Research Article

MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 13 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Kompostlaştırma, organik içerikli atıkların biyolojik süreçler aracılığıyla toprak iyileştirici bir ürüne dönüştürülmesi işlemidir. Bu çalışmada, meyve suyu endüstrisinden kaynaklanan nar işleme atıklarının; sığır gübresi, tavuk gübresi ve saman atıkları ile birlikte ön kompostlanması sonucu elde edilen karışımların solucanlı kompostlaştırmaya (vermikompostlamaya) uygunluğu araştırılmıştır. Vermikompostlama işlemi laboratuvar şartlarında, 38 L hacmindeki beş ayrı plastik kapta, Eisenia fetida türü solucanlar kullanılarak 150 gün süreyle yürütülmüştür. Uygulama sonunda elde edilen vermikompostların fizikokimyasal özellikleri ve çimlenme indeksi sonuçları değerlendirilmiştir. Vermikompost karışımlarının başlangıçtaki karbon/azot (C/N) oranları 11,70–12,50 aralığında iken, proses sonunda düşerek bu oranlar 9,95–10,20 aralığında gerçekleşmiştir. Solucan çoğalması en fazla, 2.563 bireyle K4 karışımında gerçekleşmiş; aynı karışımda en yüksek kütle ve hacim kaybı yaşanmış ve bu kayıplar sırasıyla %13,5 ve %24,0 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen solucan kompostları, Türkiye ulusal mevzuatında belirtilen organik madde oranı (≥%40) ve C/N oranı (8–22) kriterlerini sağlamıştır. Bu sayede bitkiler için organik maddece zengin ve karbon-azot açısından dengeli bir toprak iyileştirici elde edilmiştir. Ayrıca, çimlenme indeksi testine göre %25 ve %50’lik uygulama dozlarında fitotoksisite gözlenmemiştir.

Keywords

Supporting Institution

Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Thanks

Bu çalışma Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince Desteklenmiştir. Proje Numarası: FDK-2018-5778.

References

  1. Ananthavalli, R., Ramadas, V., John Paul, J.A., Karunai Selvi, B., Karmegam, N., 2019. Seaweeds as bioresources for vermicompost production using the earthworm, Perionyx excavatus (Perrier). Bioresour. Technol. 275, 394-401.
  2. APHA. 1998. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater. 20th ed. American Public Health Association, Washington, DC, USA.
  3. Bhat, S.A., Singh, S., Singh, J., Kumar, S., Bhawana, Vig, A.P., 2018. Bioremediation and detoxification of industrial wastes by earthworms: vermicompost as powerful crop nutrient in sustainable agriculture. Bioresour. Technol. 252, 172–179.
  4. Biruntha, M., Karmegam, N., Jeyaprakasam, A., Selvi, B.K., Paul, J.A.J., Balamurali krishnan, B., Chang, S.W., Ravindran, B., 2020.Vermiconversion of biowastes with low-to-high C/N ratio into value added Vermicompost. Bioresour. Technol. 297, 122398.
  5. Boran, D., 2015. Farklı Isıl Teknikleri Uygulanmış Solucan Gübresinin Kalite Parametrelerinin Belirlenmesi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
  6. Boruah, T., Barman, A., Kalita, P., Lahkar, J., Deka, H., 2019. Vermicomposting of citronella bagasse and paper mill sludge mixture employing Eisenia fetida. Bioresour. Technol. 294, 122147.
  7. Chattopadhyay, G.N., 2012. Use of vermicomposting biotechnology for recycling organic wastes in agriculture. Int. J. Recycl. Org. Waste Agric. 1, 1–6.
  8. Devi, C., Khwairakpam, M., 2020. Bioconversion of Lantana camara by vermicomposting with two different earthworm species in monoculture. Bioresour. Technol. 296, 122308.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Waste Management, Reduction, Reuse and Recycling

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

June 28, 2025

Acceptance Date

September 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Şevik, F., Tosun, İ., & Ekinci, K. (2025). MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 13(3), 979-989. https://doi.org/10.21923/jesd.1729610
AMA
1.Şevik F, Tosun İ, Ekinci K. MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025;13(3):979-989. doi:10.21923/jesd.1729610
Chicago
Şevik, Fevzi, İsmail Tosun, and Kamil Ekinci. 2025. “MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 13 (3): 979-89. https://doi.org/10.21923/jesd.1729610.
EndNote
Şevik F, Tosun İ, Ekinci K (September 1, 2025) MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13 3 979–989.
IEEE
[1]F. Şevik, İ. Tosun, and K. Ekinci, “MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, JESD, vol. 13, no. 3, pp. 979–989, Sept. 2025, doi: 10.21923/jesd.1729610.
ISNAD
Şevik, Fevzi - Tosun, İsmail - Ekinci, Kamil. “MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 13/3 (September 1, 2025): 979-989. https://doi.org/10.21923/jesd.1729610.
JAMA
1.Şevik F, Tosun İ, Ekinci K. MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025;13:979–989.
MLA
Şevik, Fevzi, et al. “MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 13, no. 3, Sept. 2025, pp. 979-8, doi:10.21923/jesd.1729610.
Vancouver
1.Fevzi Şevik, İsmail Tosun, Kamil Ekinci. MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNDEN KAYNAKLANAN NAR İŞLEME ATIKLARI İLE HAZIRLANAN ÖN KOMPOSTLARIN VERMİKOMPOSTLAMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. JESD. 2025 Sep. 1;13(3):979-8. doi:10.21923/jesd.1729610