Research Article

Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi

Volume: 38 Number: 3 September 27, 2026
EN TR

Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye'nin dördüncü büyük şehri ve önemli bir sanayi ve ekonomi merkezi olan Bursa’nın hava sıcaklığı ve hava kirliliği verilerinin eğilimleri (trendleri) incelenmiştir. Hava sıcaklığı verileri, Bursa’nın güncel 30 yıllık iklim bilgisine sahip olmak amacıyla 1996 − 2025 yılları arasını kapsamaktadır. Hava kirliliği verileri ise Bursa’da hava kirliliği ölçümlerinin başladığı 2013 yılından 2025 yılının sonuna kadardır. Çalışmanın amacı, Bursa Şehrindeki meteorolojik koşullar ve atmosferik kirleticilerin eğilimlerine ilişkin güncel durumu analiz etmektir. Eğilim analizleri, Mann-Kendall ve Theill-Sen testleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, hava sıcaklığında yıllık 0,06°C’lik istatistiksel olarak son derece anlamlı bir artış eğilimi olduğunu göstermektedir. Öte yandan, hava kalitesinde de iyileşme olduğu görülmektedir: partikül madde (PM10 ve PM2.5) konsantrasyonları Kestel İstasyonu hariç istatistiksel olarak anlamlı düşüşler göstermiştir (Bursa PM10: -5,19 μgm⁻³yıl⁻¹; Beyazıt Caddesi PM10: -3,6 μgm⁻³yıl⁻¹; İnegöl PM10: -2,63 μgm⁻³ yıl⁻¹, Kestel PM10: -0,65 μgm⁻³yıl⁻¹; Uludağ Üniversitesi PM2.5: -0,75 μgm⁻³ yıl⁻¹). Bununla birlikte, yıllık ortalama partikül madde değerleri hiçbir istasyonda hava kalitesi sınır değerlerinin altına inmemiştir. Bu bulgular, yerel ve ulusal politikaların hava kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlamakla birlikte, güncel hava kirliliği seviyelerinin, iklim değişikliği ve şehirleşmenin bir sonucu olan sıcaklık artışı ile birlikte insanlarda sağlık problemlerine neden olabilecek bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur.

Project Number

Proje yoktur

Ethical Statement

Bu çalışma için etik beyanına gerek yoktur.

Thanks

Yazar, sağladıkları veriler için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na teşekkür etmektedir.

References

  1. 1. Çapraz, Ö., Efe, B. ve Deniz, A. (2016) Study on the association between air pollution and mortality in Istanbul, 2007–2012, Atmospheric Pollution Research, 7, 147–154. doi.org/10.1016/j.apr.2015.08.006
  2. 2. Birinci, E., Çeker, A. O., Çapraz, Ö., Özdemir, H., & Deniz, A. (2026) Lagged and Temperature-Dependent Effects of Ambient Air Pollution on COPD Hospitalizations in Istanbul, Environments, 13(1), 56. doi.org/10.3390/environments13010056
  3. 3. Toros, H., Erdun, H., Çapraz, Ö., Özer, B., Daylan, B.S., Öztürk, İ.A. (2013) Air pollution and quality level in metropolitan Turkey for sustainable life. Eur. J. Sci. Technol., 1(1), 12-18. izlik.org/JA72UR36ZF
  4. 4. Baltaci, H., Ozgen Alemdar, C.S., Akkoyunlu, B.O., 2020. Background atmospheric conditions of high PM10 concentrations in Istanbul, Turkey. Atmospheric Pollution Research, 11 (9), 1524–1534. https://doi.org/10.1016/j.apr.2020.06.020.
  5. 5. Ozdemir, H. (2019) Mitigation impact of roadside trees on fine particle pollution, Science of The Total Environment, 659, 1176-1185, doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.12.262.
  6. 6. Özdemir, E. T., Çapraz, Ö., & Deniz, A. (2020) Mega Şehir İstanbul İçin Ekstrem Basınç Değerlerinde Partikül Madde (PM10) Değişiminin Araştırılması, Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(4), 484-490. doi.org/10.35229/jaes.759153
  7. 7. Yavuz, V. (2025) Unveiling the impact of temperature inversions on air quality: a comprehensive analysis of polluted and severe polluted days in Istanbul. Acta Geophys. 73, 969–986. doi.org/10.1007/s11600-024-01417-0
  8. 8. https://wmo.int/publication-series/state-of-global-climate/state-of-global-climate-2025, Erişim Tarihi: 27 Mart 2026, Konu: World Meteorological Organization (WMO) Climate 2026.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Pollution and Prevention, Air Pollution and Gas Cleaning

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2026

Submission Date

June 3, 2026

Acceptance Date

August 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 38 Number: 3

APA
Çapraz, Ö. (2026). Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 38(3), 541-552. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312
AMA
1.Çapraz Ö. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 2026;38(3):541-552. doi:10.7240/jeps.1963312
Chicago
Çapraz, Özkan. 2026. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı Ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 (3): 541-52. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312.
EndNote
Çapraz Ö (September 1, 2026) Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 3 541–552.
IEEE
[1]Ö. Çapraz, “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”, JEPS, vol. 38, no. 3, pp. 541–552, Sept. 2026, doi: 10.7240/jeps.1963312.
ISNAD
Çapraz, Özkan. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı Ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38/3 (September 1, 2026): 541-552. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312.
JAMA
1.Çapraz Ö. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 2026;38:541–552.
MLA
Çapraz, Özkan. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı Ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, vol. 38, no. 3, Sept. 2026, pp. 541-52, doi:10.7240/jeps.1963312.
Vancouver
1.Özkan Çapraz. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 2026 Sep. 1;38(3):541-52. doi:10.7240/jeps.1963312