Research Article

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi

Volume: 7 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışmada 1980-2023 tarihleri arasında Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin tespiti için ARDL sınır testi, nedensellik ilişkisinin tespiti için Toda-Yamamoto nedensellik testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonunu uzun dönemde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre CO2 emisyonu ile hem doğrudan yabancı yatırımlar arasında hem de ticari açıklık arasında çift taraflı bir nedensellik ilişkisi mevcut iken sanayi üretim endeksi ile CO2 emisyonu arasında bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerindeki pozitif etkinliği ile ilgili örneklem dönemi içinde Türkiye’de kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliği tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. Benli, M. (2020). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, karbon emisyonu ve iktisadi büyüme: Veriye dayalı bir analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(1), 35–59.
  2. Betül, G. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye için kirlilik cenneti hipotezinin değerlendirilmesi. EurasianEconometrics, Statistics&EmpiricalEconomicsJournal, 1–13.
  3. Çoban, M. N., & Özkan, O. (2022). Türkiye’de enerji tüketimi, ticari açıklık, CO2 emisyonları ve kirlilik sığınağı hipotezi: Yeni dinamik ARDL simülasyonlarından kanıtlar. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 480–507.
  4. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979).Distribution of theestimatorsforautoregressive time serieswith a unitroot. Journal of theAmerican Statistical Association, 74(366a), 427–431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
  5. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihoodratiostatisticsforautoregressive time serieswith a unitroot. Econometrica, 49(4), 1057–1072.
  6. Elmarzougui, E., Larue, B.,&Tamini, L. D. (2016). Tradeopenness, domesticandforeigninvestments, andtheenvironment. Modern Economy, 7(5), 591–601.
  7. Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integrationanderrorcorrection: Representation, estimation, andtesting. Econometrica, 55(2), 251–276.
  8. Essandoh, O. K., Islam, M., &Kakinaka, M. (2020). Linkinginternationaltradeandforeigndirectinvestmentto CO2 emissions: Anydifferencesbetweendevelopedanddevelopingcountries? Science of the Total Environment,712, 136437. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.136437

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environment Policy, Public Finance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 21, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 24, 2025

Acceptance Date

April 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Güler, V. B., & Petek, A. (2025). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381
AMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381
Chicago
Güler, Veli Burak, and Ali Petek. 2025. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (1): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
EndNote
Güler VB, Petek A (June 1, 2025) Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 1 48–61.
IEEE
[1]V. B. Güler and A. Petek, “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”, JEAA, vol. 7, no. 1, pp. 48–61, June 2025, doi: 10.47138/jeaa.1664381.
ISNAD
Güler, Veli Burak - Petek, Ali. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/1 (June 1, 2025): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
JAMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025;7:48–61.
MLA
Güler, Veli Burak, and Ali Petek. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi Ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi Ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 48-61, doi:10.47138/jeaa.1664381.
Vancouver
1.Veli Burak Güler, Ali Petek. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. JEAA. 2025 Jun. 1;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381

Journal of Economics and Administrative Approaches is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International Licence (CC BY).