EN
TR
Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi
Öz
Bu çalışmada 1980-2023 tarihleri arasında Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin tespiti için ARDL sınır testi, nedensellik ilişkisinin tespiti için Toda-Yamamoto nedensellik testinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlar, sanayi üretim endeksi ve ticari açıklığın CO2 emisyonunu uzun dönemde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre CO2 emisyonu ile hem doğrudan yabancı yatırımlar arasında hem de ticari açıklık arasında çift taraflı bir nedensellik ilişkisi mevcut iken sanayi üretim endeksi ile CO2 emisyonu arasında bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre doğrudan yabancı yatırımların CO2 emisyonu üzerindeki pozitif etkinliği ile ilgili örneklem dönemi içinde Türkiye’de kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Benli, M. (2020). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, karbon emisyonu ve iktisadi büyüme: Veriye dayalı bir analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(1), 35–59.
- Betül, G. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye için kirlilik cenneti hipotezinin değerlendirilmesi. EurasianEconometrics, Statistics&EmpiricalEconomicsJournal, 1–13.
- Çoban, M. N., & Özkan, O. (2022). Türkiye’de enerji tüketimi, ticari açıklık, CO2 emisyonları ve kirlilik sığınağı hipotezi: Yeni dinamik ARDL simülasyonlarından kanıtlar. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(2), 480–507.
- Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979).Distribution of theestimatorsforautoregressive time serieswith a unitroot. Journal of theAmerican Statistical Association, 74(366a), 427–431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
- Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihoodratiostatisticsforautoregressive time serieswith a unitroot. Econometrica, 49(4), 1057–1072.
- Elmarzougui, E., Larue, B.,&Tamini, L. D. (2016). Tradeopenness, domesticandforeigninvestments, andtheenvironment. Modern Economy, 7(5), 591–601.
- Engle, R. F., & Granger, C. W. J. (1987). Co-integrationanderrorcorrection: Representation, estimation, andtesting. Econometrica, 55(2), 251–276.
- Essandoh, O. K., Islam, M., &Kakinaka, M. (2020). Linkinginternationaltradeandforeigndirectinvestmentto CO2 emissions: Anydifferencesbetweendevelopedanddevelopingcountries? Science of the Total Environment,712, 136437. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.136437
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Politikası, Kamu Maliyesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
21 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2025
Kabul Tarihi
24 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Güler, V. B., & Petek, A. (2025). Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381
AMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381
Chicago
Güler, Veli Burak, ve Ali Petek. 2025. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 (1): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
EndNote
Güler VB, Petek A (01 Haziran 2025) Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7 1 48–61.
IEEE
[1]V. B. Güler ve A. Petek, “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”, İİYD, c. 7, sy 1, ss. 48–61, Haz. 2025, doi: 10.47138/jeaa.1664381.
ISNAD
Güler, Veli Burak - Petek, Ali. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi 7/1 (01 Haziran 2025): 48-61. https://doi.org/10.47138/jeaa.1664381.
JAMA
1.Güler VB, Petek A. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 2025;7:48–61.
MLA
Güler, Veli Burak, ve Ali Petek. “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi”. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2025, ss. 48-61, doi:10.47138/jeaa.1664381.
Vancouver
1.Veli Burak Güler, Ali Petek. Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Sanayi Üretim Endeksi ve Ticari Açıklığın CO2 Emisyonu Üzerindeki Etkisi. İİYD. 01 Haziran 2025;7(1):48-61. doi:10.47138/jeaa.1664381