Research Article

PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI

Volume: 13 Number: 2 June 27, 2025
EN TR

PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI

Abstract

Günümüzde işletmeler, dijitalleşen dünyaya uyum sağlamak için başarılı bir proje yönetimine ihtiyaç duymaktadır. Özellikle yazılım projelerinin artışıyla birlikte, doğru efor tahmini yapmak kritik bir süreç haline gelmiştir. Efor tahmini, projenin tamamlanması için gereken zaman ve iş gücü miktarını tahmin ederek maliyetleri optimize etmeyi sağlamaktadır. Bu çalışmada, proje efor tahmini için rastgele orman, karar ağacı, doğrusal regresyon, yapay sinir ağı, GradientBoost ve AdaBoost yöntemleri geliştirilmiştir. china_original, cocomonasa_v1, humans2, nasa93, usp05 ve usp05-ft gibi 6 farklı veri seti üzerinde 50 tekrarlayan sınama yaklaşımı kullanılarak analizler yapılmış ve modeller ortalama mutlak hata, ortalama logaritmik kare hatası, belirleme katsayısı ve ortalama göreli büyüklük hatası metrikleri kullanılarak karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçlarına göre yapay sinir ağı, rastgele orman, karar ağaçları ve GradientBoost modellerinin farklı veri setlerinde en başarılı modeller olduğu gözlemlenmiştir. Proje efor tahmini için ise en başarılı modelin karar ağacı olduğu kanısına varılmıştır. Çalışmada yapılan diğer bir analizde ise, geliştirilen modeller açıklamalı yapay zekâ modeli olan SHAP (SHapley Additive exPlanations) yöntemi kullanılarak açıklanmıştır. Yapılan açıklamalar doğrultusunda her bir veri seti için bazı özniteliklerin model karar alma sürecinde diğer özniteliklere göre daha etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Keywords

References

  1. Amruthnath, N., & Gupta, T. (2018). A research study on unsupervised machine learning algorithms for early fault detection in predictive maintenance. 2018 5th International Conference on Industrial Engineering and Applications (ICIEA), 355-361. https://doi.org/10.1109/IEA.2018.8387124
  2. Azzeh, M., & Nassif, A. B. (2016). A hybrid model for estimating software project effort from Use Case Points. Applied Soft Computing, 49, 981-989. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2016.05.008
  3. BaniMustafa, A. (2018). Predicting Software Effort Estimation Using Machine Learning Techniques. 2018 8th International Conference on Computer Science and Information Technology (CSIT), 249-256. https://doi.org/10.1109/CSIT.2018.8486222
  4. Braga, P. L., Oliveira, A. L. I., Ribeiro, G. H. T., & Meira, S. R. L. (2007). Bagging Predictors for Estimation of Software Project Effort. 2007 International Joint Conference on Neural Networks, 1595-1600. https://doi.org/10.1109/IJCNN.2007.4371196
  5. Breiman, L. (2001). Random Forests. Machine Learning, 45(1), 5-32. https://doi.org/10.1023/A:1010933404324 Dragicevic, S., Celar, S., & Turic, M. (2017). Bayesian network model for task effort estimation in agile software development. Journal of Systems and Software, 127, 109-119. https://doi.org/10.1016/j.jss.2017.01.027
  6. Draper, N. R., & Smith, H. (1998). Applied Regression Analysis. John Wiley & Sons. Effor Estimation Datasets. (2024). GitHub. https://github.com/danrodgar/DASE/tree/master/datasets/effortEstimation
  7. Elish, M. O. (2009). Improved estimation of software project effort using multiple additive regression trees. Expert Systems with Applications, 36(7), 10774-10778. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2009.02.013
  8. Erasmus, I. P., & Daneva, M. (2013). ERP Effort Estimation Based on Expert Judgments. 2013 Joint Conference of the 23rd International Workshop on Software Measurement and the 8th International Conference on Software Process and Product Measurement, 104-109. https://doi.org/10.1109/IWSM-Mensura.2013.25

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems (Other), Computer Software, Automated Software Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 27, 2025

Submission Date

December 20, 2024

Acceptance Date

May 16, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Kaya, E. N., & Görmez, Y. (2025). PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 13(2), 528-544. https://doi.org/10.21923/jesd.1604190
AMA
1.Kaya EN, Görmez Y. PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI. JESD. 2025;13(2):528-544. doi:10.21923/jesd.1604190
Chicago
Kaya, Esma Nur, and Yasin Görmez. 2025. “PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 13 (2): 528-44. https://doi.org/10.21923/jesd.1604190.
EndNote
Kaya EN, Görmez Y (June 1, 2025) PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 2 528–544.
IEEE
[1]E. N. Kaya and Y. Görmez, “PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI”, JESD, vol. 13, no. 2, pp. 528–544, June 2025, doi: 10.21923/jesd.1604190.
ISNAD
Kaya, Esma Nur - Görmez, Yasin. “PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/2 (June 1, 2025): 528-544. https://doi.org/10.21923/jesd.1604190.
JAMA
1.Kaya EN, Görmez Y. PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI. JESD. 2025;13:528–544.
MLA
Kaya, Esma Nur, and Yasin Görmez. “PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 13, no. 2, June 2025, pp. 528-44, doi:10.21923/jesd.1604190.
Vancouver
1.Esma Nur Kaya, Yasin Görmez. PROJE EFOR TAHMİNİ İÇİN MAKİNE ÖĞRENMESİ MODELLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE SHAP YÖNTEMİ KULLANILARAK AÇIKLANMASI. JESD. 2025 Jun. 1;13(2):528-44. doi:10.21923/jesd.1604190