Araştırma Makalesi

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu çalışmada 1980-2023 tarihleri arasında Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin tespiti için ARDL sınır testi, nedensellik ilişkisinin tespiti için Toda-Yamamoto nedensellik testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonunu uzun dönemde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre CO2 emisyonu ile hem doğrudan yabancı yatırımlar arasında hem de ticari açıklık arasında çift taraflı bir nedensellik ilişkisi mevcut iken sanayi üretim endeksi ile CO2 emisyonu arasında bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerindeki pozitif etkinliği ile ilgili örneklem dönemi içinde Türkiye’de kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Benli, M. (2020). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, karbon emisyonu ve iktisadi büyüme: Veriye dayalı bir analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(1), 35–59.
  2. Betül, G. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye için kirlilik cenneti hipotezinin değerlendirilmesi. EurasianEconometrics, Statistics&EmpiricalEconomicsJournal, 1–13.
  3. Çoban, M. N., & Özkan, O. (2022). Türkiye’de enerji tüketimi, ticari açıklık, CO2 emisyonları ve kirlilik sığınağı hipotezi: Yeni dinamik ARDL simülasyonlarından kanıtlar. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 480–507.
  4. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979).Distribution of theestimatorsforautoregressive time serieswith a unitroot. Journal of theAmerican Statistical Association, 74(366a), 427–431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
  5. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihoodratiostatisticsforautoregressive time serieswith a unitroot. Econometrica, 49(4), 1057–1072.
  6. Elmarzougui, E., Larue, B.,&Tamini, L. D. (2016). Tradeopenness, domesticandforeigninvestments, andtheenvironment. Modern Economy, 7(5), 591–601.
  7. Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integrationanderrorcorrection: Representation, estimation, andtesting. Econometrica, 55(2), 251–276.
  8. Essandoh, O. K., Islam, M., &Kakinaka, M. (2020). Linkinginternationaltradeandforeigndirectinvestmentto CO2 emissions: Anydifferencesbetweendevelopedanddevelopingcountries? Science of the Total Environment,712, 136437. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.136437

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Politikası, Kamu Maliyesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

24 Mart 2025

Kabul Tarihi

24 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güler, V. B., & Petek, A. (2025). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381
AMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381
Chicago
Güler, Veli Burak, ve Ali Petek. 2025. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (1): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
EndNote
Güler VB, Petek A (01 Haziran 2025) Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 1 48–61.
IEEE
[1]V. B. Güler ve A. Petek, “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”, İİYD, c. 7, sy 1, ss. 48–61, Haz. 2025, doi: 10.47138/jeaa.1664381.
ISNAD
Güler, Veli Burak - Petek, Ali. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/1 (01 Haziran 2025): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
JAMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 2025;7:48–61.
MLA
Güler, Veli Burak, ve Ali Petek. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2025, ss. 48-61, doi:10.47138/jeaa.1664381.
Vancouver
1.Veli Burak Güler, Ali Petek. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 01 Haziran 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381

İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.