Araştırma Makalesi

Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi

Cilt: 2 Sayı: 1 31 Mart 2021
PDF İndir
TR EN

Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi

Öz

Mimari tasarımda önemli kararların alındığı erken tasarım evresinde problemin ele alınış biçimi, tasarım süreci ve sonuç ürünleri için belirleyici rol oynamaktadır. Bu noktada, mimari tasarım alanındaki tecrübenin tasarım problemlerinin nasıl ele alındığını etkilediği görülmektedir. Tecrübenin yanı sıra mimari tasarımın erken evrelerinde alınan kararları etkileyen ve kararların oluşumunu sağlayan bir diğer önemli faktör de kullanılan tasarım ortamı ve aracıdır. Tasarımcının görsel düşünmesini destekleyerek yaratıcılığa ve üretkenliğe zemin hazırlayan eskiz yapma eylemi, tasarımda bir “düşünme aracı” olarak, tasarımcının zihnindeki imgelerle, oluşturduğu fiziksel temsiller arasında ilişkiler kurmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, mimari tasarımın erken evrelerinde tecrübenin ve eskiz yapmanın tasarım üretkenliğine etkisinin araştırılması olarak belirlenmiştir. Mimari tasarımın erken evrelerinde tecrübe etkisini gözlemlemek üzere iki farklı tecrübe grubu belirlenmiş ve bu tecrübe gruplarından ikişer katılımcıyla tasarım çalışmaları yürütülmüştür. Katılımcılardan eskiz yapmak suretiyle aynı mimari tasarım problemine çözüm üretmeleri istenmiştir. Katılımcıların verilen tasarım problemine sesli düşünme yoluyla çözüm ürettikleri protokol çalışmaları gerçekleştirilmiş ve tasarım süreçleri kamerayla kayıt altına alınmıştır. Tasarım süreçlerinin video kayıtlarından elde edilen sözel ifadelerin transkriptleri çıkartılarak tasarım hareketleri olarak ayrıştırılmış ve eskiz yapma durumuna göre kodlanmıştır. Tasarım hareketleri arasındaki bağlantıların tespit edilmesiyle linkograflar oluşturulmuştur. Linkograflar üzerinden tasarım süreci analizleri yapılarak tasarım üretkenlik değerleri tespit edilmiş ve tasarım üretkenliğine dair karşılaştırmalı analizlere yer verilmiştir. Yapılan protokol çalışmaları ve linkograf analizleri neticesinde erken tasarım evresinde tecrübenin ve eskiz yapmanın tasarım üretkenliğine etkisine dair önemli bulgulara ulaşılmıştır. Buna göre, katılımcıların sahip olduğu genel mimarlık deneyiminin yanı sıra verilen mimari problem alanına özgü deneyimlerinin de tasarım üretkenliğinin oluşmasında önemli olduğu görülmüş, iki tecrübe grubunda da problem alanına özgü deneyime sahip olmak tasarım üretkenliğini olumlu yönde etkilemiştir. Bir diğer önemli sonuç da tasarımcıların sahip oldukları tecrübe ile tasarım sürecindeki eskiz yapma oranlarının paralellik göstermesidir. Bu bağlamda, fazla tecrübeye sahip katılımcıların eskiz ortamını daha etkin kullanarak yüksek oranda eskiz yaptıkları, tasarım fikirlerinin büyük çoğunluğunu eskiz yaparak ürettikleri gözlenmiştir. Tecrübeyle bağlantılı yüksek eskiz yapma oranının, linkograf analizlerinde tasarım üretkenliğinin belirlenmesinde kullanılan bağlantı indeksi, kritik hareket ve örüntü oranlarını olumlu yönde etkilediği dolayısıyla üretken bir tasarım süreci oluşmasına katkı sağladığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, S., Wallace, K. M., & Blessing, L. T. (2003). Understanding the differences between how novice and experienced designers approach design tasks. Research in Engineering Design, 14(1), 1-11.
  2. Akın, O. (1987). Expertise of the architect. Expert Systems for Engineering Design, 173-196.
  3. Akın, O., Dave, B. & Pithavadian, S. (1987). Problem structuring in architectural design. Engineering Design Research Center.
  4. Akin, O. (2001). "Simon Says": Design is representation. Unpublished manuscript, School of Architecture, Carnegie Mellon University, Pittsburgh, PA. http://www. andrew. cmu. edu/user/oa04/Papers/AradSimon. pdf.
  5. Alexander, C. (1964). Notes on the synthesis of form. Harvard University Press.
  6. Athavankar, U. A. (1997). Mental imagery as a design tool. Cybernetics & Systems, 28(1), 25-42. https://doi.org/10.1080/019697297126236
  7. Atman, C. J., Chimka, J. R., Bursic, K. M. & Nachtmann, H. L. (1999). A comparison of freshman and senior engineering design processes. Design Studies, 20(2), 131-152. Ayıran, N. (2007). The role of sketches in terms of creativity in design education and the effects of a scientific ideal. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 4(2), 52-66.
  8. Bernal, M. (2016). Meta-modelling design expertise. [Doctoral Dissertation, Georgia Institute of Technology, School of Architecture].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2021

Kabul Tarihi

5 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kondakcı, E., & Tong, H. (2021). Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. Journal of Computational Design, 2(1), 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB
AMA
1.Kondakcı E, Tong H. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe. 2021;2(1):95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB
Chicago
Kondakcı, Erdal, ve Hakan Tong. 2021. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design 2 (1): 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB.
EndNote
Kondakcı E, Tong H (01 Mart 2021) Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. Journal of Computational Design 2 1 95–136.
IEEE
[1]E. Kondakcı ve H. Tong, “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”, JCoDe, c. 2, sy 1, ss. 95–136, Mar. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46RL65PB
ISNAD
Kondakcı, Erdal - Tong, Hakan. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design 2/1 (01 Mart 2021): 95-136. https://izlik.org/JA46RL65PB.
JAMA
1.Kondakcı E, Tong H. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe. 2021;2:95–136.
MLA
Kondakcı, Erdal, ve Hakan Tong. “Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi”. Journal of Computational Design, c. 2, sy 1, Mart 2021, ss. 95-136, https://izlik.org/JA46RL65PB.
Vancouver
1.Erdal Kondakcı, Hakan Tong. Mimari Tasarımın Erken Evrelerinde Tecrübenin ve Eskiz Yapmanın Tasarım Üretkenliğine Etkisi. JCoDe [Internet]. 01 Mart 2021;2(1):95-136. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46RL65PB

88x31.png

JCoDe makaleleri "Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License" altında yayınlanmaktadır.