Research Article

Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme

Volume: 5 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme

Abstract

Son yılların en çok tartışılan ve araştırılan konularından biri olan yapay zekâ, bireylerin hayatını kolaylaştırmak, küresel kalkınmayı ve toplumsal refahı sağlamak gibi mevcut potansiyeli arttırmaya yönelik girişimlerle hızla gelişmektedir. Fakat, yapay zekanın hızlı gelişimi ve yaygınlaşmasındaki bu öngörülemezlik birtakım teknik ve etik sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu sorunlar ise yapay zekanın en çok kullanıldığı alanlardan biri olan iş yaşamında, güvenilir ve kontrol edilebilir olma kaygılarını tetiklemektedir; çünkü henüz ulusal düzeyde kabul görmüş, ortak bir yapay zekâ etik bilincinden söz etmek mümkün değildir. Buna dair yapılan çalışmalar, henüz beklenen etkiyi yaratamamış olup ne örgütler ve mesleklerin geleceği açısından ne de kurumlar ve çalışanların güvenliği açısından yapay zekanın güvenirliğine duyulan endişeleri azaltamamıştır. Bu bağlamda bu çalışma, iş yaşamında kullanılan yapay zekâ sistemlerinin güvenilirliğini etik bir perspektiften ele almayı ve çalışma yaşamında güvenilir yapay zekânın etik boyutlarını insan kontrolü, gizlilik, güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde inceleyerek, iş etiği temelli kavramsal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen Kurum Yoktur.

Ethical Statement

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Thanks

Çalışmanın değerlendirme sürecinde yapıcı geri bildirimleriyle araştırmanın bilimsel derinliğinin ve açıklığının artırılmasına katkı sağlayan hakemlere ve editöryal süreci titizlikle yürüten dergi editörlerine teşekkürlerimi sunarım.

References

  1. Aktaş, K. (2014). Etik-ahlâk ilişkisi ve etiğin gelişim süreci. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(2), 22-32.
  2. Aley, M. R., & Levine, K. J. (2021). Popular culture at work: How emerging adults’ favorite celebrity can influence future career aspirations and work ethic. Atlantic Journal of Communication, 30(4), 1-16. https://doi.org/10.1080/15456870.2021.1936527
  3. Ali, A. J., Falcone, T., & Azim, A. A. (1995). Work ethic in the USA and Canada. Journal of Management Development, 14(6), 26-34. https://doi.org/10.1108/02621719510086156
  4. Allerton, H. (1994). Working life: Getting a life. Training and Development, 48(7), 80-83.
  5. Altenried, M. (2020). The platform as factory: Crowdwork and the hidden labour behind artificial intelligence. Capital & Class, 44(2), 145-158. https://doi.org/10.1177/0309816819899410
  6. Al-Zahrani, A. M., & Alasmari, T. M. (2024). Exploring the impact of artificial intelligence on higher education: The dynamics of ethical, social, and educational implications. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), Article 912. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03432-4.
  7. Baker-Brunnbauer, J. (2021). TaII Framework for Trustworthy AI Systems. Robonomics: The Journal of the Automated Economy, 2(17), 1-12.
  8. Bankins, S., & Formosa, P. (2023). The ethical implications of artificial intelligence (AI) for meaningful work. Journal of Business Ethics, 185(3), 725-740. https://doi.org/10.1007/s10551-023-05339-7

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Labor Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

September 5, 2025

Acceptance Date

December 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 2

APA
Önen, M. N. (2025). Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), 5(2), 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL
AMA
1.Önen MN. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP. 2025;5(2):54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL
Chicago
Önen, Meltem Nilüfer. 2025. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5 (2): 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL.
EndNote
Önen MN (December 1, 2025) Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5 2 54–72.
IEEE
[1]M. N. Önen, “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”, JEP, vol. 5, no. 2, pp. 54–72, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26RS83DL
ISNAD
Önen, Meltem Nilüfer. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5/2 (December 1, 2025): 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL.
JAMA
1.Önen MN. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP. 2025;5:54–72.
MLA
Önen, Meltem Nilüfer. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), vol. 5, no. 2, Dec. 2025, pp. 54-72, https://izlik.org/JA26RS83DL.
Vancouver
1.Meltem Nilüfer Önen. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP [Internet]. 2025 Dec. 1;5(2):54-72. Available from: https://izlik.org/JA26RS83DL