Araştırma Makalesi

Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri

Cilt: 6 Sayı: 2 22 Haziran 2020
PDF İndir
TR

Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri

Öz

Osmanlı Devleti’nde, Tanzimat Fermanı’nın ilanından sonra daha planlı bir şekilde yürütülen modernleşme çalışmaları, İstanbul’un yanı sıra vilayetlerde de peyderpey etkisini göstermiştir. Bu dönemde, merkezde olduğu gibi, taşrada da yenilik yapılan alanlardan biri de eğitimdir. Bu doğrultuda vilayetlerde farklı düzeylerde pek çok modern okul açılmaya başlanmıştır. Osmanlı’nın diğer birçok vilayet, sancak ve kazalarında olduğu gibi, bugünkü Şanlıurfa ili ve ilçelerinin önemli bir kısmını içine alan Urfa Sancağında da ilk açılan Müslüman modern okulları sivil rüşdiye mektepleri olmuştur. Bunlar; Urfa Rüşdiye Mektebi, Birecik Rüşdiye Mektebi, Rumkale (Halfeti) Rüşdiye Mektebi ve Nizib Rüşdiye Mektebidir. Bu çalışmada; söz konusu rüşdiye mekteplerinin açılışları ile öğretmen, öğrenci, ders ve eğitim durumları ayrıntılı bir şekilde incelenerek, Urfa’nın Osmanlı dönemindeki modern ortaokul eğitim yapısı ortaya konulmuştur. Ayrıca, sözü edilen rüşdiyelerin, daha sonra bölgede açılan diğer yeni okulları nasıl etkilediği; sıbyan ve ibtidai mezunlarının eğitimlerini sürdürmelerinde ne tür bir katkısının olduğu değerlendirilmiştir. Çalışmanın hazırlanmasında; Osmanlı Devlet Salnameleri, Haleb Vilayet Salnameleri, Maarif Salnameleri, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Maarif Nezareti tasnifi belgeleri ve konuyla ilgili araştırma eserlerden faydalanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Babıâli Evrak Odası (BOA, BEO)
  2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Şura-yı Devlet Evrakı (BOA, ŞD)
  3. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İrade Dâhiliye Evrakı (BOA, İ. DH)
  4. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Dâhiliye Mektubi Evrakı ( BOA, DH. MKT)
  5. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Maarif Mektubi Evrakı (BOA, MF. MKT)
  6. Salnameler
  7. Maarif Salnameleri
  8. Haleb Vilayet Salnameleri

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2020

Kabul Tarihi

19 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldız, H. (2020). Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri. Tarih ve Gelecek Dergisi, 6(2), 243-269. https://doi.org/10.21551/jhf.729167
AMA
1.Yıldız H. Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri. JHF. 2020;6(2):243-269. doi:10.21551/jhf.729167
Chicago
Yıldız, Hatip. 2020. “Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri”. Tarih ve Gelecek Dergisi 6 (2): 243-69. https://doi.org/10.21551/jhf.729167.
EndNote
Yıldız H (01 Haziran 2020) Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri. Tarih ve Gelecek Dergisi 6 2 243–269.
IEEE
[1]H. Yıldız, “Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri”, JHF, c. 6, sy 2, ss. 243–269, Haz. 2020, doi: 10.21551/jhf.729167.
ISNAD
Yıldız, Hatip. “Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri”. Tarih ve Gelecek Dergisi 6/2 (01 Haziran 2020): 243-269. https://doi.org/10.21551/jhf.729167.
JAMA
1.Yıldız H. Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri. JHF. 2020;6:243–269.
MLA
Yıldız, Hatip. “Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri”. Tarih ve Gelecek Dergisi, c. 6, sy 2, Haziran 2020, ss. 243-69, doi:10.21551/jhf.729167.
Vancouver
1.Hatip Yıldız. Osmanlı Modernleşme Döneminde Urfa Sancağında Açılan Müslüman Rüşdiye Mektepleri. JHF. 01 Haziran 2020;6(2):243-69. doi:10.21551/jhf.729167

Cited By

Tarih ve Gelecek (Journal of History and Future) Uluslararası Hakemli Tarih Araştırmaları Dergisi

DRJIResearchBib,  AcarindexERIH PLUSASOS IndexSindex, SOBİADTürk Eğitim İndeksi, Open Access Library (oalib)Eurasian Scientific Journal Index, Google ScholarAcademic Keys, Journal FactorIndex Copernicus, CiteFactoridealonlineSciLit, Road, CrosreffJournal TOC, MAKTABA, INTERNATIONAL ISSN, CORE, PAPERITY, INGENTA, OPENAIRE

Creative Commons License
16275 Tarih ve Gelecek Dergisi Açık Erişim politikasını benimsemektedir.