Research Article

Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması

Volume: 7 Number: 2 December 30, 2025
EN TR

Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması

Abstract

Değişkenler arasındaki nedensellik yapısını anlamak ekonomide önemli ve hala zor konulardan birisidir. Granger (1969) durağan serilerde öngörülebilirliği esas alarak Granger nedensellik tanımını geliştirmiştir. Ancak Sims vd. (1990), durağan olmayan serilerde Wald istatistiğinin asimptotik olarak χ^2dağılımına yakınsamadığını göstermiştir. Toda ve Yamamoto (1995) ise maksimum bütünleşme derecesi kadar gecikme ekleyerek bu soruna çözüm önermiştir. Bununla birlikte, yöntemin küçük örneklemlerde güç kaybı ve anlamlılık düzeyinden sapma gibi sınırlılıkları bulunmaktadır. Bu çalışmada, bu sorunları azaltabileceği düşünülen bootstrap yöntemiyle Granger nedensellik testi incelenmiştir. Durağan olmayan seriler için bootstrap ve Toda–Yamamoto yaklaşımları Monte Carlo simülasyonu ile karşılaştırılmış; sonuçlar, bootstrap testinin nominal anlamlılık düzeyine daha yakın ve küçük örneklemlerde daha güçlü olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

  1. Balcilar, M., Ozdemir, Z.A. and Arslanturk, Y. (2010). Economic growth and energy consumption causal nexus viewed through a bootstrap rolling window. Energy Economics, 32(6): 1398-1410.
  2. Di lorio, F. and Triacca, U. (2013). Testing for Granger non-causality using the autoregressive metric. Economic Modelling, 33: 120-125.
  3. Dolado, J.J. and Lütkepohl, H. (1996). Making Wald tests work for cointegrated VAR systems. Econometrics Reviews, 15(4): 369–86.
  4. Emirmahmutoğlu, F. and Köse, N. (2010). Testing for Granger causality in heterogeneous mixed panels. Economic Modelling, 28: 870-876.
  5. Engle, R.F. and Granger, C.W.J. (1987). Co-integration and error correction: Representation, estimation and testing. Econometrica, 55: 251-276.
  6. Giles, D.E. and Godwin, R.T. (2012). Testing for multivariate cointegration in the presence of structural breaks: p-values and critical values. Applied Economics Letters, 19(16): 1561-1565.
  7. Granger, C.W.J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 36: 424-438.
  8. Granger, C.W.J. and Newbold, P. (1974). Spurious regression in econometrics. Journal of Econometrics, 2: 111–20.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

November 7, 2025

Acceptance Date

December 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Gayaker, S., & Yalçın, Y. (2025). Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması. Ekonomi Ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 200-217. https://doi.org/10.56668/jefr.1819576
AMA
1.Gayaker S, Yalçın Y. Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması. JEFR Journal. 2025;7(2):200-217. doi:10.56668/jefr.1819576
Chicago
Gayaker, Savaş, and Yeliz Yalçın. 2025. “Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi Ile Granger Nedensellik Sınaması”. Ekonomi Ve Finansal Araştırmalar Dergisi 7 (2): 200-217. https://doi.org/10.56668/jefr.1819576.
EndNote
Gayaker S, Yalçın Y (December 1, 2025) Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi 7 2 200–217.
IEEE
[1]S. Gayaker and Y. Yalçın, “Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması”, JEFR Journal, vol. 7, no. 2, pp. 200–217, Dec. 2025, doi: 10.56668/jefr.1819576.
ISNAD
Gayaker, Savaş - Yalçın, Yeliz. “Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi Ile Granger Nedensellik Sınaması”. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi 7/2 (December 1, 2025): 200-217. https://doi.org/10.56668/jefr.1819576.
JAMA
1.Gayaker S, Yalçın Y. Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması. JEFR Journal. 2025;7:200–217.
MLA
Gayaker, Savaş, and Yeliz Yalçın. “Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi Ile Granger Nedensellik Sınaması”. Ekonomi Ve Finansal Araştırmalar Dergisi, vol. 7, no. 2, Dec. 2025, pp. 200-17, doi:10.56668/jefr.1819576.
Vancouver
1.Savaş Gayaker, Yeliz Yalçın. Durağan Olmayan VAR Sistemlerinde Bootstrap Yöntemi ile Granger Nedensellik Sınaması. JEFR Journal. 2025 Dec. 1;7(2):200-17. doi:10.56668/jefr.1819576

Cited By