Research Article

Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi

Volume: 37 Number: 3 September 24, 2025
EN TR

Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi

Abstract

Tarım faaliyetleri insanlığın devamı için önemli olup üretimde sürdürülebilirliğin sağlanmasında büyük rol oynamaktadır. Teknolojik gelişmeler sayesinde tarım faaliyetlerinde ve arazi çalışmalarında iyileşme ve verimlilik artmıştır. Hassas tarım uygulamaları sayesinde uzaktan kontrol ve algılama sistemleri ile insansız hava araç (İHA) teknolojileri kullanılarak daha etkili tarım yönetim stratejileri geliştirilmiştir. Güncel teknolojiler sayesinde hem verimlilik artmış hem de ekonomik ve güvenilir biçimde uydu uzay teknoloji entegrasyonu ile geleneksel yöntemlerin dışına çıkılmaktadır. Bu çalışmada, İHA’ların çok farklı alanlardaki başarısı nedeniyle tarımsal faaliyetlerdeki etkinliğin artırılması nedeniyle hangi İHA modelinin en uygun olduğunun değerlendirilmesi önemli bir karar problemidir. Problemin karmaşık yapısı, birden fazla kriter ve alternatifi barındırması, verilerdeki belirsizlik nedeniyle karar verme ve gri ilişkisel analiz (GİA) yaklaşımı kullanılarak başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Öncelikle İHA teknolojisinin tarım sektörü üzerindeki etkilerini daha geniş bir perspektiften değerlendirmek için PEST (politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik) analizi yapılmıştır. Ardından çok boyutlu ve stratejik önemde bir karar problemi olması nedeniyle daha güvenilir sonuç sunması beklendiği için iki aşamalı bir yaklaşım olan entropi tabanlı gri ilişkisel analiz yaklaşımı ile ideal İHA modeli araştırılmaktadır. Buna göre A1 modeli en uygun İHA tipi olarak ortaya çıkmış bunu A6, A4, A2, A3 ve A5 modelleri izlemektedir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçların araştırmacılara ve tarım faaliyetlerinde aktif rol alanlara, sunduğu analitik yaklaşımıyla yardımcı olması beklenmektedir.

Keywords

Ethical Statement

No conflict of interest

References

  1. Özgüven, D. M., & Altaş, Z. (2022). Tarımda drone kullanımı ve geleceği. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1), 64–83. https://doi.org/10.54370/ORDUBTD.1097519
  2. Kutlu, G., Avaroğlu, E., & Yazar, S. (2024). İHA’ların batarya seviyelerinin makine öğrenmesi ile tahmini. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 6(2), 56–62. https://doi.org/10.51534/TIHA.1437254
  3. Gupta, A., Afrin, T., Scully, E., & Yodo, N. (2021). Advances of UAVs toward future transportation: The state-of-the-art, challenges, and opportunities. Future Transportation, 1(2), 326–350. https://doi.org/10.3390/futuretransp1020019
  4. AUAV. (2016). İHA türleri: Çok rotorlu, sabit kanatlı, tek rotorlu, hibrit VTOL. Retrieved June 11, 2025, from https://www.auav.com.au/articles/drone-types/
  5. Liu, Z., & Li, J. (2023). Application of unmanned aerial vehicles in precision agriculture. Agriculture, 13(7), 1375. https://doi.org/10.3390/agriculture13071375
  6. Ritchie, H., & Roser, M. (2018). Water use and stress. Our World in Data. https://doi.org/10.4060/CB6241EN
  7. Abbas, A., et al. (2023). Drones in plant disease assessment, efficient monitoring, and detection: A way forward to smart agriculture. Agronomy, 13(6), 1524. https://doi.org/10.3390/agronomy13061524
  8. Akkamış, M., & Çalışkan, S. (2020). İnsansız hava araçları ve tarımsal uygulamalarda kullanımı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 2(1), 8–16. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiha/issue/54200/707831

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Multiple Criteria Decision Making, Industrial Engineering, Manufacturing and Service Systems

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

September 15, 2025

Publication Date

September 24, 2025

Submission Date

March 18, 2025

Acceptance Date

August 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 37 Number: 3

APA
Çayır Ervural, B. (2025). Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 37(3), 340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG
AMA
1.Çayır Ervural B. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS. 2025;37(3):340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG
Chicago
Çayır Ervural, Beyza. 2025. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 (3): 340-55. https://izlik.org/JA98MK78EG.
EndNote
Çayır Ervural B (September 1, 2025) Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 3 340–355.
IEEE
[1]B. Çayır Ervural, “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”, JEPS, vol. 37, no. 3, pp. 340–355, Sept. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98MK78EG
ISNAD
Çayır Ervural, Beyza. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37/3 (September 1, 2025): 340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG.
JAMA
1.Çayır Ervural B. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS. 2025;37:340–355.
MLA
Çayır Ervural, Beyza. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, vol. 37, no. 3, Sept. 2025, pp. 340-55, https://izlik.org/JA98MK78EG.
Vancouver
1.Beyza Çayır Ervural. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS [Internet]. 2025 Sep. 1;37(3):340-55. Available from: https://izlik.org/JA98MK78EG