EN
TR
Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi
Abstract
Bu çalışmada 1980-2023 tarihleri arasında Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin tespiti için ARDL sınır testi, nedensellik ilişkisinin tespiti için Toda-Yamamoto nedensellik testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonunu uzun dönemde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre CO2 emisyonu ile hem doğrudan yabancı yatırımlar arasında hem de ticari açıklık arasında çift taraflı bir nedensellik ilişkisi mevcut iken sanayi üretim endeksi ile CO2 emisyonu arasında bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerindeki pozitif etkinliği ile ilgili örneklem dönemi içinde Türkiye’de kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliği tespit edilmiştir.
Keywords
References
- Benli, M. (2020). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, karbon emisyonu ve iktisadi büyüme: Veriye dayalı bir analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(1), 35–59.
- Betül, G. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye için kirlilik cenneti hipotezinin değerlendirilmesi. EurasianEconometrics, Statistics&EmpiricalEconomicsJournal, 1–13.
- Çoban, M. N., & Özkan, O. (2022). Türkiye’de enerji tüketimi, ticari açıklık, CO2 emisyonları ve kirlilik sığınağı hipotezi: Yeni dinamik ARDL simülasyonlarından kanıtlar. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 480–507.
- Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979).Distribution of theestimatorsforautoregressive time serieswith a unitroot. Journal of theAmerican Statistical Association, 74(366a), 427–431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
- Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihoodratiostatisticsforautoregressive time serieswith a unitroot. Econometrica, 49(4), 1057–1072.
- Elmarzougui, E., Larue, B.,&Tamini, L. D. (2016). Tradeopenness, domesticandforeigninvestments, andtheenvironment. Modern Economy, 7(5), 591–601.
- Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integrationanderrorcorrection: Representation, estimation, andtesting. Econometrica, 55(2), 251–276.
- Essandoh, O. K., Islam, M., &Kakinaka, M. (2020). Linkinginternationaltradeandforeigndirectinvestmentto CO2 emissions: Anydifferencesbetweendevelopedanddevelopingcountries? Science of the Total Environment,712, 136437. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.136437
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Environment Policy, Public Finance
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
June 21, 2025
Publication Date
June 30, 2025
Submission Date
March 24, 2025
Acceptance Date
April 24, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 7 Number: 1
APA
Güler, V. B., & Petek, A. (2025). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381
AMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381
Chicago
Güler, Veli Burak, and Ali Petek. 2025. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (1): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
EndNote
Güler VB, Petek A (June 1, 2025) Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 1 48–61.
IEEE
[1]V. B. Güler and A. Petek, “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”, JEAA, vol. 7, no. 1, pp. 48–61, June 2025, doi: 10.47138/jeaa.1664381.
ISNAD
Güler, Veli Burak - Petek, Ali. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/1 (June 1, 2025): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
JAMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025;7:48–61.
MLA
Güler, Veli Burak, and Ali Petek. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 48-61, doi:10.47138/jeaa.1664381.
Vancouver
1.Veli Burak Güler, Ali Petek. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025 Jun. 1;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381