Osmanlı Donanması’nın Tatlı Su İhtiyacının Karşılanması
Öz
rol oynamıştır. Günümüzde lojistik olarak adlandırılan, sefer öncesi ve sefer sırasında yürütülen
bu faaliyetler Osmanlı askeri tarihi literatüründe iaşe ve ikmal olarak geçmektedir. Bu konuları ele
alan çalışmalarda iaşe ve ikmal malzemelerinin neler olduğu, hangi yollarla temin edildiği gibi sorular genellikle cevapsız bırakılmıştır. Osmanlı askeri için en önemli ihtiyaç maddelerinin başında
su gelmektedir. Su, insan ve doğadaki her canlının yaşam kaynağıdır. Bu sebepten Osmanlı Devleti
gerek kara gerekse deniz kuvvetlerinin su temini konusuna büyük önem vermiştir. Nispeten kara
ordusunun su ihtiyacının karşılanması kolay olup, ordunun ilerleyeceği güzergâh boyunca nehir ve
göl gibi tatlı su kaynaklarından ve önceden içleri kar doldurulan kuyularından, kara ordusunun su
ihtiyacı rahatlıkla karşılanabilmiştir. Ancak uzun süre seyrüsefer halinde olan ve limana yanaşma
şansı olmayan donanmaya ait gemiler için bu kolaylıktan söz edilemez. Bunun içindir ki devlet,
donanmaya ait gemilerin su ihtiyacının karşılanması için iç hacmi büyük, mancana, fıçı ve varil
gibi su bidonlarını imal edip gemilere yüklemiştir. Bu çalışmada 18. yüzyılın son çeyreğinden 19.
yüzyılın ilk çeyreğine, Osmanlı donanmasının ihtiyacı olan su bidonlarının imalatı için gerekli olan
malzemelerin neler olduğu, bunların hangi yollardan ve nerelerden temin edildiği, hangi vasıtalarla
nerelere nakledildiği ve üretimin nasıl gerçekleştiği arşiv belgelerine dayalı olarak ele alınmıştır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALİ EMİRİ: Sultan I. Abdülhamid (AE.SABH-I): 305-20455. Sultan III. Selim (AE.SSLM-III): 269-15567.
- CEVDET: Askeriye (C.AS): 85-3941, 385-15899, 807-34257, 946-41065, 1053-46282, 1141-50704, 1184-52827, 1185-52894.
- Bahriye (C.BH): 7-322, 20-979, 24-1135, 27-1269, 28-1327, 32-1537, 34-1612, 38-1790, 44-2082, 47-2211, 60-2861, 88-4215, 89-4295, 94-4516, 101-4855, 104-5042, 111-5378, 113- 5463, 115-5582, 128-6190, 131-6343, 169-7958, 169-7993, 174-8177, 177-8329, 198-9276, 199- 9340, 210-9814, 238-11045, 265-12234, 271-12501.
- HATT-I HÜMAYUN (HAT): 157-6572.
- AGOSTON, Gabor, Osmanlı’da Ateşli Silahlar ve Askeri Devrim Tartışmaları, (Yay. Haz. Kahraman Şakul), İş Kültür Yayınları, İstanbul, 2017.
- AGOSTON, Gabor, Osmanlı’da Strateji ve Askerî Güç, (Çev. M. Fatih Çalışır) Timaş Yayınları, İstanbul, 2015.
- AKSAN, H. Virgina, Kuşatılmış Bir İmparatorluk Osmanlı Harpleri 1700-1870, (Çev. Gül Çağalı Güven), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011
- ANTONOV, Aleksandır, “Bulgar Topraklarında Kurulan Menzil Sisteminin Organizasyonu (XVI-XVIII. Yüzyıllar)”, Türkler, C.10, (Edt. Hasan Celal Güzel), Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Burak Kocaoğlu
*
0000-0002-0595-7229
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
13 Mart 2019
Kabul Tarihi
8 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 1
