Research Article

DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Volume: 7 Number: 2 June 26, 2019
EN TR

DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Abstract

İklim değişikliği ekolojik, sosyal ve ekonomik sistemlere önemli derecede zarar vermektedir. İnsan aktiviteleri sonucu atmosfere salınan karbondioksit ve diğer ısı tutan (sera) gazların artışıyla beraber, dünya ortalama sıcaklığının artacağı, yağış paternlerinin etkileneceği, buz ve kar örtüsünün azalacağı, deniz seviyesinin yükseleceği, okyanusların asitliği artacağı, ekstrem olayların sıklığı, yoğunluğu ve süresinin artacağı, değişik ekosistem özelliklerinin görüleceği beklenmektedir. Artış ve değişiklik göstermesi beklenen tüm bu hadiselerin, insan sağlığına yönelik tehditleri artıracağı da kaçınılmazdır. Bu sebeple, iklimde gerçekleşen ve gerçekleşmesi muhtemel değişimlerin incelenmesi önem arz etmektedir. Türkiye’nin de içerisinde yer aldığı Doğu Akdeniz havzası, iklim değişikliğine en duyarlı bölgelerden biridir. Aynı zamanda Doğu Akdeniz havzası, Afrika ve Orta Doğu çöllerini içerdiği için bölgede sık gerçekleşen toz taşınımı sebebiyle aerosol miktarında artışlarla beraber hava kalitesinde düşüş yaşamaktadır. Bu çalışmada, öncelikli olarak Doğu Akdeniz Havzası geneli ve Türkiye için 1981-2010 dönemi sıcaklık ve yağış, 2003-2017 dönemi için ise aerosol değişimleri ve trendleri incelenmiştir. Gerçekleşen değişimlerin %95 güven aralığında olup olmadığını incelemek amacıyla verilere Mann-Kendall testi uygulanmıştır. Sonrasında ise, GFDL-ESM2M küresel iklim modelinin sıcaklık ve yağış gelecek öngörüleri tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Alder, J.R., and Hostetler, S.W. 2013. CMIP5 Global Climate Change Viewer. US Geological Survey.
  2. Alder, J.R. (Originator), Hostetler, S.W. (Originator), Great Northern Landscape Conservation Cooperative (administrator), 2017-06-22 (creation), 2017-06-22 (lastUpdate), CMIP5 Global Climate Change Viewer (GCCV).
  3. Akçakaya, A., Atay, H. ve Demir, Ö., 2013. İklim Değişikliği Senaryolarında Yeni Dönem: Paralel Yaklaşım Ve Temsili Konsantrasyon Rotaları (RCPS), 6th Atmospheric Science Symposium, 3 - 5 Haziran 2013, İstanbul.
  4. Akçakaya, A., Sümer, U.M., Demircan, M., Demir, Ö., Atay, H., Eskioğlu, O., Gürkan, H., Yazıcı, B., Kocatürk, A., Şensoy S., Bölük, E., Arabacı, H., Açar, Y., Ekici, M., Yağan, S, Çukurçayır, F. 2015. Yeni Senaryolarla Türkiye İklim Projeksiyonları ve İklim Değişikliği-TR2015-CC. Meteoroloji Genel Müdürlüğü yayını, 149 s., Ankara.
  5. Balsamo, G., Albergel, C., Beljaars, A., Boussetta, S., Brun, E., Cloke, E., Dee, D., Dutra, E., Sabater, J. M., Pappenberger, F., Rosnay, P., Stockdale, T., Vitart, F., 2015. ERA-Interim/Land: a global land surface reanalysis data set, Hydrology and Earth System Sciences, 19, 389–407.
  6. Climate reanalyser, http://cci-reanalyzer.org/ (Erişim Tarihi: 01.10.2018).
  7. Dee, D.P., Uppala, S. M., Simmons, A.J., Berrisford, P., Poli, P.,Kobayashi, S., Andrae, U., Balmaseda, M.A., Balsamo, G., Bauer, P., Bechtold, P., Beljaars, A.C. M., van de Berg, L., Bidlot, J., Bormann, N., Delsol,C., Dragani, R., Fuentes, M., Geer, A. J., Haimberger, L., Healy, S.B., Hersbach, H., Holm, E.V., Isaksen, L., Kallberg, P., Köhler, M., Matricardi, M.,McNally, A.P., Monge-Sanz, B. M., Morcrette, J.J., Park, B. K., Peubey, C., de Rosnay, P., Tavolato, C., Thepaut, J. N., Vitart, F., 2011. The ERA-Interim reanalysis: configuration and performance of the data assimilation system, Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 137(656), 553–597.
  8. Dunne, J. P., John, J. G., Shevliakova, E., Stouffer, R. J., Krasting, J. P., Malyshev, S. L., et al. 2013. GFDL’s ESM2 global coupled climate-carbon Earth system models. Part II: Carbon system formulation and baseline simulation characteristics. Journal of Climate, 26, 2247–2267.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering, Environmental Engineering, Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 26, 2019

Submission Date

September 27, 2018

Acceptance Date

December 28, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 7 Number: 2

APA
Oğuz, K., & Akın, B. S. (2019). DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 7(2), 244-253. https://doi.org/10.21923/jesd.464737
AMA
1.Oğuz K, Akın BS. DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2019;7(2):244-253. doi:10.21923/jesd.464737
Chicago
Oğuz, Kahraman, and Beril Salman Akın. 2019. “DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 7 (2): 244-53. https://doi.org/10.21923/jesd.464737.
EndNote
Oğuz K, Akın BS (June 1, 2019) DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 7 2 244–253.
IEEE
[1]K. Oğuz and B. S. Akın, “DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”, JESD, vol. 7, no. 2, pp. 244–253, June 2019, doi: 10.21923/jesd.464737.
ISNAD
Oğuz, Kahraman - Akın, Beril Salman. “DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 7/2 (June 1, 2019): 244-253. https://doi.org/10.21923/jesd.464737.
JAMA
1.Oğuz K, Akın BS. DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2019;7:244–253.
MLA
Oğuz, Kahraman, and Beril Salman Akın. “DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 7, no. 2, June 2019, pp. 244-53, doi:10.21923/jesd.464737.
Vancouver
1.Kahraman Oğuz, Beril Salman Akın. DOĞU AKDENİZ HAVZASINDA SICAKLIK, YAĞIŞ VE AEROSOL DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2019 Jun. 1;7(2):244-53. doi:10.21923/jesd.464737

Cited By