Araştırma Makalesi

Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi

Cilt: 38 Sayı: 3 27 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye'nin dördüncü büyük şehri ve önemli bir sanayi ve ekonomi merkezi olan Bursa’nın hava sıcaklığı ve hava kirliliği verilerinin eğilimleri (trendleri) incelenmiştir. Hava sıcaklığı verileri, Bursa’nın güncel 30 yıllık iklim bilgisine sahip olmak amacıyla 1996 − 2025 yılları arasını kapsamaktadır. Hava kirliliği verileri ise Bursa’da hava kirliliği ölçümlerinin başladığı 2013 yılından 2025 yılının sonuna kadardır. Çalışmanın amacı, Bursa Şehrindeki meteorolojik koşullar ve atmosferik kirleticilerin eğilimlerine ilişkin güncel durumu analiz etmektir. Eğilim analizleri, Mann-Kendall ve Theill-Sen testleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, hava sıcaklığında yıllık 0,06°C’lik istatistiksel olarak son derece anlamlı bir artış eğilimi olduğunu göstermektedir. Öte yandan, hava kalitesinde de iyileşme olduğu görülmektedir: partikül madde (PM10 ve PM2.5) konsantrasyonları Kestel İstasyonu hariç istatistiksel olarak anlamlı düşüşler göstermiştir (Bursa PM10: -5,19 μgm⁻³yıl⁻¹; Beyazıt Caddesi PM10: -3,6 μgm⁻³yıl⁻¹; İnegöl PM10: -2,63 μgm⁻³ yıl⁻¹, Kestel PM10: -0,65 μgm⁻³yıl⁻¹; Uludağ Üniversitesi PM2.5: -0,75 μgm⁻³ yıl⁻¹). Bununla birlikte, yıllık ortalama partikül madde değerleri hiçbir istasyonda hava kalitesi sınır değerlerinin altına inmemiştir. Bu bulgular, yerel ve ulusal politikaların hava kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlamakla birlikte, güncel hava kirliliği seviyelerinin, iklim değişikliği ve şehirleşmenin bir sonucu olan sıcaklık artışı ile birlikte insanlarda sağlık problemlerine neden olabilecek bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Proje Numarası

Proje yoktur

Etik Beyan

Bu çalışma için etik beyanına gerek yoktur.

Teşekkür

Yazar, sağladıkları veriler için T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na teşekkür etmektedir.

Kaynakça

  1. 1. Çapraz, Ö., Efe, B. ve Deniz, A. (2016) Study on the association between air pollution and mortality in Istanbul, 2007–2012, Atmospheric Pollution Research, 7, 147–154. doi.org/10.1016/j.apr.2015.08.006
  2. 2. Birinci, E., Çeker, A. O., Çapraz, Ö., Özdemir, H., & Deniz, A. (2026) Lagged and Temperature-Dependent Effects of Ambient Air Pollution on COPD Hospitalizations in Istanbul, Environments, 13(1), 56. doi.org/10.3390/environments13010056
  3. 3. Toros, H., Erdun, H., Çapraz, Ö., Özer, B., Daylan, B.S., Öztürk, İ.A. (2013) Air pollution and quality level in metropolitan Turkey for sustainable life. Eur. J. Sci. Technol., 1(1), 12-18. izlik.org/JA72UR36ZF
  4. 4. Baltaci, H., Ozgen Alemdar, C.S., Akkoyunlu, B.O., 2020. Background atmospheric conditions of high PM10 concentrations in Istanbul, Turkey. Atmospheric Pollution Research, 11 (9), 1524–1534. https://doi.org/10.1016/j.apr.2020.06.020.
  5. 5. Ozdemir, H. (2019) Mitigation impact of roadside trees on fine particle pollution, Science of The Total Environment, 659, 1176-1185, doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.12.262.
  6. 6. Özdemir, E. T., Çapraz, Ö., & Deniz, A. (2020) Mega Şehir İstanbul İçin Ekstrem Basınç Değerlerinde Partikül Madde (PM10) Değişiminin Araştırılması, Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(4), 484-490. doi.org/10.35229/jaes.759153
  7. 7. Yavuz, V. (2025) Unveiling the impact of temperature inversions on air quality: a comprehensive analysis of polluted and severe polluted days in Istanbul. Acta Geophys. 73, 969–986. doi.org/10.1007/s11600-024-01417-0
  8. 8. https://wmo.int/publication-series/state-of-global-climate/state-of-global-climate-2025, Erişim Tarihi: 27 Mart 2026, Konu: World Meteorological Organization (WMO) Climate 2026.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Kirliliği ve Önlenmesi, Hava Kirliliği ve Gaz Arıtma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2026

Kabul Tarihi

27 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 38 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çapraz, Ö. (2026). Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 38(3), 541-552. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312
AMA
1.Çapraz Ö. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 2026;38(3):541-552. doi:10.7240/jeps.1963312
Chicago
Çapraz, Özkan. 2026. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 (3): 541-52. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312.
EndNote
Çapraz Ö (01 Eylül 2026) Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38 3 541–552.
IEEE
[1]Ö. Çapraz, “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”, JEPS, c. 38, sy 3, ss. 541–552, Eyl. 2026, doi: 10.7240/jeps.1963312.
ISNAD
Çapraz, Özkan. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 38/3 (01 Eylül 2026): 541-552. https://doi.org/10.7240/jeps.1963312.
JAMA
1.Çapraz Ö. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 2026;38:541–552.
MLA
Çapraz, Özkan. “Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, c. 38, sy 3, Eylül 2026, ss. 541-52, doi:10.7240/jeps.1963312.
Vancouver
1.Özkan Çapraz. Bursa’nın Güncel Hava Sıcaklığı ve Hava Kirliliği Eğilimlerinin İncelenmesi. JEPS. 01 Eylül 2026;38(3):541-52. doi:10.7240/jeps.1963312