Research Article

PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ

Volume: 1 Number: 2 December 31, 2022
TR EN

PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ

Abstract

Günümüz örgütlerinde entelektüel sermaye unsurlarından biri olarak, örgüt çalışan ilişkileri gittikçe daha fazla öne çıkmakta ve örgütlerin işleyişinde temel belirleyicilerden biri olarak göze çarpmaktadır. Psikolojik sözleşme çalışanların örgütten yazılı olmayan ve karşılıklı olarak açık bir şekilde ortaya konulmayan beklentiler bütününü ifade etmektedir. Çalışanların zihninde oluşturdukları söz konusu psikolojik sözleşmenin kurallarına uyulmadığına dair algıları, psikolojik sözleşme ihlalini ortaya çıkarmaktadır. Bu durum çalışan üzerinde örgüte karşı olumsuz duygular beslemekten, bilinçli ve kasıtlı olarak örgüte zarar verici eylemlere kadar, örgütler için göz ardı edilemeyecek istenmeyen olumsuz davranışlara yol açabilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, psikolojik sözleşme ihlali ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişkide örgütsel sinizmin aracı rolünü ortaya koymaktır. Kesitsel bir araştırma olan bu çalışmada veriler, Kayseri ilinde mobilya sektöründe faaliyet gösteren yedi farklı işletmede çalışan 476 beyaz yakalı katılımcıdan kolayda örnekleme yöntemi ile elde edilmiş ve IBM SPSS, AMOS ve Process Makro (Model 4) uygulamalarından faydalanılarak analize tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda, işgörenler tarafından algılanan psikolojik sözleşme ihlallerinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını pozitif yönde ve anlamlı bir biçimde etkilediği ve örgütsel sinizmin bu ilişkide aracı rol oynadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Andersson, L. M. (1996). Employee cynicism: An examination using a contract violation framework. Human Relations, 49(11), 1395-1418.
  2. Andersson, L. M., & Bateman, T. S. (1997). Cynicism in the workplace: some causes and effects. Journal of Organizational Behavior, 18, 449-469.
  3. Aselage, J., & Eisenberger, R. (2003). Perceived Organizational Support and Psychological Contracts: A Theoretical Integration. Journal of Organizational Behavior, 24(5), 491-509. https://doi.org/10.1002/job.211
  4. Aslan, F. K., & Boylu, Y. (2014). Örgütsel Sinizm ve Psikolojik Sözleşme İhlali Arasındaki İlişkiyi Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 1(2), 33-45.
  5. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173.
  6. Becker, H. S. (2022, 8 22). (1963). Outsiders: Studies in the sociology of deviance. Erişim Adresi: https://monoskop.org/images/2/2b/Becker_Howard_Outsiders_Studies_In_The_Sociogy_Of_Deviance_1963.pdf
  7. Bennett, R. J., & Robinson, S. L. (2000). Development of a Measure of Workplace Deviance. Journal of Applied Psychology, 85(3), 349-360. https://doi.org/10.1037//0021-9010.85.3.349
  8. Brandes, P., Dharwadkar, R., & Dean Jr., J. W. (1999). Does Organizational Cynicism Matter? Employee and Supervisior Perspectives on Work Outcomes. Eastern Academy of Management Proceedings, (pp. 150-153).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

November 16, 2022

Acceptance Date

December 19, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 1 Number: 2

APA
Kobanoğlu, M. S., & Uygungil Erdoğan, S. (2022). PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ. Journal of Economics Business and International Relations-JEBI, 1(2), 179-194. https://doi.org/10.58654/jebi.1205706
AMA
1.Kobanoğlu MS, Uygungil Erdoğan S. PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ. JEBI. 2022;1(2):179-194. doi:10.58654/jebi.1205706
Chicago
Kobanoğlu, Mehmet Selman, and Selen Uygungil Erdoğan. 2022. “PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ”. Journal of Economics Business and International Relations-JEBI 1 (2): 179-94. https://doi.org/10.58654/jebi.1205706.
EndNote
Kobanoğlu MS, Uygungil Erdoğan S (December 1, 2022) PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ. Journal of Economics Business and International Relations-JEBI 1 2 179–194.
IEEE
[1]M. S. Kobanoğlu and S. Uygungil Erdoğan, “PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ”, JEBI, vol. 1, no. 2, pp. 179–194, Dec. 2022, doi: 10.58654/jebi.1205706.
ISNAD
Kobanoğlu, Mehmet Selman - Uygungil Erdoğan, Selen. “PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ”. Journal of Economics Business and International Relations-JEBI 1/2 (December 1, 2022): 179-194. https://doi.org/10.58654/jebi.1205706.
JAMA
1.Kobanoğlu MS, Uygungil Erdoğan S. PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ. JEBI. 2022;1:179–194.
MLA
Kobanoğlu, Mehmet Selman, and Selen Uygungil Erdoğan. “PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ”. Journal of Economics Business and International Relations-JEBI, vol. 1, no. 2, Dec. 2022, pp. 179-94, doi:10.58654/jebi.1205706.
Vancouver
1.Mehmet Selman Kobanoğlu, Selen Uygungil Erdoğan. PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARACI ROLÜ. JEBI. 2022 Dec. 1;1(2):179-94. doi:10.58654/jebi.1205706

Cited By