Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Ömer Seyfettin’in Eleğimsağma Hikâyesinin İncelenmesi
Abstract
Edebiyatımızın en tanınınmış yazarlarından biri olan Ömer Seyfettin kısa ömründe yüzden fazla hikâye sığdırmayı başarmıştır. Hikâyelerini âdet, gelenek-görenek, bilgi, düşünce, mizah ve halk inanışlarıyla ören bir yazardır. Bu bağlamda bu çalışmada, Eleğimsağma hikâyesi toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmiştir. Eleğimsağma hikâyesinin seçilme nedeni kahramanının küçük bir kız çocuk olması, bu küçük çocuğun üzerindeki toplumsal cinsiyet baskıları ve bu baskılar sonucunda küçük kızın erkek olmayı düşünmesinden kaynaklanır. Ömer Seyfettin’in masalında cinsiyet rollerine ilişkin basmakalıp inançların her iki cinsiyet açısından sorgulanması ve cinsiyet rolüne sadece kadın çalışması olarak ele almaması yönüyle objektif, ayrıca dönemindeki sosyal mekanizmaları ele alırken, örneğin bir din adamı üzerinden ne muhafazakâr bir duruş sergileyerek, din adamını haklı görmeye çalışması ne de din adamlarını birer öcü gibi göstererek, bütün problemleri belirli kurum ve şahıslara yıkmaktan uzak durarak nesnelliğini koruması açısından gerçekçi ve fikirlerini anlaşılır bir sembolizmayla anlatan bir yazar olduğu söylenebilir. Bugün hala toplumsal cinsiyet kavramı daha çok kadın çalışması olarak ele alınırken, O’nun bu bağlamdaki nesnelliği, zamanının ne kadar ilerisinde olduğunu göstermektedir.
Keywords
References
- Albez, C. (2009). Türk Milli Eğitim Sistemi’nin Genel Amaçları Bağlamında Ömer Seyfettin’in Eserlerindeki Çocuk İmgesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi),Erzurum.
- Yöntem, A.C (1993). Ömer Seyfeddin Hayatı, Karakteri, Edebiyatı, İdeali Ve Eserlerinden Numuneler, Remzi Kitabevi, İstanbul.
- Aydın, N. (2016). Ömer Seyfettin'in hikâyelerinin cümle sıklığı açısından incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, tez.yok.gov.tr’den alınmıştır.
- Banarlı, N.S. (1971), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
- Başçallı, Ş. (2010). Ömer Seyfettin’in Eserlerinde Dil ve Milliyetçilik (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi ) , Mimar Sinan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.Çayçı, M.Ş. (2014). Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Kadın:Cinsiyet Ayrımcılığının Kadın Ağzı Türkülerinde İşlenişi (Yayınlanmamış Yüksek Lisan Tezi),İstanbul.
- Doğrucan, M. F. (2018). Ömer Seyfettin’de Bilim ve Felsefe Algısı, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi Sayı: 7/1 s. 203-216,
- Duran, V. (2016). Mantıksal Muhakeme Becerileri, Düşünce Deneyleri Ve Yaratıcılık, VI. Mantık Çalıştayı Kitabı, İstanbul.
- Erdem, E. (2015). Ömer Seyfettin hikâyelerinde siyasal ideoloji ve toplumsal temalar: II. Meşrutiyet'in Türkçü eleştirisi, Doktora Tezi, https://tez.yok.gov.tr’den alınmıştır.Eren, Z. (2015) Baba karnım acıktı Anne Bisikletim Bozuldu. İngiliz ve Türk Kadın.Yazarların Çocuk Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet, Favori Yayınları, Ankara.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 30, 2019
Submission Date
June 25, 2019
Acceptance Date
August 26, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 3 Number: 6