S. Sadi. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları”. Journal of Computer and Education Research 14 (February 1, 2026). https://doi.org/10.18009/jcer.1698837.

JAMA

1.Kutlucan E, Seferoğlu SS. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1698837.

MLA

Kutlucan, Erhan, and S. Sadi Seferoğlu. “Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları”. Journal of Computer and Education Research, vol. 14, Feb. 2026, doi:10.18009/jcer.1698837.

Vancouver

1.Erhan Kutlucan, S. Sadi Seferoğlu. Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Yabancı Dil Öğretmenlerinin Sınav Değerlendirmesine Yönelik Yaklaşımları. JCER. 2026 Feb. 1;14. doi:10.18009/jcer.1698837