Cultural Heritage Values as Memory Spaces of the Historical City of Mudurnu
Öz
In the history of cities, there are effective values in ensuring the continuity of the memory values of the societies. These values include tangible spaces and intangible representative spaces where the society's housing, trade, worship, production and consumption activities take place. There are conservation efforts to ensure the continuation of the existence of memory spaces, which are bridges between the past and the future, in the memory of the society, by keeping them alive with the experience of the society. In particular, international organizations such as UNESCO and ICOMOS carry out activities aimed at maintaining the memory values of cultural heritage assets and providing integrated protection in accordance with the historical city identity. The place in the memory of the city among the unique values of cultural heritage assets provides a lot of information about the city. Historical buildings as cultural heritage assets show their variable structure in their collective memory with the changes in their use values as memory spaces from the time they were built to the future. Oral transmissions, traditions, commemorations, representations, the production and process of handicrafts, folkloric values, which are intangible cultural heritage assets, provide the continuity of memory focused on the transfer of past accumulation.
In this research, the memory places of Mudurnu District of Bolu Province, which was accepted to the UNESCO world heritage tentative list in 2015 with its cultural heritage values, are examined. The influence of the Ottoman period on the development of Mudurnu, where traces of many civilizations are traced in terms of city history, is still visible today. The city is on the Silk Road route and has a traditional settlement compatible with topography and climatic conditions. As a place of memory, the elements of the traditional settlement, which reveal the lifestyle, traditions, customs, social and economic situation of the society, are under protection within the framework of urban site decisions. Depending on the city's geographical location, non-dense population and physical development, the historical and original texture of the settlement has been preserved. This has enabled the tangible and intangible assets of cultural heritage that make up the memory of the city to come to the present day. Within the scope of the study, Yıldırım Beyazıd Mosque and Bath, Kanuni Sultan Süleyman Mosque, historical Arasta, Clock Tower, reused mansions, tombs and fountains belonging to the Ottoman period in the city, which continue to exist in the city, are discussed as memory places. In addition, the intangible cultural heritage value, the Akhi (Ahi) tradition, which is effective in the registration of the city in the UNESCO world heritage temporary list, has been shown as a place of memory with the sense of belonging in the community identity, the philosophy of trade, and its role in craft production. The practices for the transfer of this tradition are mentioned.
Anahtar Kelimeler
Tarihi Mudurnu Kentinin Bellek Mekanları Olarak Kültürel Miras Değerleri
Öz
Kentlerin tarihinde toplumların sahip olduğu belleğin sürekliliğinin sağlanmasında etkin değerler bulunmaktadır. Bu değerler toplumun barınma, ticaret, ibadet, üretim ve tüketim faaliyetlerinin gerçekleştiği somut mekanları ve somut olmayan temsili mekanları kapsamaktadır. Toplumun hafızasında geçmiş ile gelecek arasında köprü niteliğindeki bellek mekanlarının varlığının toplum deneyimiyle yaşatılarak devamının sağlanmasına yönelik koruma çalışmaları bulunmaktadır. Özellikle UNESCO, ICOMOS gibi uluslararası kuruluşlar kültürel miras varlıklarının bellek değerlerinin sürdürülmesinde tarihi kent kimliğine uygun bütünleşik koruma sağlanmasına yönelik faaliyetler göstermektedir. Kültürel miras varlıklarının sahip olduğu özgün değerlerin içinde kent belleğindeki yeri kente dair birçok bilgi sunmaktadır. Kültürel miras varlıkları olarak tarihi yapılar yapıldıkları dönemden geleceğe bellek mekanı olarak kullanım değerlerindeki değişimlerle kolektif belleğinde değişken yapısını göstermektedir. Somut olmayan kültürel miras varlığı olan sözlü aktarımlar, gelenekler, anmalar, temsiller, el sanatlarının üretimi ve süreci, folklorik değerler geçmiş birikimin aktarılması odaklı bellek sürekliliğini sağlamaktadır.
Bu araştırmada sahip olduğu kültürel miras değerleri ile 2015 yılında UNESCO dünya mirası geçici listesine kabul gören Bolu İli'ne bağlı Mudurnu İlçesi’nin bellek mekanları incelenmektedir. Kent tarihi açısından birçok uygarlığın izlerinin sürüldüğü Mudurnu’nun gelişiminde Osmanlı döneminin etkisi günümüzde de görülmektedir. Kent İpek Yolu güzergahında olup, topoğrafyaya ve iklim koşullarına uyumlu geleneksel bir yerleşime sahiptir. Bellek mekanı olarak toplumun yaşama biçimini, geleneklerini, göreneklerini, sosyal ve ekonomik durumunu ortaya koyan geleneksel yerleşimin öğeleri cami, hamam, arasta, türbeler ve evlerin büyük bir bölümü kentsel sit kararları dâhilinde koruma altındadır. Kentin coğrafi konumu, yoğun olmayan nüfusu ve fiziksel gelişimine bağlı olarak yerleşimin tarihi özgün dokusu muhafaza edilmiştir. Bu durum kent belleğini oluşturan kültürel miras değerindeki somut ve somut olmayan varlıklarının günümüze dek gelmesini sağlamıştır. Çalışma kapsamında bellek mekanı olarak kentte Osmanlı dönemine ait günümüzde varlığını devam ettiren Yıldırım Beyazıd Camii ve Hamamı, Kanuni Sultan Süleyman Camii, tarihi Arasta, Saat Kulesi, yeniden kullanılan konaklar, türbeler ve çeşmeler ele alınmıştır. Ayrıca kentin UNESCO dünya miras geçici listesine kayıt olmasında etkin olan somut olmayan kültürel miras değeri ahilik geleneği de toplum kimliğinde aidiyet duygusu, ticaret felsefesi, zanaat üretimdeki rolüyle bir bellek mekanı olarak gösterilmiştir. Bu geleneğin aktarılmasına yönelik uygulamalara değinilmiştir.
Anahtar Kelimeler
