Yugoslavya'nın Dağılma Sürecindeki Krizlere Yönelik Yunanistan'ın Politikalarının Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı Yugoslavya’nın dağılma süreciyle birlikte ortaya çıkan sorun alanlarına yönelik Yunanistan’ın benimsemiş olduğu politikaları analiz etmektir. Yunanistan’ın Balkanlar politikası, Soğuk Savaş sonrası dönemde Balkan coğrafyasına hâkim olan istikrarsız ortamdan doğrudan etkilenmiştir. Yugoslavya’nın dağılma sürecinde ortaya çıkan Bosna Hersek Krizi, Makedonya İsim Sorunu ve Kosova Krizi kapsamında izlediği politikalar Yunanistan’ın 1990’lı yıllar boyunca Balkanlar politikasını şekillendiren önemli parametreleri oluşturmuştur. Özellikle Makedonya ile yaşanan isim sorunu Yunanistan’ın dış politikasını uzun bir süre boyunca meşgul ederken politik gündeminin de odağı halini almıştır. Yunanistan’ın bu süreçte Balkanlar’da izlediği politikalarda Ortodoks Hristiyan kimliğine sık sık atıfta bulunulmuştur. Ortodoks Hristiyan kimlik üzerinden ve tarihsel müttefiklik ilişkileri kapsamında Sırplarla yakın ilişkilerin geliştirilmesi kolaylaşmıştır. Ayrıca hem Yunan dış politikasında hem Yunan kamuoyunda Sırp yanlısı politikalar daha fazla benimsenmiştir. Ulusal güvenlik endişeleri de Yunanistan’ın bu dönemdeki Balkanlar politikalarına etki etmiş, özellikle Türkiye bu noktada dikkat çeken bir aktör olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yunanistan'ın Balkanlar Politikası
• Yugoslavya'nın Dağılma Süreci
• Makedonya İsim Sorunu
• Bosna Hersek Krizi
• Kosova Krizi

The Analysis of Policies of Greece Towards the Crises in the Disintegration Process of Yugoslavia

Abstract

This study aims to analyze the policies adopted by Greece regarding the areas of concern that emerged during the disintegration process of Yugoslavia. Greece’s Balkans policy has been influenced directly by the unstable environment prevailing in the Balkan region in the post-Cold War era. The policies pursued by Greece during the disintegration process of Yugoslavia, in the context of the Bosnia and Herzegovina Crisis, the Macedonia Naming Dispute, and the Kosovo Crisis, have constituted significant parameters shaping Greece’s Balkans policy throughout the 1990s. While the naming dispute with Macedonia engages its foreign policy for an extended period, it has also become a focal point of Greece’s political agenda. In the policies followed by Greece in the Balkans during this process, Greece has frequently referred to Orthodox Christian identity. The development of relations with Serbs has been facilitated by the Orthodox Christian identity and historical alliance. Additionally, pro-Serbian policies have been increasingly embraced both in Greek foreign policy and among the Greek public. As national security concerns have influenced Greece’s Balkans policies during this period, Turkey has been a noteworthy actor in this regard.

Keywords

• Greece's Balkans Policy
• the Disintegration Process of Yugoslavia
• Macedonia Naming Dispute
• Bosnia and Herzegovina Crisis
• Kosovo Crisis

References

1. Arghyrou, A. (2004). Norms and Greek Foreign Policy:1981-2000, (PhD Thesis), Florida International University.
2. Armakolas, I. & Petkovski, L. (2019). Blueprint Prespa? Lessons Learned from the Greece-North Macedonia Agreement. Skopje: Friedrich Ebert Stiftung.
3. Armakolas, I. & Triantafyllou, G. (2017). Greece and EU Enlargement to the Western Balkans: Un- derstanding an Ambivalent Relationship. Southeast European and Black Sea Studies, 17(4), pp. 1-19.
4. Ayman, G. (2001). Neo-Realist Bir Perspektiften Soğuk Savaş Sonrası Yunan Dış Politikası: Güç, Tehdit ve İttifaklar. Stratejik Araştırma ve Etüdler Milli Komitesi.
5. Barrett, A. P. (2023). The Muslim Arc and Greece’s Support for Serbia during the Bosnian War of 1992- 1995. (PhD Thesis), Chapel Hill: University of North Carolina.
6. Bechev, D. (2011). Constructing South East Europe: The Politics of Balkan Regional Cooperation. Palg- rave Millian.
7. Bilgiç, B. S. (2017). Soğuk Savaş Sonrası Yunanistan. B. A. Gökdağ & O. Karatay (Eds), Balkanlar El Kitabı 2. Cilt: Çağdaş Balkanlar. Akçağ Yayınları, ss. 467-476.
8. Brown, K. & Theodossopoulos, D. (2000). The Performance of Anxiety: Greek Narratives of War in Kosovo. Anthropology Today, 16(1), pp. 3-8.

9. Clogg, R. (2018). Yunanistan’ın Kısa Tarihi. D. Şendil (Çev), Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
10. Crampton, R. J. (2013). The Balkans Since The Second World War. New York: Routledge.
11. Fırat, M. M. (2002). Soğuk Savaş Sonrası Yunanistan Dış Politikasının Yeniden Biçimleniş Süreci. M. Türkeş & İ. Uzgel (Der), Türkiye’nin Komşuları. İmge Kitabevi, ss. 21-73.
12. Fotiadis, R. (2022). United against “The Horsemen of the Apocalypse” and “The Chessmen of the Devil”. The Greek-Serbian Friendship during the 1999 NATO Intervention in Yugoslavia. Southe- ast European Studies, 70(2), pp. 224-245.
13. Glenny, M. (1999). Araf Tecrübesi. G. T. Allison & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 91-101.
14. Grigoriadis, I. N. (2013). Instilling Religion in Greek and Turkish Nationalism: A “Sacred Synthesis”. Palgrave Macmillan.
15. Hatipoğlu, M. (2017). Soğuk Savaş Yıllarında Yunanistan (1947-1991). B. A. Gökdağ & O. Karatay (Eds), Balkanlar El Kitabı 2. Cilt: Çağdaş Balkanlar. Akçağ Yayınları, ss. 451-466.
16. Heraclides, A. (2021). The Macedonian Question and the Macedonians: A History. Routledge.
17. Heraclides, A. (2002). Yunanistan ve “Doğu’dan Gelen Tehlike” Türkiye. M. Vasilyadis & H. Milas (Çev), İletişim Yayınları.
18. Huliaras, A. & Tsardanidis, C. (2006). (Mis)understanding the Balkans: Greek Geopolitical Codes of the Post-communist Era. Geopolitics, 11(3), pp. 465-483.
19. Kalaitzidis, A. & Felsen, D. (2007). Adding the Domestic Determinants to Greek Foreign Poli- cy. Journal of Political & Military Sociology, 35(2), pp. 219-235.
20. Karamouzi, E. (2013). Managing the “Helsinki Spirit” in the Balkans: The Greek Initiative for Bal- kan Co-operation (1975-1976). Diplomacy & Statecraft, 24(4), pp. 597-618.
21. Kazamias, A. (1997). The Quest for Modernization in Greek Foreign Policy and Its Limitations. Mediterranean Politics, 2(2), pp. 71-94. Kırlıdökme, U. (2016). Yunanistan’ın Türkiye Algısı Çerçevesinde Oluşan Balkan Politikası. Avras- ya Etüdleri. 50(2), ss. 49-72.
22. Klapsis, A. (2018, September 30). The Prespes agreement: A critical (re)evaluation. Ekathimerini.
23. Koliopoulos, J. S. (2002). Greece and the Balkans: A Historical Perspective. Southeast European and Black Sea Studies, 2(3), pp. 25-38.
24. Kondonis H. (2005). Bilateral Relations Between Greece and Former Yugoslav Republic of Mace- donia. E. Kofos & V. Vlasidis (Eds), Athens-Skopje: An Uneasy Symbiosis (1995-2002) ELIAMEP, pp. 55-88.
25. Kut, Ş. (2016). Yugoslavya Bunalımı ve Türkiye’nin Bosna-Hersek ve Makedonya Politikası: 1990- 1993. F. Sönmezoğlu (Der), XX. Yüzyılda Türk Dış Politikasının Analizi. Der Yayınları, ss. 561-582.
26. Kut, Ş. (1997). Makedonya-Yunanistan Anlaşmazlığının Boyutları. K. Saybaşılı, & G.Özcan (Eds), Yeni Balkanlar, Eski Sorunlar. Bağlam Yayıncılık, ss. 287-311.
27. Larrabee, F. S. (2005). Greece’s Balkan Policy in a New Strategic Era. Southeast European and Black Sez Studies, 5(3), pp. 405-425.
28. Michas, T. (2002). Unholy Alliance: Greece and Milosevic’s Serbia. Texas A&M University Press.
29. Migdalovitz, C. (1999). Kosovo: Greek and Turkish Perspectives. United States Congressional Rese- arch Service, pp. 1-6.
30. Moustakis, F. (2003). The Greek-Turkish Relationship and NATO. Frank Cass Publishers.
31. Moustakis, F. & Sheehan, M. (2000). Greek Security Policy After the Cold War. Comtemporary Se- curity Policy, 21(3), pp. 95-115.
32. Nimetz, M. (2020). The Macedonian “Name” Dispute: The Macedonian Questions-Resolved?. Na- tionalities Papers, 48(2), pp. 205-214.
33. Nye Jr., J. S. (1999). Yunanistan ve Balkanlar: Bir Fırsat Anı. G. T. Allison & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 177-182.
34. Özlem, K. (2019). Bulgaristan-Yunanistan Nüfus Mübadelesi ile Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi Arasındaki Etkileşimin Değerlendirilmesi. International Journal of Social Inquiry, 12(1), ss. 234-235.
35. Özlem, K. (2012). Soğuk Savaş Sonrası Dönemde ABD’nin ve Türkiye’nin Balkanlar Politikalarının Bosna Hersek, Kosova ve Makedonya Krizleri Örneğinde İncelenmesi. Balkan Araştırmaları Ensti- tüsü-Trakya Üniversitesi, 1(1), ss. 23-39.
36. Özsüer, E. (2022). İki Yüzüncü Yılında Türk-Yunan İlişkilerini Yeniden Düşünmek. Esra Özsüer (Ed), Tarih ve Uluslararası İlişkiler Perspektifinden Türk-Yunan İlişkileri (1821-2021). Boyut Yayıncılık, ss.4-17.
37. Panagiotu, R. & Valsis, A. (2014). How is the sovereign debt crisis affecting Greece’s relations with the Balkan Countries and Greece’s standing in the region? An Initial Impect Assessment. ELIA- MEP.
38. Roudometof, V. N. (1996). Nationalism and Identity Politics in the Balkans: Greece and the Mace- donian Question. Journal of Modern Greek Studies, 14(2), pp. 253-301.
39. Rohdewald, S. (2018). Citizenship, Ethnicity, History, Nation, Region, and the Prespa Agreement of June 2018 between Macedonia and Greece. Südosteuropa, 66(4), pp. 577-593.
40. Sönmezoğlu, F. (2016). Son Yıllarda Türk Dış Politikası (1991-2015). Der Yayınları.
41. Stearns, M. (1999). Yunan Güvenlik Meseleleri. G. T. Allison & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 77-90.
42. Stefanopoulos, K. (1999). Yunan Dış Politika Meseleleri. G. T. Allison & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 167-176.
43. Türk Dil Kurumu (TDK). https://sozluk.gov.tr/ (e.t. 14.07.2024).
44. Triantaphyllou, D. (1997). Greece and the Balkans since 1974. Hellenic Studies, 5(2), pp. 169-182.
45. Tsakonas, P. (2006). Theory and Practice in Greek Foreign Policy. Southeast European and Black Sea Studies, 5(2), pp. 427-437.
46. Tsoukalis L. (1999). Sonuç: Yunan Paradoksunun Ötesi. G. T. Allison & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 194-207.
47. Türbedar, E. (2017). Kosova Sorunu. B. A. Gökdağ & O. Karatay (Eds), Balkanlar El Kitabı 2. Cilt: Çağdaş Balkanlar. Akçağ Yayınları, ss.135-148.
48. Türkeş, M. (2017). Yugoslavya Devletinin Kuruluşu ve Krallık Dönemi. B. A. Gökdağ & O. Kara- tay (Eds), Balkanlar El Kitabı 2. Cilt: Çağdaş Balkanlar. Akçağ Yayınları, ss.15-22.
49. Türkoğlu, E. (2001). Kosova Arnavutlarının Milliyetçiliği. Ö. E. Lütem, B. Demirtaş-Coşkun (Eds), Balkan Diplomasisi. Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi Yayınları, ss. 103-130.
50. Tziampiris, A. (2004). Greece and the Balkans in the Twentieth Century. T. A. Couloumbis & T. Kariotis & F. Bellou (Eds) Greece in the Twentieth Century. Frank Cass Publishers, pp. 136-151.
51. Uzgel, İ. (2002). Bağlantısızlıktan Yalnızlığa Yugoslavya’da Milliyetçilik ve Dış Politika. M. Tür- keş, İ. Uzgel (Der), Türkiye’nin Komşuları. İmge Kitabevi, 2002, ss. 117-170.
52. Uzuner, M. Z. (2011). Yunan Dış Politikasında Değişim Tartışmaları ve Kostas Simitis Döneminde Ege Sorunu (1996-2004), (Doktora Tezi), İstanbul: Marmara Üniversitesi.
53. Woodward, S. L. (1999). Yugoslavya Sonrası Dönemde Güvenliği Yeniden Düşünmek. G. T. Alli- son & K. Nikolaydis (Eds), B. Tanatar (Çev) Yunan Paradoksu. Doğan Kitap, ss. 141-151.
54. Veremis, T. (2017). A Modern History of the Balkans: Nationalism & Identity in Southeast Europe. I.B. Touris.
55. Veremis, T. (1997). Post-1974 Greek Foreign Policy. Hellenic Studies, 5(2), pp. 95-108. Verney, S. (1997). Greece: A New Era. Mediterranean Politics. 2(1), pp. 193-200.
56. Zahariadis, N. (2003). External Interventions and Domestic Ethnic Conflict in Yugoslav Macedo- nia. Political Science Quarterly, 118(2), pp. 259–279.
57. Zahariadis, N. (1996). Greek Policy towards the Former Yugoslav Republic of Macedonia (1991- 1995). Journal of Modern Greek Studies, 14(2) pp. 303-327.