MEVDUAT BANKALARINDA İÇSEL FAKTÖRLERİN AKTİF KÂRLILIK ORANI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Bu araştırma, Türkiye’deki kamusal sermayeli mevduat banklarında içsel faktörlerin aktif kârlılık oranı üzerindeki etkisi incelemektedir. Araştırmanın örneklemi, kamusal sermayeli mevduat bankalarının 2013:1-2023:4 dönemleri arasındaki 44 çeyreklik verilerini kapsamakta olup, verileri Türkiye Bankalar Birliği web sitesinden elde edilmiştir. Araştırmada, doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgularda, modele ait otokorelasyon ve değişen varyans sorunu ile specification hatasına ilişkin sıfır hipotezleri, bu sorunların modelde bulunmaması nedeniyle reddedilmiştir. Ayrıca, aktif kârlılık oranı ile özkaynak kârlılık oranı ve duran varlıklar/toplam aktifler arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunurken, aktif kârlılık oranı ile sermaye yeterlilik oranı ve toplam krediler/toplam aktifler arasında istatistiksel olarak anlamsız ve negatif bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bankacılık sektörü
• Kamusal sermayeli mevduat bankaları
• Aktif kârlılık oranı
• İçsel faktörler
• Doğrusal regresyon analizi

THE IMPACT OF INTERNAL FACTORS ON RETURN ON ASSETS RATIO IN DEPOSIT BANKS

Abstract

This study examines the impact of endogenous factors on the return on assets ratio in publicly owned deposit banks in Turkey. The sample of the study covers 44 quarters of data of publicly owned deposit banks between 2013:1-2023:4 and the data are obtained from the website of the Banks Association of Turkey. In the study, linear regression analysis is applied. In the findings, the null hypotheses regarding the autocorrelation and variance problems and the specification error of the model are rejected since these problems are not present in the model. The results indicate statistically significant and positive association between return on assets ratio and return on equity ratio and fixed assets/total assets. However, there is a statistically insignificant and negative correlation between return on assets ratio and capital adequacy ratio and total loans/total assets.

Keywords

• Banking sector
• publicly owned deposit banks
• Return on assets
• Internal factors
• Linear regression analysis

Kaynakça

1. Alper, D. ve Anbar, A. (2011). “Bank Specific and Macroeconomic Determinants of Commercial Bank Profitability: Empirical Evidence from Turkey”, Business and Economics Research Journal, 2(2): 139-152.
2. Arslantürk Çöllü, D. (2021). “Katılım bankaları mı? Geleneksel bankalar mı? COVID-19 salgınının finansal performans üzerindeki etkisine ilişkin bir değerlendirme”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2): 477-488.
3. Bilgehan, T. ve Yener, E. (2021). “Banka dışı finansal kurumlarda karlılık oranlarını etkileyen makro ve mikro düzeydeki faktörler”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 58 (Ocak-Nisan): 1-34.
4. Doğru, C. (2011). “Kârlılığın belirleyicileri analizi: Teori ve orta ölçekli bir banka uygulaması”, Maliye Finans Yazıları, 91: 47-75.
5. Gülhan, Ü. ve Uzunlar, E. (2011). “Bankacılık sektöründe kârlılığı etkileyen faktörler: Türk bankacılık sektörüne yönelik bir uygulama”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1): 341-368.
6. Güngör, B. (2007). “Türkiye’de faaliyet gösteren yerel ve yabancı bankaların kârlılık seviyelerini etkileyen faktörler”, İşletme ve Finans Dergisi, 258(9): 41-61.
7. Hawaldar, I. T., Meher, B. K., Kumari, P. ve Kumar, S. (2022). “Modelling the effects of capital adequacy, credit losses, and efficiency ratio on return on assets and return on equity of banks during COVID-19 pandemic”, Banks and Bank Systems, 17(1): 115-124.
8. Karadayi, N. (2023). “Determinants of Return on Assets”, European Journal of Business and Management Research, 8(3): 33-44. DOI: 10.24018/ejbmr.2023.8.3.1938

9. Karahanoğlu, İ. (2017). “Türk kalkınma ve yatırım bankalarının aktif karlılığını etkileyen faktörlerin belirlenmesi”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 50 (Temmuz-Aralık): 167-186.
10. Karakuş, R. ve Yılmaz Küçük, Ş. (2016). “Katılım bankalarında kârlılığın belirleyicileri: Türkiye örneği için bir panel veri analizi”, Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2): 119-132.
11. Kevser, M. (2020). “Does bank size affect the bank profitability? An evidence from Borsa Istanbul (BIST), Turkey”, Uluslararası İşletme ve Ekonomi Çalışmaları Dergisi, 2(2): 63-71.
12. Sari, F. N. and Endri, E. (2019). “Determinants of Return on Assets (ROA) On Conventional Banks Listed on Indonesian Stock Exchange (IDX) Period 2013 – 2017”, IOSR Journal of Business and Management, 21(4): 52-62.
13. Staikouras, C. K. ve Wood, G. E. (2011). “The Determinants of European bank profitability”, International Business & Economics Research Journal, 3(6): 57-68.
14. Pointer, L. V. ve Khoi, P. D. (2019). “Predictors of return on assets and return on equity for banking and insurance companies on Vietnam stock Exchange”, Entrepreneurial business and Economics Review, 7(4): 185-198.
15. Punagi, M., Mardi, ve Fauzi, A. (2022). “Analysis of factors affecting of return on assets of banking companies before and during Covid-19 pandemic”, Journal Of Management, Accounting, General Finance And International Economic Issues, 2(1): 86-98.
16. Trujillo-Ponce, A. (2013). “What determines the profitability of banks? Evidence from Spain”, Accounting and Finance, 53: 561–586.