Research Article

Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma

Volume: 38 Number: 1 March 20, 2026
EN TR

Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma

Abstract

Çalışma kaynaklı kas-iskelet sistemi bozuklukları (KİSB), küresel ölçekte iş sağlığı ve güvenliği alanında karşılaşılan en yaygın ve önemli ergonomik sorunlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Günümüzde çalışanların aşırı iş yüküne maruz kalmaları ve ergonomik olmayan çalışma pozisyonlarında uzun süre görev yapmaları, başta sırt, bel, boyun ve üst ekstremiteler olmak üzere çeşitli vücut bölgelerinde kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının gelişmesine neden olmaktadır. Söz konusu rahatsızlıkların ortaya çıkışı, yapılan işin niteliğine ve tekrarlayan duruşlara bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu bağlamda, bu çalışmada bir kablo üretim tesisinde yürütülen imalat, montaj ve üretim faaliyetlerinde görev alan çalışanların farklı vücut bölgelerine yönelik ergonomik risk düzeyleri değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde, kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının çalışanlar üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla Cornell Kas-İskelet Sistemi Bozuklukları Anketi (CMDQ), iş istasyonlarındaki duruş temelli ergonomik risk düzeylerini belirlemek üzere ise REBA (Rapid Entire Body Assessment) yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ergonomik risk düzeylerinin azaltılmasına ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik uygulanabilir çözüm önerileri sunulmuştur. Bu çalışma, REBA ve CMDQ yöntemlerinin birlikte kullanımının işyeri ergonomisine yönelik bütüncül bir değerlendirme sağladığını göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma, Bursa Uludağ Üniversite Etik Kurulunun 28 Şubat 2024 tarih ve E-92662996-044-153161 sayılı onayı ile Bursa ili Nilüfer ilçesinde faaliyet gösteren bir otomotiv kablo üretim tesisinde gerçekleştirilmiştir. Şirket yönetiminden gerekli izinler alındıktan sonra saha ziyaretleri yapılmış, çalışanların iş süreçleri gözlemlenmiş ve riskli olduğu düşünülen dört istasyon belirlenmiştir. Bu istasyonlardaki çalışanların çalışma yöntemleri video kayıtları ve fotoğraflarla belgelenmiş, ardından Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi (REBA) yöntemi kullanılarak ergonomik risk analizleri yapılmıştır. Bu analizlerde çalışanların maruz kaldığı kas-iskelet sistemi riskleri detaylı olarak ortaya konulmuştur.

Thanks

Bu makale sözlü bildiri olarak 25-26 Nisan 2024 / İstanbul, Türkiye de gerçekleşen 5. İş Sağlığı ve Güvenliği Öğrenci Kongresinde sözlü bildiri olarak sunulmuştur.

References

  1. Tarakçı, E., Can, E., Sakallı, A. E., & Tak, G. (2020). The Ergonomıc Rısk Analysıs Wıth Reba Method In Productıon Lıne. Ergonomi, 3(3), 96–107. https://doi.org/10.33439/ergonomi.743276.
  2. Ispășoiu, A., Milosan, I., & Gabor, C. (2024). Improving Workplace Safety and Health Through a Rapid Ergonomic Risk Assessment Methodology Enhanced by an Artificial Intelligence System. Applied System Innovation, 7(6), 103. https://doi.org/10.3390/asi7060103.
  3. Kulaç, S., & Kiraz, A. (2024). An integrated ergonomic risk assessment framework based on fuzzy logic and IVSF-AHP for optimising ergonomic risks in a mixed-model assembly line. Ergonomics, 67(12), 2009–2029. https://doi.org/10.1080/00140139.2024.2368270.
  4. Okuyucu, K., Hignett, S., Gyi, D., & Doshani, A. (2021). Midwives’ thoughts about musculoskeletal disorders with an evaluation of working tasks. Applied Ergonomics, 90, 103263. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2020.103263.
  5. Enez, K., & Nalbantoğlu, S. S. (2019). Comparison of ergonomic risk assessment outputs from OWAS and REBA in forestry timber harvesting. International Journal of Industrial Ergonomics, 70, 51–57. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2019.01.009.
  6. Sabino, L., Melo, R. B., & Carvalho, F. (2019). Ergonomic Work Analysis at Plant Nurseries of a Portuguese Municipality. Occupatıonal and Envıronmental Safety and Health, 273–285. https://doi.org/10.1007/978-3-319-94484-5_29.
  7. Tarakçi, E., & Can, E. (2024). A Novel Approach to Ergonomic Risk Analyses. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.1004385.
  8. Chakravarthya, S. P. (2015). Ergonomıc Assessment And Rısk Reductıon Of Automobıle Assembly Tasks Usıng Postural Assessment Tools. Internatıonal Journal Of Research Scıence & Management, 2.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Occupational Health and Safety in Mines

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 20, 2026

Submission Date

June 18, 2025

Acceptance Date

February 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 38 Number: 1

APA
Çırakoğlu Kelleci, S., & Akalp, H. G. (2026). Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 38(1), 38-51. https://doi.org/10.7240/jeps.1709819
AMA
1.Çırakoğlu Kelleci S, Akalp HG. Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma. JEPS. 2026;38(1):38-51. doi:10.7240/jeps.1709819
Chicago
Çırakoğlu Kelleci, Sevil, and Hüsre Gizem Akalp. 2026. “Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA Ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 (1): 38-51. https://doi.org/10.7240/jeps.1709819.
EndNote
Çırakoğlu Kelleci S, Akalp HG (March 1, 2026) Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 1 38–51.
IEEE
[1]S. Çırakoğlu Kelleci and H. G. Akalp, “Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma”, JEPS, vol. 38, no. 1, pp. 38–51, Mar. 2026, doi: 10.7240/jeps.1709819.
ISNAD
Çırakoğlu Kelleci, Sevil - Akalp, Hüsre Gizem. “Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA Ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38/1 (March 1, 2026): 38-51. https://doi.org/10.7240/jeps.1709819.
JAMA
1.Çırakoğlu Kelleci S, Akalp HG. Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma. JEPS. 2026;38:38–51.
MLA
Çırakoğlu Kelleci, Sevil, and Hüsre Gizem Akalp. “Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA Ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, vol. 38, no. 1, Mar. 2026, pp. 38-51, doi:10.7240/jeps.1709819.
Vancouver
1.Sevil Çırakoğlu Kelleci, Hüsre Gizem Akalp. Kablo Montaj Tesislerinde Çalışma Koşullarının Ergonomik Analizi: REBA ve CMDQ Dayalı Bir Çalışma. JEPS. 2026 Mar. 1;38(1):38-51. doi:10.7240/jeps.1709819