EN
TR
SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Abstract
Ülkemizde, arazide gerçekleştirilen ya da kamu kurumlarınca kontrol edilen Jeofizik çalışmalarda çok kanallı yüzey dalgası ölçümü için genellikle 4.5Hz’ lik düşey bileşen jeofonlar kullanılmaktadır. Ancak, bazı kamu kurumları 4.5Hz düşey jeofonlarla, ilk varışların belirlenmesi amacıyla sismik kırılma çalışmaları yapılmasına izin vermemekte ve ilk varışların bu jeofonlarla elde edilen sismik kırılma verilerinden güvenilir şekilde okunamayacağını düşünmektedir. Bu çalışma kapsamında, sismik kırılma verilerinde jeofon merkez frekansının ilk varışlar üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, 4.5, 14 ve 40 Hz merkez frekanslı üç farklı düşey bileşen jeofon için hesaplanan sentetik sismik izler ve iki farklı sahada, farklı üreticilere ait sırasıyla 4.5-14 Hz, 4.5-40 Hz jeofon çiftleri ile toplanan gerçek sismik kırılma verileri kullanılmıştır. Sentetik ve tüm saha verileri üzerinde yapılan ilk varış analizleri açık şekilde göstermiştir ki, sismik kırılma verilerinden elde edilecek ilk varışlar, kullanılan jeofonların merkez frekanslarından bağımsızdır. Dolayısıyla, aynı saha parametreleri ile farklı merkez frekanslı jeofonlarla toplanan sismik kırılma verilerinin ilk varış zamanları değişiklik göstermemektedir. Bu tip veri setlerinde görülebilecek tek fark, kayıt edilen verinin genlik spektrumunda merkez frekans etrafındaki genliğin artması olacaktır, ancak bu durum ilk varış zamanlarını etkilememektedir. Sonuç olarak, sismik kırılma arazi çalışmalarında hem çok kanallı yüzey dalgası hem de geleneksel sismik kırılma verilerinin toplanmasında, farklı jeofon setlerinin lojistiğine ihtiyaç olmayıp, tek bir jeofon setinin (örneğin 4.5 Hz) yeterli olacağı bu çalışmayla gösterilmiştir.
Keywords
References
- Aldridge, D.F., 1990. The Berlage wavelet. Geophysıcs 55, 1508–1511. https://doi.org/10.1190/1.1442799
- Babacan, A.E., Gelisli, K., Ersoy, H., 2014. Seismic tomography and surface wave analysis based methodologies on evaluation of geotechnical properties of volcanic rocks: A case study. J. Earth Sci. 25, 348–356. https://doi.org/10.1007/s12583-014-0417-7
- Douglas, A., Bowers, D., Young, J.B., 1997. On the onset of P seismograms. Geophysical Journal International 129, 681–690. https://doi.org/10.1111/j.1365-246X.1997.tb04503.x
- Ernest, M.H., 1979. Geophone with damping coil. US4159464A.
- Grit, M., Kanli, A.I., 2016. Integrated Seismic Survey for Detecting Landslide Effects on High Speed Rail Line at Istanbul–Turkey. Open Geosciences 8, 161–173. https://doi.org/10.1515/geo-2016-0017
- Hall, J.E.M., 1975. Geophone casings. US3930218A.
- Hons, M.S., 2008. Seismic sensing: comparison of geophones and accelerometers using laboratory and field data. Library and Archives Canada = Bibliothèque et Archives Canada, Ottawa.
- Jeffreys, H., 1932. Handbuch der Geophysik. Nature 129, 487–488. https://doi.org/10.1038/129487a0
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Geological Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 21, 2021
Submission Date
March 3, 2021
Acceptance Date
June 22, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 9 Number: 3
APA
Şenkaya, M., & Karslı, H. (2021). SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, 9(3), 880-893. https://doi.org/10.21923/jesd.890520
AMA
1.Şenkaya M, Karslı H. SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2021;9(3):880-893. doi:10.21923/jesd.890520
Chicago
Şenkaya, Mustafa, and Hakan Karslı. 2021. “SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi 9 (3): 880-93. https://doi.org/10.21923/jesd.890520.
EndNote
Şenkaya M, Karslı H (September 1, 2021) SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 9 3 880–893.
IEEE
[1]M. Şenkaya and H. Karslı, “SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ”, JESD, vol. 9, no. 3, pp. 880–893, Sept. 2021, doi: 10.21923/jesd.890520.
ISNAD
Şenkaya, Mustafa - Karslı, Hakan. “SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 9/3 (September 1, 2021): 880-893. https://doi.org/10.21923/jesd.890520.
JAMA
1.Şenkaya M, Karslı H. SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2021;9:880–893.
MLA
Şenkaya, Mustafa, and Hakan Karslı. “SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ”. Mühendislik Bilimleri Ve Tasarım Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2021, pp. 880-93, doi:10.21923/jesd.890520.
Vancouver
1.Mustafa Şenkaya, Hakan Karslı. SİSMİK KIRILMA VERİLERİNDE JEOFON MERKEZ FREKANSININ İLK VARIŞ ZAMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. JESD. 2021 Sep. 1;9(3):880-93. doi:10.21923/jesd.890520