Research Article

Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği

Volume: 8 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği

Abstract

Endüstriyel miras alanlarının kültürel miras turizmine kazandırılması; sosyal, kültürel ve mekânsal planlama açılarından bütüncül bir yaklaşımı zorunlu hale getirmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu alanlar, bölgesel planlama ve kalkınma stratejilerine dahil edilerek kentsel iyileştirme odaklı yeni planlamaların merkezine yerleşmektedir. Bu süreçte, kültürel miras niteliği taşıyan endüstri alanlarının turizm alanlarına dönüşümüyle kullanım dışı birçok endüstri yapısının da yeniden işlevlendirilmesi yeniden gündeme gelmektedir. Ayrıca, turizm potansiyelini arttıran ve birçoğu yarışma yoluyla elde edilen yenilikçi ikonik mimari yapıların da katkılarıyla, endüstriyel mirasın turizm ve sürdürülebilirlik açısından bölgesel kalkınmadaki rolü ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda İspanya’nın Bask Bölgesinde bulunan Bilbao şehri endüstriyel mirastan kültürel miras turizmine dönüşüm hareketi yaşayan bir örnek olarak bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bilbao’daki dönüşüm projelerinin yanı sıra endüstriyel miras alanlarının kamusal alanlar haline getirilmesi, ulaşım ağlarının yeniden düzenlemesi, Guggenheim etkisi ve yeni kültürel yapıların kent mirasına kazandırılması ile kent turizm ve ticaret alanında büyük gelişmeler yaşamıştır. Bu yapılan yeni planlamaların etkisi ile Bilbao, sadece bir sanayi ve liman şehri olmaktan uzaklaşmış, yeni bir kimlik kazanarak turizm şehrine dönüşmüştür. Makale, Bilbao Liman Alanı bölgesini odak noktası olarak ele almakta olup; bu bölgede gerçekleştirilen dönüşüm projelerini ve kenti simgeleyen yeni yapıların inşa edilmesini, endüstriyel miras yapıların korunması ve yeniden işlevlendirilmesi kapsamında değerlendirmektedir. Ek olarak, bu yapıların Bilbao’nun dönüşümüne ekonomik ve sosyal etkileri ve kentin geçmişten günümüze kadar hem ticaret hem de turizm açısından nasıl bir dönüşüm hareketi yaşadığı ele alınmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, endüstriyel alanların kültürel miras turizmine entegrasyonu aracılığıyla kentsel kimliğin yeniden yapılandırılmasını tartışarak analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Andrade, MJ, Jiménez-Morales, E., Rodríguez-Ramos, R., & Martínez-Ramírez, P. (2024). Turistik şehirlerde liman endüstriyel mirasının yeniden kullanımı: Tersaneler örnek olay incelemeleri olarak. Mimari Araştırmanın Sınırları, 13 (1), 164-183.
  2. Anonim, (2004). “Bilbao: Bir Kentin Dönüşümü’, Portfolyo Dergisi, 7:73-81, İstanbul.
  3. Ayuntamiento de Bilbao, (1997). Guía. Gidaliburua. Asociaciones de Bilbao. Bilbao.
  4. Baniotopolou, E., (2001), “Art for Whose Sake? Modern Art Museums and Their Role in Transforming Societies: The Case of Guggenheim Bilbao”. MA in Museum Studies.
  5. Barreiro, P. & Aguirre, J., (2005). ‘25 años del plan integral de saneamiento de la Ría de Bilbao’, in DYNA (enero-febrero), pp 25-30.
  6. Bask Mimarlık Merkezi
  7. Baytin, Ç., (2003). “4 Kent + 4 Yeni Yapı: Eski Kent Mekânlarının Canlandırılması”, Mimarist Dergisi, 75-79, İstanbul.
  8. Bilbao Ría 2000. (1998).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urbanization Policies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

April 11, 2026

Acceptance Date

June 28, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 8 Number: 1

APA
Kerem Öztürk, Z., & Ustacan, Z. S. (2026). Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 8(1), 1-31. https://doi.org/10.53472/jenas.1928034
AMA
1.Kerem Öztürk Z, Ustacan ZS. Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği. JENAS. 2026;8(1):1-31. doi:10.53472/jenas.1928034
Chicago
Kerem Öztürk, Zeynep, and Zeynep Semanur Ustacan. 2026. “Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 8 (1): 1-31. https://doi.org/10.53472/jenas.1928034.
EndNote
Kerem Öztürk Z, Ustacan ZS (June 1, 2026) Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 8 1 1–31.
IEEE
[1]Z. Kerem Öztürk and Z. S. Ustacan, “Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği”, JENAS, vol. 8, no. 1, pp. 1–31, June 2026, doi: 10.53472/jenas.1928034.
ISNAD
Kerem Öztürk, Zeynep - Ustacan, Zeynep Semanur. “Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies 8/1 (June 1, 2026): 1-31. https://doi.org/10.53472/jenas.1928034.
JAMA
1.Kerem Öztürk Z, Ustacan ZS. Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği. JENAS. 2026;8:1–31.
MLA
Kerem Öztürk, Zeynep, and Zeynep Semanur Ustacan. “Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, vol. 8, no. 1, June 2026, pp. 1-31, doi:10.53472/jenas.1928034.
Vancouver
1.Zeynep Kerem Öztürk, Zeynep Semanur Ustacan. Gri Rıhtımlardan Yeşil Alanlara: Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesinde Bilbao Örneği. JENAS. 2026 Jun. 1;8(1):1-31. doi:10.53472/jenas.1928034

JENAS | Journal of Environmental and Natural Search / Studies | JENAS | Çevresel ve Doğal Araştırmalar / Çalışmalar Dergisi