EN
TR
Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi
Öz
Tarım faaliyetleri insanlığın devamı için önemli olup üretimde sürdürülebilirliğin sağlanmasında büyük rol oynamaktadır. Teknolojik gelişmeler sayesinde tarım faaliyetlerinde ve arazi çalışmalarında iyileşme ve verimlilik artmıştır. Hassas tarım uygulamaları sayesinde uzaktan kontrol ve algılama sistemleri ile insansız hava araç (İHA) teknolojileri kullanılarak daha etkili tarım yönetim stratejileri geliştirilmiştir. Güncel teknolojiler sayesinde hem verimlilik artmış hem de ekonomik ve güvenilir biçimde uydu uzay teknoloji entegrasyonu ile geleneksel yöntemlerin dışına çıkılmaktadır. Bu çalışmada, İHA’ların çok farklı alanlardaki başarısı nedeniyle tarımsal faaliyetlerdeki etkinliğin artırılması nedeniyle hangi İHA modelinin en uygun olduğunun değerlendirilmesi önemli bir karar problemidir. Problemin karmaşık yapısı, birden fazla kriter ve alternatifi barındırması, verilerdeki belirsizlik nedeniyle karar verme ve gri ilişkisel analiz (GİA) yaklaşımı kullanılarak başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Öncelikle İHA teknolojisinin tarım sektörü üzerindeki etkilerini daha geniş bir perspektiften değerlendirmek için PEST (politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik) analizi yapılmıştır. Ardından çok boyutlu ve stratejik önemde bir karar problemi olması nedeniyle daha güvenilir sonuç sunması beklendiği için iki aşamalı bir yaklaşım olan entropi tabanlı gri ilişkisel analiz yaklaşımı ile ideal İHA modeli araştırılmaktadır. Buna göre A1 modeli en uygun İHA tipi olarak ortaya çıkmış bunu A6, A4, A2, A3 ve A5 modelleri izlemektedir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçların araştırmacılara ve tarım faaliyetlerinde aktif rol alanlara, sunduğu analitik yaklaşımıyla yardımcı olması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bir çıkar çatışması yoktur
Kaynakça
- Özgüven, D. M., & Altaş, Z. (2022). Tarımda drone kullanımı ve geleceği. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 12(1), 64–83. https://doi.org/10.54370/ORDUBTD.1097519
- Kutlu, G., Avaroğlu, E., & Yazar, S. (2024). İHA’ların batarya seviyelerinin makine öğrenmesi ile tahmini. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 6(2), 56–62. https://doi.org/10.51534/TIHA.1437254
- Gupta, A., Afrin, T., Scully, E., & Yodo, N. (2021). Advances of UAVs toward future transportation: The state-of-the-art, challenges, and opportunities. Future Transportation, 1(2), 326–350. https://doi.org/10.3390/futuretransp1020019
- AUAV. (2016). İHA türleri: Çok rotorlu, sabit kanatlı, tek rotorlu, hibrit VTOL. Retrieved June 11, 2025, from https://www.auav.com.au/articles/drone-types/
- Liu, Z., & Li, J. (2023). Application of unmanned aerial vehicles in precision agriculture. Agriculture, 13(7), 1375. https://doi.org/10.3390/agriculture13071375
- Ritchie, H., & Roser, M. (2018). Water use and stress. Our World in Data. https://doi.org/10.4060/CB6241EN
- Abbas, A., et al. (2023). Drones in plant disease assessment, efficient monitoring, and detection: A way forward to smart agriculture. Agronomy, 13(6), 1524. https://doi.org/10.3390/agronomy13061524
- Akkamış, M., & Çalışkan, S. (2020). İnsansız hava araçları ve tarımsal uygulamalarda kullanımı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 2(1), 8–16. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tiha/issue/54200/707831
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çok Ölçütlü Karar Verme, Endüstri Mühendisliği, Üretim ve Hizmet Sistemleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
15 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
18 Mart 2025
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 3
APA
Çayır Ervural, B. (2025). Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 37(3), 340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG
AMA
1.Çayır Ervural B. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS. 2025;37(3):340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG
Chicago
Çayır Ervural, Beyza. 2025. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 (3): 340-55. https://izlik.org/JA98MK78EG.
EndNote
Çayır Ervural B (01 Eylül 2025) Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 3 340–355.
IEEE
[1]B. Çayır Ervural, “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”, JEPS, c. 37, sy 3, ss. 340–355, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98MK78EG
ISNAD
Çayır Ervural, Beyza. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37/3 (01 Eylül 2025): 340-355. https://izlik.org/JA98MK78EG.
JAMA
1.Çayır Ervural B. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS. 2025;37:340–355.
MLA
Çayır Ervural, Beyza. “Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 37, sy 3, Eylül 2025, ss. 340-55, https://izlik.org/JA98MK78EG.
Vancouver
1.Beyza Çayır Ervural. Entropi Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Modeliyle En Uygun İHA Modelinin Tarım Faaliyetleri İçin Değerlendirilmesi. JEPS [Internet]. 01 Eylül 2025;37(3):340-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98MK78EG