Araştırma Makalesi

Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme

Cilt: 5 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

Son yılların en çok tartışılan ve araştırılan konularından biri olan yapay zekâ, bireylerin hayatını kolaylaştırmak, küresel kalkınmayı ve toplumsal refahı sağlamak gibi mevcut potansiyeli arttırmaya yönelik girişimlerle hızla gelişmektedir. Fakat, yapay zekanın hızlı gelişimi ve yaygınlaşmasındaki bu öngörülemezlik birtakım teknik ve etik sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu sorunlar ise yapay zekanın en çok kullanıldığı alanlardan biri olan iş yaşamında, güvenilir ve kontrol edilebilir olma kaygılarını tetiklemektedir; çünkü henüz ulusal düzeyde kabul görmüş, ortak bir yapay zekâ etik bilincinden söz etmek mümkün değildir. Buna dair yapılan çalışmalar, henüz beklenen etkiyi yaratamamış olup ne örgütler ve mesleklerin geleceği açısından ne de kurumlar ve çalışanların güvenliği açısından yapay zekanın güvenirliğine duyulan endişeleri azaltamamıştır. Bu bağlamda bu çalışma, iş yaşamında kullanılan yapay zekâ sistemlerinin güvenilirliğini etik bir perspektiften ele almayı ve çalışma yaşamında güvenilir yapay zekânın etik boyutlarını insan kontrolü, gizlilik, güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde inceleyerek, iş etiği temelli kavramsal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen Kurum Yoktur.

Etik Beyan

Bu çalışma insan veya hayvan katılımcıları içermemektedir. Tüm prosedürler bilimsel ve etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, atıfta bulunulan tüm çalışmalar uygun şekilde kaynak gösterilmiştir.

Teşekkür

Çalışmanın değerlendirme sürecinde yapıcı geri bildirimleriyle araştırmanın bilimsel derinliğinin ve açıklığının artırılmasına katkı sağlayan hakemlere ve editöryal süreci titizlikle yürüten dergi editörlerine teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

  1. Aktaş, K. (2014). Etik-ahlâk ilişkisi ve etiğin gelişim süreci. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(2), 22-32.
  2. Aley, M. R., & Levine, K. J. (2021). Popular culture at work: How emerging adults’ favorite celebrity can influence future career aspirations and work ethic. Atlantic Journal of Communication, 30(4), 1-16. https://doi.org/10.1080/15456870.2021.1936527
  3. Ali, A. J., Falcone, T., & Azim, A. A. (1995). Work ethic in the USA and Canada. Journal of Management Development, 14(6), 26-34. https://doi.org/10.1108/02621719510086156
  4. Allerton, H. (1994). Working life: Getting a life. Training and Development, 48(7), 80-83.
  5. Altenried, M. (2020). The platform as factory: Crowdwork and the hidden labour behind artificial intelligence. Capital & Class, 44(2), 145-158. https://doi.org/10.1177/0309816819899410
  6. Al-Zahrani, A. M., & Alasmari, T. M. (2024). Exploring the impact of artificial intelligence on higher education: The dynamics of ethical, social, and educational implications. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), Article 912. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03432-4.
  7. Baker-Brunnbauer, J. (2021). TaII Framework for Trustworthy AI Systems. Robonomics: The Journal of the Automated Economy, 2(17), 1-12.
  8. Bankins, S., & Formosa, P. (2023). The ethical implications of artificial intelligence (AI) for meaningful work. Journal of Business Ethics, 185(3), 725-740. https://doi.org/10.1007/s10551-023-05339-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çalışma Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2025

Kabul Tarihi

17 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Önen, M. N. (2025). Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), 5(2), 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL
AMA
1.Önen MN. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP. 2025;5(2):54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL
Chicago
Önen, Meltem Nilüfer. 2025. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5 (2): 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL.
EndNote
Önen MN (01 Aralık 2025) Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5 2 54–72.
IEEE
[1]M. N. Önen, “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”, JEP, c. 5, sy 2, ss. 54–72, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RS83DL
ISNAD
Önen, Meltem Nilüfer. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye) 5/2 (01 Aralık 2025): 54-72. https://izlik.org/JA26RS83DL.
JAMA
1.Önen MN. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP. 2025;5:54–72.
MLA
Önen, Meltem Nilüfer. “Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”. Journal of Economics and Political Sciences(Türkiye), c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 54-72, https://izlik.org/JA26RS83DL.
Vancouver
1.Meltem Nilüfer Önen. Çalışma Yaşamında Güvenilir Yapay Zekâ: Etik Boyutları Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. JEP [Internet]. 01 Aralık 2025;5(2):54-72. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RS83DL