Review

Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi

Volume: 16 Number: 2 November 26, 2025
EN TR

Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi

Abstract

Amaç: Performansa göre ödeme girişimleri, istenen bakım süreçlerini ve sonuçlarını geri ödemeyle uyumlu hale getirerek bakım kalitesini artırmaya çalışmaktadır. Performansa göre ödemenin ana odak noktası daha çok hekimler üzerinde olup hemşireler üzerindeki potansiyel etkisine nispeten daha az önem verilmiştir. Ayrıca, performansa göre ödeme ölçütlerinin hemşirelik bakımı ve süreçleri üzerindeki etkisi çok araştırılmamıştır. Ancak akut bakım ortamlarında, Örneğin COVID 19 Pandemi döneminde, bakım süreçleri ve hasta sonuçları üzerindeki etkisinden dolayı hemşirelikte performansa göre ödeme ölçütlerine olan ilgi artmıştır. Performansa göre ödeme standartları geliştikçe ve hasta sonuçlarını kapsadıkça, hemşirelerin katkıları dikkat çekecektir. Bu çalışma hemşirelere özgü performansa göre ödeme modellerini ve hemşirelere, sağlık sistemlerine olan etkilerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Bu amaç doğrultusunda performansa göre ödeme yöntemlerinin sağlık hizmetlerine olan etkileri tartışılmış ve bu konuda yapılan çalışmalar incelenmiştir. Ayrıca hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde uygulanan performansa göre ödeme modelleri incelenmiştir. Son olarak çalışmada hemşirelere özgü performansa göre ödeme modelleri incelenmiş ve performansa göre ödemenin hemşirelere olan etkileri hakkında yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Bulgular: Performansa göre ödemenin sağlık hizmetlerine etkilerine olan genel varsayım, sağlık çalışanlarını ve yöneticilerini üretkenliği ve bakım kalitesini artırmaya motive edeceği ve nihayetinde sağlık sistemini güçlendireceğidir. Performansa göre ödemenin programının başarısı için uygun bir teşvik paketi elzemdir. Bununla birlikte sürdürülebilir ve destekleyici yönetim ve denetim sistemlerinin olması, uygun ekipman, temel ilaçlar ve diğer tıbbi malzemelerin olması programın başarı için gerekli olduğu savunulmaktadır. Hemşirelere özgü geliştirilecek performansa göre ödemenin, hemşirelerin sonuçlardan korkmak yerine olumlu pekiştirme ve ödüller yoluyla mükemmelleşmeye motive oldukları destekleyici bir ortam yaratması önemlidir. Hemşireler hem bireysel hem de ekip içinde birçok görevleri bulunmakta olup performans değerlendireme kriterleri bu görevlerine uygun olarak yapılabilir. Sonuç: Çalışma sonucunda hemşirelere özgü başarılı performansa göre ödeme modelinin geliştirilmesinde dikkat edilmesi gereken konularda önerilerde bulunulmuştur. Özgünlük: Bu çalışma, hemşirelere özgü performansa göre ödeme modellerini ve performansa bağlı ödeme yöntemlerinin hemşirelere, sağlık sistemlerine olan etkilerini kapsamlı bir inceleme sunarak yurt dışında olduğu gibi iş hem verimliliği hem de işbirliğini sağlayacak şekilde ünite/ekip tabanlı teşvik programları geliştirilebilmesi konusunda hem politika yapıcılara hem de literatüre önemli katkı sunmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Çalışma insan ve hayvanların (materyal/veriler dâhil) deneysel ya da diğer bilimsel amaç içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. Adams, A., Lugsden, E., Chase, J., Arber, S. & Bond, S. (2000). Skill-mix changes ve work intensification in nursing. Work, Employment ve Society, 14(3), 541-555.
  2. Aiken, L.H. (2003). Educational levels of hospital nurses ve surgical patient mortality. The Journal of the American Medical Association, 290, 1617-1623.
  3. Aguinis, H. & Burgi-Tian, J. (2021). Measuring performance during crises and beyond: The Performance Promoter Score. Business Horizons, 64(1), 149-160.
  4. American Hospital Association. (2003). Patients or paperwork? The regulatory burden facing America’s hospitals. Erişim tarihi: 22 Nisan 2024. http://www.aha.org/aha/ content/2001/pdf/FinalPaper workReport.pdf.
  5. American Medical Association.Principles for pay-for-performance programs. 2005. Erişim tarihi: 11 Mart 2024. http://www.ama-assn.org/ama1/pub/upload/mm/368/principles4pay 62705.pdf.
  6. Andersen, C. T., Ahmadzai, H., Rasekh, A. W., Akala, F. A., Haque, T., Johnson, R., Loevinsohn, B., Sayed, G. D. & Chopra, M. (2021). Improving health service delivery in conflict-affected settings: Lessons from a nationwide strategic purchasing mechanism in Afghanistan. Journal of Global Health, 11.
  7. Arling, G., Job, C. & Cooke, V. (2009). Medicaid nursing home pay for performance: where do we stand?. The Gerontologist, 49(5), 587-595.
  8. Auerbach, D. I., Buerhaus, P. I. & Staiger, D. O. (2007). Better late than never: Workforce supply implications of later entry into nursing. Health Affairs, 26(1), 178-185.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Economy, Health Policy

Journal Section

Review

Publication Date

November 26, 2025

Submission Date

April 30, 2025

Acceptance Date

September 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 16 Number: 2

APA
Torun, N. (2025). Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 638-654. https://doi.org/10.54558/jiss.1687968
AMA
1.Torun N. Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi. CAKU JISS. 2025;16(2):638-654. doi:10.54558/jiss.1687968
Chicago
Torun, Nazan. 2025. “Performansa Bağlı Ödeme Ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 (2): 638-54. https://doi.org/10.54558/jiss.1687968.
EndNote
Torun N (November 1, 2025) Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 2 638–654.
IEEE
[1]N. Torun, “Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi”, CAKU JISS, vol. 16, no. 2, pp. 638–654, Nov. 2025, doi: 10.54558/jiss.1687968.
ISNAD
Torun, Nazan. “Performansa Bağlı Ödeme Ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16/2 (November 1, 2025): 638-654. https://doi.org/10.54558/jiss.1687968.
JAMA
1.Torun N. Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi. CAKU JISS. 2025;16:638–654.
MLA
Torun, Nazan. “Performansa Bağlı Ödeme Ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 16, no. 2, Nov. 2025, pp. 638-54, doi:10.54558/jiss.1687968.
Vancouver
1.Nazan Torun. Performansa Bağlı Ödeme ve Etkileri: Hemşirelik Perspektifi. CAKU JISS. 2025 Nov. 1;16(2):638-54. doi:10.54558/jiss.1687968