Research Article

Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi

Volume: 2 Number: 1 March 31, 2021
TR EN

Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi

Abstract

Mimari tasarımda önemli kararların alındığı erken tasarım evresinde problemin ele alınış biçimi, tasarım süreci ve sonuç ürünleri için belirleyici rol oynamaktadır. Bu noktada, mimari tasarım alanındaki tecrübenin tasarım problemlerinin nasıl ele alındığını etkilediği görülmektedir. Tecrübenin yanı sıra mimari tasarımın erken evrelerinde alınan kararları etkileyen ve kararların oluşumunu sağlayan bir diğer önemli faktör de kullanılan tasarım ortamı ve aracıdır. Tasarımcının görsel düşünmesini destekleyerek yaratıcılığa ve üretkenliğe zemin hazırlayan eskiz yapma eylemi, tasarımda bir “düşünme aracı” olarak, tasarımcının zihnindeki imgelerle, oluşturduğu fiziksel temsiller arasında ilişkiler kurmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, mimari tasarımın erken evrelerinde tecrübenin ve eskiz yapmanın tasarım üretkenliğine etkisinin araştırılması olarak belirlenmiştir. Mimari tasarımın erken evrelerinde tecrübe etkisini gözlemlemek üzere iki farklı tecrübe grubu belirlenmiş ve bu tecrübe gruplarından ikişer katılımcıyla tasarım çalışmaları yürütülmüştür. Katılımcılardan eskiz yapmak suretiyle aynı mimari tasarım problemine çözüm üretmeleri istenmiştir. Katılımcıların verilen tasarım problemine sesli düşünme yoluyla çözüm ürettikleri protokol çalışmaları gerçekleştirilmiş ve tasarım süreçleri kamerayla kayıt altına alınmıştır. Tasarım süreçlerinin video kayıtlarından elde edilen sözel ifadelerin transkriptleri çıkartılarak tasarım hareketleri olarak ayrıştırılmış ve eskiz yapma durumuna göre kodlanmıştır. Tasarım hareketleri arasındaki bağlantıların tespit edilmesiyle linkograflar oluşturulmuştur. Linkograflar üzerinden tasarım süreci analizleri yapılarak tasarım üretkenlik değerleri tespit edilmiş ve tasarım üretkenliğine dair karşılaştırmalı analizlere yer verilmiştir. Yapılan protokol çalışmaları ve linkograf analizleri neticesinde erken tasarım evresinde tecrübenin ve eskiz yapmanın tasarım üretkenliğine etkisine dair önemli bulgulara ulaşılmıştır. Buna göre, katılımcıların sahip olduğu genel mimarlık deneyiminin yanı sıra verilen mimari problem alanına özgü deneyimlerinin de tasarım üretkenliğinin oluşmasında önemli olduğu görülmüş, iki tecrübe grubunda da problem alanına özgü deneyime sahip olmak tasarım üretkenliğini olumlu yönde etkilemiştir. Bir diğer önemli sonuç da tasarımcıların sahip oldukları tecrübe ile tasarım sürecindeki eskiz yapma oranlarının paralellik göstermesidir. Bu bağlamda, fazla tecrübeye sahip katılımcıların eskiz ortamını daha etkin kullanarak yüksek oranda eskiz yaptıkları, tasarım fikirlerinin büyük çoğunluğunu eskiz yaparak ürettikleri gözlenmiştir. Tecrübeyle bağlantılı yüksek eskiz yapma oranının, linkograf analizlerinde tasarım üretkenliğinin belirlenmesinde kullanılan bağlantı indeksi, kritik hareket ve örüntü oranlarını olumlu yönde etkilediği dolayısıyla üretken bir tasarım süreci oluşmasına katkı sağladığı gözlenmiştir.

Keywords

References

  1. Ahmed, S., Wallace, K. M., & Blessing, L. T. (2003). Understanding the differences between how novice and experienced designers approach design tasks. Research in Engineering Design, 14(1), 1-11.
  2. Akın, O. (1987). Expertise of the architect. Expert Systems for Engineering Design, 173-196.
  3. Akın, O., Dave, B. & Pithavadian, S. (1987). Problem structuring in architectural design. Engineering Design Research Center.
  4. Akin, O. (2001). "Simon Says": Design is representation. Unpublished manuscript, School of Architecture, Carnegie Mellon University, Pittsburgh, PA. http://www. andrew. cmu. edu/user/oa04/Papers/AradSimon. pdf.
  5. Alexander, C. (1964). Notes on the synthesis of form. Harvard University Press.
  6. Athavankar, U. A. (1997). Mental imagery as a design tool. Cybernetics & Systems, 28(1), 25-42. https://doi.org/10.1080/019697297126236
  7. Atman, C. J., Chimka, J. R., Bursic, K. M. & Nachtmann, H. L. (1999). A comparison of freshman and senior engineering design processes. Design Studies, 20(2), 131-152. Ayıran, N. (2007). The role of sketches in terms of creativity in design education and the effects of a scientific ideal. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 4(2), 52-66.
  8. Bernal, M. (2016). Meta-modelling design expertise. [Doctoral Dissertation, Georgia Institute of Technology, School of Architecture].

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architecture

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

March 31, 2021

Submission Date

January 17, 2021

Acceptance Date

March 5, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 2 Number: 1

APA
Kondakcı, E., & Tong, H. (2021). Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. Journal of Computational Design, 2(1), 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB
AMA
1.Kondakcı E, Tong H. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe. 2021;2(1):95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB
Chicago
Kondakcı, Erdal, and Hakan Tong. 2021. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin Ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design 2 (1): 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB.
EndNote
Kondakcı E, Tong H (March 1, 2021) Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. Journal of Computational Design 2 1 95–136.
IEEE
[1]E. Kondakcı and H. Tong, “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”, JCoDe, vol. 2, no. 1, pp. 95–136, Mar. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA46RL65PB
ISNAD
Kondakcı, Erdal - Tong, Hakan. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin Ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design 2/1 (March 1, 2021): 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB.
JAMA
1.Kondakcı E, Tong H. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe. 2021;2:95–136.
MLA
Kondakcı, Erdal, and Hakan Tong. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin Ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design, vol. 2, no. 1, Mar. 2021, pp. 95-136, https://izlik.org/JA46RL65PB.
Vancouver
1.Erdal Kondakcı, Hakan Tong. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe [Internet]. 2021 Mar. 1;2(1):95-136. Available from: https://izlik.org/JA46RL65PB

88x31.png

The papers published in JCoDe are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.