Research Article

Baran ve Sweezy'de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar

Volume: 7 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Baran ve Sweezy'de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar

Abstract

Emperyalizm kuramlarının ortaya ilk atıldıkları dönemden günümüze kadar önemli değişimler geçirdikleri açıktır. Bu dönüşümlerin önemli bir uğrağı olarak Baran ve Sweezy’nin çalışmaları göze çarpmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Baran ve Sweezy’nin geliştirdikleri emperyalizm yaklaşımlarını, kendilerinden önce gelen kuramlarla farklılaştıran ekonomi-politik kavramsal tercihlerini açığa çıkarmaktır. Baran ve Sweezy’nin kapitalizm ile emperyalizm arasındaki ilişkiyi farklıştıran katkılarını açığa çıkarmak için, temel eserlerinde emperyalizm alanının seyrine doğrudan müdahele anlamına gelen bölümleri analize tabi tutulmuştur ve ikilinin farklı dönemlerde yaptıkları analizler karşılaştırılmıştır. Sweezy, Baran’dan önce yaptığı çalışmasında, klasik kuramcıların kavram dünyasına yakın bir teori inşa etmeye çalışmıştır. Geç dönemde Baran ile birlikte geliştirecekleri ve kendinden sonraki kuşaklar üzerinde etkili olacak teorinin pek çok unsuru, nüve halinde bu erken çalışmasında mevcuttur. Baran’ın etkisiyle birlikte bu katkılar olgunlaşmış, “az-gelişmişlik”, “mekez-çevre”, “bağımlılık” gibi kavramların emperyalizm tartışmasına kazandırılmasında etkili olmştur. Bu çalışma bağlamında Sweezy’nin “Kapitalist Gelişme Teorisi” (1942) adlı kitabında iktisadi süreçlerle emperyalizm arasındaki ilişkiye nasıl baktığını serimleyip, daha sonra da Baran’ın Sweezy ile bir araya gelmeden öce kaleme aldığı “Büyüme’nin Ekonomi Politiği” adlı çalışmasında aynı ilişkiyi nasıl gösterdiğini analiz edeceğiz. Son olarak, 1966 yılında birlikte yazdıkları “Tekelci Sermaye” kitabında, argümanlarının aldığı son biçimi analiz edip özgün yanlarını ortaya koymaya çalışacağız.

Keywords

References

  1. Andresson, J. O, (2004), “Emperyalizm”, Çeviren İlker Kabran, Conatus Çeviri Dergisi, Emperyalizm Yeni Emperyalizm İmparatorluk, 1(2), 5-17.
  2. Bahçe, S. (2014). John Atkinson Hobson: Sapkın Haberci ve Unutulmuş. SBF Dergisi, 69 (1), s. 1-41.
  3. Baran, P. (1976). The Political Economy of Growth. Penguin Books: Harmondsworth.
  4. Baran, P. ve Sweezy P. (2007). Tekelci Sermaye, (Gülsüm Akalın çev.). Kalkedon Yayınları: İstanbul.
  5. Brewer, A. (1990). Marxist Theories of Imperialism: A Critical Survey. Routledge: Penguin Books.
  6. Brown, M. B. (1972). A Critique of Marxist Theories of Imperialism. Sutcliffe, B. & Owen E. R. J. (Ed), Studies in The Theories of Imperialism. (s. 35-71). Longman: London.
  7. Callinicos, A. (2014). Emperyalizm ve Küresel Ekonomi Politik, (İlkay Ata çev.). Phoenix Yayınları: Ankara Engels, F. (2010). Anti Dühring, (Kenan Somer). Sol Yayınları: Ankara.
  8. Gökten, Y. S. (2017). Marksist Emperyalizm Teorileri Üzerine Bir Değerlendirme. Fiscaoeconomia, vol.2(1), 1-19.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economic Thought

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

May 2, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 22, 2025

Acceptance Date

April 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Kazak, A. R. (2025). Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 33-47. https://doi.org/10.47138/jeaa.1663449
AMA
1.Kazak AR. Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar. JEAA. 2025;7(1):33-47. doi:10.47138/jeaa.1663449
Chicago
Kazak, Ali Rıza. 2025. “Baran Ve Sweezy’de Emperyalizm Ve İktisadi Kavramlar”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (1): 33-47. https://doi.org/10.47138/jeaa.1663449.
EndNote
Kazak AR (June 1, 2025) Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 1 33–47.
IEEE
[1]A. R. Kazak, “Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar”, JEAA, vol. 7, no. 1, pp. 33–47, June 2025, doi: 10.47138/jeaa.1663449.
ISNAD
Kazak, Ali Rıza. “Baran Ve Sweezy’de Emperyalizm Ve İktisadi Kavramlar”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/1 (June 1, 2025): 33-47. https://doi.org/10.47138/jeaa.1663449.
JAMA
1.Kazak AR. Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar. JEAA. 2025;7:33–47.
MLA
Kazak, Ali Rıza. “Baran Ve Sweezy’de Emperyalizm Ve İktisadi Kavramlar”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 33-47, doi:10.47138/jeaa.1663449.
Vancouver
1.Ali Rıza Kazak. Baran ve Sweezy’de Emperyalizm ve İktisadi Kavramlar. JEAA. 2025 Jun. 1;7(1):33-47. doi:10.47138/jeaa.1663449

Journal of Economics and Administrative Approaches is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International Licence (CC BY).