Necatibey Eğitim Fakültesi Bilim ve Eğitim Tarihi Müzesi

Year 2025, Volume: 7, 138 - 173, 31.12.2025

Serap Öz Aydın , Ruhan Benlikaya , Vahide Nilay Kırtak Ad , Alper Kabaca , Fahrettin Filiz

https://doi.org/10.51637/jimuseumed.1680853

Abstract

Necatibey Eğitim Fakültesi, 22 Nisan 1926’da yürürlüğe giren 819 sayılı kanunla, Cumhuriyet döneminin 4. Millî Eğitim Bakanı Mustafa Necati (Uğural) döneminde, 10 bölge okulundan biri olarak 30 Nisan 1932’de “Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu” adıyla resmen eğitim-öğretime açılmıştır. Neredeyse bir asra yaklaşan köklü geçmişiyle Necatibey Eğitim Fakültesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim tarihinde yaşanan dönüşümlere hem tanıklık etmiş hem de bu dönüşümlerin bir yansıması olmuştur. Bu çalışma, Necatibey Eğitim Fakültesi bünyesinde kurulan Bilim ve Eğitim Tarihi Müzesi’nin kuruluşunu, tarihsel kökenlerini ve temel işlevlerini hem bilim tarihi hem de eğitim tarihi açısından ayrıntılı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Necatibey Eğitim Fakültesi Bilim ve Eğitim Tarihi Müzesi, eğitim uygulamalarının geçmişi ve bugünü arasında bir köprü görevi görür fakültenin açılışından günümüze eğitim-öğretimin gerçekleşmesini sağlayan araç-gereçlerle eğitim tarihinin gelişimine ışık tutmaktadır. Ayrıca müze, biyoloji, fizik, kimya, matematik, coğrafya ve tarih gibi derslerde kullanılan laboratuvar, deney ve uygulama materyallerini de sergileyerek bilim tarihine katkı sunmaktadır. Müze hem eğitim tarihine hem de bilim tarihine yönelik materyallere sahip olması sebebiyle Bilim ve Eğitim Tarihi Müzesi ismini almıştır. Müzenin açılışı Öğretmen Okullarının 173. kuruluş yıl dönümü olan 16 Mart 2021’de gerçekleştirilmiştir. Müzenin genel amaçları; bilimi mümkün olan her düzeyde yaymak, fakültenin tarihini ve eğitim tarihini anlatmak, öğretmen yetiştirmenin tarihsel sürecini anlatmak, bilim tarihi ve eğitim tarihi öğretimi için öğretim araçları oluşturmak, üniversite ve yerel topluluklar için yeni bir eğitim kaynağı oluşturmak olarak belirlenmiştir. Bu hedefler doğrultusunda, Bilim ve Eğitim Tarihi Müzesi, Necatibey Eğitim Fakültesi’nin geçmişi ile geleceğinin kesiştiği önemli bir mekân olarak hayati bir rol oynamaktadır. Geleceğin bilim insanlarını, eğitimcilerini ve sorumlu vatandaşlarını yetiştirmeye yönelik önemli bir platform işlevi görmektedir.

Keywords

Bilim tarihi müzesi , eğitim tarihi müzesi , Necatibey Eğitim Fakültesi , okul dışı öğrenme

Necatibey Faculty of Education Museum of Science and Educational History

Abstract

Necatibey Faculty of Education was officially established as one of the ten regional schools during the tenure of Mustafa Necati (Uğural), the fourth Minister of National Education of the Republic Era, through Law enacted No. 819 on April 22, 1926. It beganits educational activities on April 30, 1932, under the name "Balıkesir Necatibey Teacher Training School." With almost a century of history, Necatibey Faculty of Education has both witnessed and embodied the transformative phases of education in the Republic of Turkey. This study aims to examine in detail the establishment, historical origins, and key functions of the Necatibey Faculty of Education Museum of Science and Educational History, which was founded within the faculty, from the perspective of both the history of science and the history of education. The Museum serves as a bridge between the past and present of educational practices. It houses historical teaching tools and materials that have facilitated education since the faculty's inception, shedding light on the evolution of educational history. Additionally, the museum displays laboratory, experimental, and instructional materials used in disciplines such as biology, physics, chemistry, mathematics, geography, and history, thereby contributing to the history of science. Owing to its comprehensive collection of both educational and scientific historical artefacts, it has been named the Museum of Science and Educational History. The museum was inaugurated on March 16, 2021, coinciding with the 173rd anniversary of Teacher Training Schools in Turkey. The museum’sprimary objectives include promoting science at all levels, documenting the history of the faculty and education, narrating the historical process of teacher training, providing instructional tools for teaching the history of science and education, and serving as a new educational resource for universities and local communities. Aligned with these objectives, the Museum of Science and Educational History serves as a significant space where the past and future of Necatibey Faculty of Education intersect. It functions as a significant platform for cultivating future scientists, educators, and responsible citizens.

Keywords

Muesum of science history , museum of educational history , Necatibey Faculty of Education , out-of-school learning

References

• Álvarez, P., Dávila, P. & Naya, L. M. (2017). Education museums: historical educational discourse, typology and characteristics. The case of Spain. Paedagogica Historica, 53(6), 827-845.
• Bae, K. (2013). ICOM 2004 Seoul and Development of Museums in Korea; an Asian Perspective. ICOM.
• Baloş, P. & Karadeniz, C. (2019). Okul müzesi: eğitim ve okul tarihine etkileşimli öğrenme temelli bir yaklaşım. Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 1(2), 153-173.
• Bogle, E. (2013). Museum exhibition planning and design. AltaMira Press.
• Desvallées, A. & Mairesse, F. (2010). Key concepts of museology. International Council of Museums: Armand Colin.
• Dıvrak, M. (2020). Müzecilikte iletişim ve atmosfer. İkinci Adam.
• Evans, E. M., Mull, M. S. & Poling D., A. (2002) The authentic object? A child’s-eye view. In Paris, S. G. (Ed.), Perspectives on object-centered learning in museums (pp.55-77). Lawrence Erlbaum.
• Falk, J. H. & Storkdieck, M. (2005). Learning science from museums. História, Ciências, Saúde-Manguinhos, 12, 117–143.
• Filippoupoliti, A. & Koliopoulos, D. (2014). Informal and non-formal education: History of science in museums. In M. R. Matthews (Ed.), International handbook of research in history, philosophy and science teaching (pp. 1565-1582). Springer.
• Hampp, C. & Schwan, S. (2014) Perception and evaluation of authentic objects: Findings from a visitor study. Museum Management and Curatorship, 29(4), 349-367. Geladaki, S. & Papadimitriou, G. (2014). University museums as spaces of education: The Case of the history of education museum at the University of Athens. Procedia- Social and Behavioral Sciences. 147.
• Justi, R. & Gilbert, J. (2000). History and philosophy of science through models: some challenges in the case of ‘the atom’. International Journal of Science Education, 22(9), 993- 1009.
• Kahraman, Z. (2021). Sanal müzecilikte yeni yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 3(2), 145-160.
• Karadeniz, C. & Çıldır, Z. (2014). İngiltere’de müze eğitimi: Londra’dan izlenimler. Kalem Kitap Yayınevi.
• Kelly, M. (2001). Managing university museums. education and skills. Organisation for Economic Cooperation and Development.
• Kılınç, M., Çelen, Ü. & Kösterelioğlu, İ. (2020). Eğitim tarihi müzesi gezisinin türk eğitim tarihi dersi başarısına etkisi. Journal of International Social Research. 13(69). 981-986.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı (KTB), (2024).
• Laçin Şimşek, C. & Şimşek, A. (2010). Türkiye’de bilim tarihi öğretimi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yeterlilikleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2), 169-198.
• Mansel, A. M. (1960). Osman Hamdi Bey. BELLETEN, 24(94), 291-302.
• Marty, P. & Twidale, M. (2004). Lost in gallery space: a conceptual framework for analyzing the usability flaws of museum web sites. First Monday, 9(9).
• Matthews, M.R. (1994). Science teaching: The role of history and philosophy of science (s.221). Routledge.
• Mazlum, Ö. (2022). Müze iletişimi ve müze web siteleri üzerine bir inceleme. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 100-136.
• MEB (2018). İl eğitim tarihi müzeleri albümü.
• Mercin, L. (2006). Müzeler ve toplum.
• Monk, M. & Osborne, J. (1997). Placing the history and philosophy of science on the curriculum: a model for the development of pedagogy. Science Education, 81, 405–424.
• Munley, M. E. (2012). Early learning in museums a review of literature.
• Onur, B. (2009). Üniversite müzeleri ve müzecilik. Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
• Onur, B. (2012). Çağdaş müze ve gelişim müze psikolojine giriş. İmge.
• Pekgözlü Karakuş, D. (2020). Türkiye’deki üniversite müzeleri ve koleksiyonları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 247-280.
• Rinaudo et al 2019, The educational role of a scientific museum: a case study. J. Phys.: Conf. Ser. 1287 012050.
• Savini, A. (2001) A new museum of electrical technology in pavia: a public museumin a university campus. In Kelly, M. (Ed.), Managing University Museums. Education and Skills. Organisation for Economic Cooperation and Development (pp. 165-172).
• Silav, M. (2019). Kültür-Bellek Etkileşimi ve Üniversite Müzeleri. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(63), 1487-1493.
• UMAC. (2024).
• UNESCO. (1958).
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜIK). (2024). Kültürel miras istatistikleri.
• Toon, R. (2007). Science centres: A museums studies approach to their development and possible future direction. In Museum Revolutions (pp. 131-142). Routledge.
• Yıldırım, C. (2005). Bilim tarihi (s.13). Remzi.