Research Article

Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema

Number: 2 January 15, 2026
TR EN

Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema

Abstract

Bu çalışma, Zhang Yimou’nun One Second (2020) filmini Kültür Devrimi hafızası, sinema deneyimi ve Xi dönemi Çin’inde sansürle müzakere edilen kültürel üretim rejimi kesişiminde nitel bir tekil vaka analizi olarak ele almaktadır. Makale, filmin Kültür Devrimi’ni epik tarih anlatıları yerine “bir saniyelik” kırılgan bir görüntü parçasına sıkıştıran estetik stratejisinin, geçmişin nasıl hatırlanabilir kılındığına dair güncel bellek siyasetini görünürleştirdiğini savunur. Analizde kolektif/kültürel bellek (Halbwachs, Nora, Assmann, Connerton, Erll), travma ve sinemasal amnezi (Caruth, LaCapra, Elsaesser, Bao) ve yeni sinema tarihi perspektifleri birlikte kullanılarak film şeridinin maddeselliği, gezici sinema ritüelleri, kolektif emek sahneleri ve mikro- iktidar ilişkileri yakın okumayla çözümlenmiştir. Bulgular, haber bülteni makarasının aynı anda devletin propaganda arşivi, babanın kişisel tanıklık arayışı ve yoksulluğun gündelik nesnesi (abajur) olarak işleyerek bellek rejimlerini çatıştırdığını; “film temizleme” sekansının sinema izleme deneyimini içerikten bağımsız bir ritüel ve bedensel hafıza pratiği olarak kurduğunu göstermektedir. Filmin festivalden çekilme ve onay süreçleri, sansürün yalnızca yasaklayıcı değil, dolaylılık ve öz-sınırlama üzerinden üretimi şekillendiren ilişkisel bir mekanizma olduğunu düşündürür. Çalışma, One Second’ı Çin’de Kültür Devrimi’nin güncel yeniden yazımları ve sansürle pazarlık hâlindeki sinema üretimi açısından açıklayıcı bir vaka olarak konumlandırmaktadır.

Keywords

References

  1. Allen, R. C., & Gomery, D. (1985). Film history: Theory and practice. New York, NY: McGraw-Assmann, J. (1995). Collective memory and cultural identity. New German Critique, 65, 125–133.
  2. Aranburu, A. M. (2017). The film industry in China: Past and present. Journal of Evolutionary Studies in Business, 2(1), 1–28. doi:10.1344/jesb2017.1.j021
  3. Bao, Y. (2018). Cinematic Amnesia as Remembering: Coming Home (2014) and Red Amnesia (2014). Arts, 7(4), 83. https://doi.org/10.3390/arts7040083
  4. Berry, C. (2004). Postsocialist cinema in post-Mao China: The Cultural Revolution after the Cultural Revolution. London: Routledge.
  5. Berry, C., & Farquhar, M. (2006). China on screen: Cinema and nation. New York, NY: Columbia University Press.
  6. Biltereyst, D., Maltby, R., & Meers, P. (Eds.). (2019). The Routledge companion to new cinema history. New York, NY: Routledge.
  7. Bordwell, D. (1989). Making meaning: Inference and rhetoric in the interpretation of cinema. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  8. Bordwell, D., Thompson, K., & Smith, J. (2019). Film art: An introduction (12th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Media Studies, Communication Studies, New Media

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

January 15, 2026

Submission Date

December 17, 2025

Acceptance Date

January 12, 2026

Published in Issue

Year 2025 Number: 2

APA
Şimşek, D. C. (2026). Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research, 2, 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB
AMA
1.Şimşek DC. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. JChR. 2026;(2):14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB
Chicago
Şimşek, Dursun Can. 2026. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür Ve Sinema”. Journal of Chinese Research, nos. 2: 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB.
EndNote
Şimşek DC (January 1, 2026) Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research 2 14–36.
IEEE
[1]D. C. Şimşek, “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema”, JChR, no. 2, pp. 14–36, Jan. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39FH75CB
ISNAD
Şimşek, Dursun Can. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür Ve Sinema”. Journal of Chinese Research. 2 (January 1, 2026): 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB.
JAMA
1.Şimşek DC. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. JChR. 2026;:14–36.
MLA
Şimşek, Dursun Can. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür Ve Sinema”. Journal of Chinese Research, no. 2, Jan. 2026, pp. 14-36, https://izlik.org/JA39FH75CB.
Vancouver
1.Dursun Can Şimşek. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. JChR [Internet]. 2026 Jan. 1;(2):14-36. Available from: https://izlik.org/JA39FH75CB