Araştırma Makalesi

Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema

Sayı: 2 15 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema

Öz

Bu çalışma, Zhang Yimou’nun One Second (2020) filmini Kültür Devrimi hafızası, sinema deneyimi ve Xi dönemi Çin’inde sansürle müzakere edilen kültürel üretim rejimi kesişiminde nitel bir tekil vaka analizi olarak ele almaktadır. Makale, filmin Kültür Devrimi’ni epik tarih anlatıları yerine “bir saniyelik” kırılgan bir görüntü parçasına sıkıştıran estetik stratejisinin, geçmişin nasıl hatırlanabilir kılındığına dair güncel bellek siyasetini görünürleştirdiğini savunur. Analizde kolektif/kültürel bellek (Halbwachs, Nora, Assmann, Connerton, Erll), travma ve sinemasal amnezi (Caruth, LaCapra, Elsaesser, Bao) ve yeni sinema tarihi perspektifleri birlikte kullanılarak film şeridinin maddeselliği, gezici sinema ritüelleri, kolektif emek sahneleri ve mikro- iktidar ilişkileri yakın okumayla çözümlenmiştir. Bulgular, haber bülteni makarasının aynı anda devletin propaganda arşivi, babanın kişisel tanıklık arayışı ve yoksulluğun gündelik nesnesi (abajur) olarak işleyerek bellek rejimlerini çatıştırdığını; “film temizleme” sekansının sinema izleme deneyimini içerikten bağımsız bir ritüel ve bedensel hafıza pratiği olarak kurduğunu göstermektedir. Filmin festivalden çekilme ve onay süreçleri, sansürün yalnızca yasaklayıcı değil, dolaylılık ve öz-sınırlama üzerinden üretimi şekillendiren ilişkisel bir mekanizma olduğunu düşündürür. Çalışma, One Second’ı Çin’de Kültür Devrimi’nin güncel yeniden yazımları ve sansürle pazarlık hâlindeki sinema üretimi açısından açıklayıcı bir vaka olarak konumlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, R. C., & Gomery, D. (1985). Film history: Theory and practice. New York, NY: McGraw-Assmann, J. (1995). Collective memory and cultural identity. New German Critique, 65, 125–133.
  2. Aranburu, A. M. (2017). The film industry in China: Past and present. Journal of Evolutionary Studies in Business, 2(1), 1–28. doi:10.1344/jesb2017.1.j021
  3. Bao, Y. (2018). Cinematic Amnesia as Remembering: Coming Home (2014) and Red Amnesia (2014). Arts, 7(4), 83. https://doi.org/10.3390/arts7040083
  4. Berry, C. (2004). Postsocialist cinema in post-Mao China: The Cultural Revolution after the Cultural Revolution. London: Routledge.
  5. Berry, C., & Farquhar, M. (2006). China on screen: Cinema and nation. New York, NY: Columbia University Press.
  6. Biltereyst, D., Maltby, R., & Meers, P. (Eds.). (2019). The Routledge companion to new cinema history. New York, NY: Routledge.
  7. Bordwell, D. (1989). Making meaning: Inference and rhetoric in the interpretation of cinema. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  8. Bordwell, D., Thompson, K., & Smith, J. (2019). Film art: An introduction (12th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Basın Çalışmaları, İletişim Çalışmaları, Yeni Medya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2025

Kabul Tarihi

12 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şimşek, D. C. (2026). Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research, 2, 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB
AMA
1.Şimşek DC. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research. 2026;(2):14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB
Chicago
Şimşek, Dursun Can. 2026. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema”. Journal of Chinese Research, sy 2: 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB.
EndNote
Şimşek DC (01 Ocak 2026) Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research 2 14–36.
IEEE
[1]D. C. Şimşek, “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema”, Journal of Chinese Research, sy 2, ss. 14–36, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39FH75CB
ISNAD
Şimşek, Dursun Can. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema”. Journal of Chinese Research. 2 (01 Ocak 2026): 14-36. https://izlik.org/JA39FH75CB.
JAMA
1.Şimşek DC. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research. 2026;:14–36.
MLA
Şimşek, Dursun Can. “Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun ‘Bir Saniye’ (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema”. Journal of Chinese Research, sy 2, Ocak 2026, ss. 14-36, https://izlik.org/JA39FH75CB.
Vancouver
1.Dursun Can Şimşek. Bir Saniyelik Hafıza: Zhang Yimou’nun “Bir Saniye” (One Second) Filminde Kültür Devrimi, Sansür ve Sinema. Journal of Chinese Research [Internet]. 01 Ocak 2026;(2):14-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39FH75CB