Representation of Music in Museums as an Intangible Cultural Heritage Asset: The Case of Ankara Musiki Muallim Mektebi Music Museum

Year 2025, Volume: 7, 133 - 151, 31.12.2025

Emel Aksan , Salim Sever

https://doi.org/10.51637/jimuseumed.1751403

Abstract

The transmission of cultural heritage includes elements of intangible cultural heritage, as well as monuments, and artistic or religious structures. Music is culturally significant as an intangible cultural heritage element, musical instruments are worthy of display as tangible cultural heritage elements accordingly. Museums play a decisive role in the transmission of cultural heritage as institutions serving society through activities that include preservation, display, interpretation, education, and entertainment. The relationship between music and museums is discussed under two main headings: music museums dedicated to conveying a specific period, style, or artist, and the use of sound and music as facilitators within museum exhibitions, regardless of genre. This research investigates what is utilized in the transmission of cultural heritage in music museums. This qualitative research was conducted using document analysis for data collection, and the museum itself was examined as a document. Data analysis was performed using a framework of codes derived directly from the existing literature. The study group is the Ankara Musiki Muallim Mektebi Music Museum. It has been observed that the museum's labeling system does not include any information such as the year of production, material, and region of use of musical instruments; therefore, labels cannot be used effectively to convey the connection between the musical instrument and cultural elements. The museum's sound use does not improve the exhibit, and no musical instrument sounds are provided. Examples about how music museums can facilitate the transmission of cultural heritage by designing activities related to UNESCO's subcategories of intangible cultural heritage elements have been provided.

Keywords

musuem education , music museums , intangible cultural heritage , music culture

Somut Olmayan Kültürel Miras Unsuru Olarak Müziğin Müzelerde Temsili: Ankara Musiki Muallim Mektebi Müzik Müzesi Örneği

Abstract

Kültürel mirasın aktarımında anıtlar, sanatsal ya da dini yapıların yanı sıra somut olmayan kültürel miras öğeleri de bulunmaktadır. Müzik somut olmayan kültürel miras unsuru olarak ele alınabileceği gibi müzik aletleri birer somut nesne olarak müzik kültürünün aktarılmasında sergilenmeye değerdir. Müzeler kültürel mirasın aktarılmasında koruma, sergileme, yorumlama, eğitim ve eğlence içeren etkinliklerle toplumun hizmetinde birer kurum olarak belirleyici bir aktördür. Müziğin müzelerle buluşması iki şekilde gerçekleşmektedir. Belirli bir dönemi, bir tarzı, bir sanatçıyı aktarmak misyonu edinmiş olan müzik müzeleriyle ve türü fark etmeksizin müzelerde ses ve müziğin sergi içinde bir kolaylaştırıcı olarak kullanılmasıyla iki ana başlıkta müzik ve müze ilişkisi değerlendirilmektedir. Bu araştırma müzik müzelerinde kültürel mirasın aktarımında nelerden yararlanıldığını araştırmaktadır. Nitel olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın veri toplamasında doküman analizinden yararlanılmış ve müzenin kendisi bir belge olarak incelenmiştir. Veri analizinde ise literatür taramasından yararlanılarak oluşturulmuş kodlar kullanılarak veriler değerlendirilmiştir. Çalışmada Ankara’da Bulunan Musiki Muallim Mektebi Müzik Müzesi incelenmiştir. Müzenin etiketleme sisteminde müzik aletlerinin yapım yılı, malzemesi, kullanıldığı bölge gibi bilgilerin yer almadığı; bu sebeple müzik aletinin kültürel unsurlarla olan bağının aktarılmasında etiketlemelerin etkili şekilde kullanılamadığı gözlemlenmiştir. Müze içinde ses kullanımıyla serginin güçlendirilmediği, müzik aletlerinin seslerinden örneklendirmenin yapılmadığı görülmektedir. Ses kullanımı yeni müzecilik trendleri arasında sıklıkla kullanıldığı için özellikle müzik müzelerinde kullanımının gerekliliği bilinmektedir. Kültürel miras aktarımında müzik müzelerinin UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras öğelerinin alt kategorilerle ilişkili etkinlik tasarımlarının nasıl sağlanacağına dair örnekler sunulmuştur.

Keywords

müze eğitimi , somut olmayan kültürel miras , müzik müzesi , müzik kültürü

References

• Athens Charter. (1931, Ekim). The Athens Charter for the restoration of historic monuments. In Ist International Congress of Architects and Technicians of Historic Monuments, Athens, October.
• Baker, S., Istvandity, L. & Nowak, R. (2016). The sound of music heritage: curating popular music in music museums and exhibitions. International Journal of Heritage Studies, 22(1), 70-81.
• Bates, E. (2012). The social life of musical instruments. Ethnomusicology, 56(3), 363–395. https://doi.org/10.5406/ethnomusicology.56.3.0363
• Béla Bartók Müzesi (t.y) https://www.turkmagyarizi.com/osmaniye’deki-béla-bartók-müzesi.html
• Bennet, A. (2014). Popular music and the ‘problem' of heritage. In Cohen, S., Knifton, R., Leonard, M. & Roberts, L. (Eds.). (2014). Sites of popular music heritage: Memories, histories, places (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203514528
• CIMCIM (t.y) https://cimcim.mini.icom.museum/homepage-2/who-we-are/
• Cortez, A. (2021). Museums as sites for displaying sound materials: a five-use framework. Sound Studies, 8(1), 43–72. https://doi.org/10.1080/20551940.2021.1975442
• Dehail, J. (2020). Conflicting authenticities in the museum: The exhibition of musical instruments. Dominik Kimmel · Stefan Brüggerhoff (Hrsg.), Museen – Orte Des Authentischen? Museums – Places of Authenticity?, RGZM – Tagungen 42. https://doi.org/10.11588/propylaeum.745museen
• Demirel, F. & Özçetin, Z. (2014). Ankara musiki muallim mektebi mamak belediyesi konservatuvar binası ve gürültü kontrol analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29(4).
• Dereli, R., (2022). Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde Türk müziğinin eğitimi adına öğretmen yetiştirme kurumu: Mûsikî Muallim Mektebi. Türk Müziği, 2(1), 13-20. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10706674 (MM mektebi, P. 1)
• De Visscher, E. (2018). Music in museums: A model for the future. Folkwang studien, 19, 13-22.
• Engin, H. (2023). “Nostaljinin Yaşatıldığı Bir Müze: Malatya Radyo Gramofon Müzesi”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 282-297. (Malatya Radyo Gramofon Müzesi, P. 1)
• Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
• Erol, İ. L. (2004). Çivi yazılı Hititçe kaynaklara göre Hititler'de ve çağdaş eski anadolu toplumlarında müzik, I. Uluslararası Tarihte Anadolu Müziği ve Çalgıları Sempozyumu, Ankara: DÖSİMM Basımevi, 98-118
• Fairchild, C. (2017). Understanding the exhibitionary characteristics of popular music museums. Museum & Society, 15(1), 87–99. https://doi.org/10.29311/mas.v15i1.664
• Gahtan, M. W. (2014). Music in Museums: Strange Beginnings of the Avant-Garde. Music in Art, 39(1–2), 195–200. http://www.jstor.org/stable/90012958
• Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri felsefe – yöntem – analiz. Seçkin Yayıncılık.
• Hein, H. (2010). Looking at museums from a feminist perpective. In A. K. Levin (Ed.), Gender, sexuality and museums. New York: Routledge. (pp. 53–64).
• İKSV (t.y.) https://www.iksv.org/tr/leyla-gencer-evi/hakkinda-ve-ziyaret-bilgileri Intangible Heritage Definition (t.y.) https://ich.unesco.org/en/what-is-intangible-heritage-00003 Intangible Heritage List, (t.y.) https://ich.unesco.org/en/home Leonard, M. (2010). Exhibiting popular music: museum audiences, inclusion and social history. Journal of New Music Research, 39(2), 171–181. https://doi.org/10.1080/09298215.2010.494199
• Long P. (2018). What is popular music cultural heritage? In Sarah Baker & Catherine Strong (Eds.), The routledge companion to popular music history and heritage (121-133). Routledge
• Maguire, M., Motson, D. E., Wilson, G. & Wolfe, J. (2005). Searching for nirvana: Cataloging and the digital collection at the experience music project. Journal of Internet Cataloging, 7(1), 9–31. https://doi.org/10.1300/J141v07n01_02
• Milli Eğitim Bakanlığı Müzik Dersi Öğretim Programı. (2018). https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018129173048695-1-8%20Müzik%20Öğretim%20Programı%2020180123.pdf
• MIMO (t.y.). https://mimo-international.com/MIMO/museums-map.aspx
• Öztürk, A. (2017). Türkiye’de müzik müzeleri ve eğitsel işlevleri. Eğitim Bilim.
• Öztürk, F. & İlhan, A. Ç. (2011). Study of the objects related to music culture in the archeological museums in Turkey and music education in museums. Elementary Education Online, 10(3), 1202-1207.
• Salt Hayvanların Yaşamı (t.y.) https://saltonline.org/tr/2874/sergi-hayvanlarin-yasami?agenda
• Şimşek, D. Ç. (2018). Müzik inkılâbında bir uygulama; Musiki Muallim Mektebi’nden, Ankara Devlet Konservatuarı’na. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(82), 241.
• Tangülü, Z. & Becerikli, S. (2020). Musiki Muallim Mektebi (1924-1937). Asia Minor Studies, 8(2), 458-466. https://doi.org/10.17067/asm.747050
• The Hague. (1954). Final act of the intergovernmental conference on the protection of cultural property in the event of armed conflict. The Hague, Netherlands
• Tokay, D. (2022). Türkiye müzeciliğinde geliştirilmesi gereken bir alan: Müzik Müzeleri. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 1(25), 108-120.
• TÜRKEV (t.y.) https://www.turkev.org.tr/dede-efendi/
• UNESCO History, (t.y.). https://www.unesco.org/en/brief/history
• UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, (t.y.). https://www.unesco.org.tr/Pages/125/122/UNESCO-Dünya-Mirası-Listesi
• Wyatt, S. (2014). Music in the Museum: Intangible influences. Music in Art, 39(1–2), 267–279. http://www.jstor.org/stable/90012964
• Yenişehirlioğlu, F. (2024) Kültür-Sanat-Miras. Esra Aliçavuşoğlu & Ayşe H. Köksal (Ed.) Türkiye’de Sanatın Tarihi içinde (s. 43-74). Can Yayınları
• Yıldırım, A. & Türkmen, U. (2017). Profesyonel müzik eğitiminde müzik arşivciliğinin yeri ve önemi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 3(5), 53-77.