Zamanda Mekân: Behçet Necatigil’in ‘Eski Sokak’ Şiiri
Abstract
Tikel nesnenin işaret ettiği tümel varlığın anlatı düzlemindeki görünümlerinden olan zaman, sayılabilir süreyi aşan anlamıyla anlatı kişilerinin bireysel ve metnin söylem tarihini şekillendirir. Edebi eseri meydana getiren unsurların nitelikleri ve birbirleriyle olan ilişkileri, insandan ve insan hayatından bağımsız düşünülmeyecek bir kavram olan zaman ile bütünlenir. Sınırları belirsiz, uçsuz bucaksız büyüklük halindeki mekân, içinde bulunulan yer olmanın ötesinde bireyin değerler sistemini yansıtan, sosyal yapıyı şekillendiren bir mekanizmadır. Sosyal olandan bireysele uzanan çizgide psikolojik ve ontolojik açıdan kişinin durumunu, duruşunu yansıtan mekân; çevresel bir unsur olmaktan uzaklaşarak algısal bir duraksama, kaçış, arayış, yüzleşme ve yansıma alanına dönüşür. Necatigil, ilk şiirlerinin yayımlanmaya başladığı 1935’ten son şiir kitabını çıkardığı 1975’e kadarki 40 yıllık sanat hayatı boyunca şiirin yanı sıra radyo oyunu, deneme-inceleme, antoloji, mektup, çeviri gibi edebi türlerde de ürünler verir. On dört farklı kitapta topladığı ve bireyi merkeze aldığı şiirlerinde orta sınıfa mensup vatandaşın başından geçen durumları konu edinir. Ev-aile-yakın çevre üçgeninde düzenlediği şiirlerinde mekân olarak evler ve sokaklar öne çıkarken insandan ve insan hayatından bağımsız düşünülmeyecek bir kavram olan zaman da temel kategori olarak yerini alır. Makalede şairin geçmiş ile bugün, eski ile yeni, geleneksel ile modern karşıtlığı üzerine kurguladığı ‘Eski Sokak’ adlı şiirinde bireyin zaman ve mekânla olan ilişkisi, şiirinin başat unsurlarından ev-sokak / içeridekilik-dışarıdakilik diyalektiğinde incelenecek, buradan hareketle şiirdeki insan gerçeği tespit edilmeye çalışılacaktır.
Keywords
References
- Bayıldıran, S. K. (2010). Abdal. Asfalt ovalarda yürüyen abdal: Behçet Necatigil (ss. 1- 24). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Çetin, N. (2013). Behçet Necatigil hayatı, sanatı ve eserleri. 2. Baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.
- Doğan, M. H. (2006). Yazının bir çağı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Yayın No: 98141
- Korkmaz, R. (2006), Yaratıcı bir kimliğin mekân poetikası: Necatigil ve ev. Journal of Turkish Studies, 2 (30), 223-230.
- Necatigil, B. (2012). Şiirler. 5. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- ______________ (2006). Düzyazılar II, 2. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Şişmanoğlu Şimşek, Ş. (2010). İçe Dönük Bir Kapı Olarak Necatigil Şiiri. Asfalt ovalarda yürüyen abdal: Behçet Necatigil (ss. 121-133). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Tarım, R. (2004). Kültür, dil, kimlik Behçet Necatigil’in şiir dünyası, 2. Baskı, İstanbul: Özgür Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Authors
Gülşah Şişman
*
0000-0002-3222-7774
Türkiye
Publication Date
July 13, 2019
Submission Date
December 12, 2018
Acceptance Date
July 10, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 5 Number: 1
