Research Article

İSKENDERUN VAKIFLARI

Volume: 12 Number: 1 April 30, 2021

İSKENDERUN VAKIFLARI

Abstract

19. yüzyıla kadar, tam anlamıyla şehirleşemeyen İskenderun’da, tespitlerimize göre aynı yüzyıla kadar vakıf bulunmamaktaydı. 17. yüzyılda İskenderun’a gelen Evliya Çelebi, burada cami ve hamam bulunmayışını hayretle ifade ederken, daha ziyade Avrupalı tüccarlara hizmet eden meyhanelerin olduğundan bahseder. Ancak İskenderun, 19. yüzyılda dikkate değer bir şekilde büyümeye başlamıştır. Bu durum bölgedeki vakıf kurumlarına olan ihtiyacı nüfusun artışına paralel bir şekilde artırmıştır. İskenderun’da Osmanlı’dan Cumhuriyet’e tespit edebildiğimiz kadarıyla 20 vakıf kurulmuştur. Bu vakıfların 8’i Osmanlı Devleti döneminde tesis edilmişken, 12’si Fransız işgali sırasında kurulmuştur. Osmanlı döneminde kurulanlardan üçü cami, biri medrese, biri ise tekke vakfıdır. Osmanlı hâkimiyetinde kurulan diğer vakıflar ise herhangi bir kurumu ihya etmekten ziyade, fakirlere hizmet verme gibi hayır işlerine adanmışlardı. Fransız işgali sırasında kurulanlar, gelirleri daha ziyade yemek dağıtımı gibi hayır işlerine sarf edilen vakıflardı. Bu dönemde kurulan vakıfların üçü Alevi vakfı olarak tesis edilmiştir. Vakıfların büyük çoğunluğu Hatay’ın 23 Haziran 1939 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmasından sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare edilmeye başlanmıştır.

Keywords

References

  1. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Türkiye Cumhuriyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGM)
  3. Akbulut, Uğur (2014). “Sultan II. Abdülhamid Döneminde Nusayrîleri Sünnileştirme Çabaları”. Sultan II. Abdülhamid Sempozyumu 20-21 Şubat 2014 Selanik Bildiriler Kitabı, 1. Cilt, Ankara Türk Tarih Kurum Yayınları, s. 95-110.
  4. Bilgili, Ali Sinan, Selahattin Tozlu, Uğur Akbulut, Naim Ürkmez (2010). Osmanlı Arşiv Belgelerinde Nusayriler ve Nusayrilik. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları.
  5. Çakar, Enver (2002). “Kanuni Sultan Süleyman Kanun-nâmesine Göre 1522 Yılında Osmanlı İmparatoruğu’nun İdarî Taksimatı”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12/1, s. 261-282.
  6. Çakar, Enver (2003a). “XVI. Yüzyılda Şam Beylerbeyiliğinin İdari Taksimatı”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13/1, s. 351-374.
  7. Çakar, Enver (2003b). XVI. Yüzyılda Haleb Sancağı (1516-1566). Elazığ: Fırat Üniversitesi Orta doğu Araştırmaları Merkezi Yayınları.
  8. Çakar, Enver (2006). 17. Yüzyılda Haleb Eyaleti ve Türkmenleri. Elazığ: Fırat Üniversitesi Orta doğu Araştırmaları Merkezi Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2021

Submission Date

January 14, 2021

Acceptance Date

March 5, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 12 Number: 1

APA
Ürkmez, N. (2021). İSKENDERUN VAKIFLARI. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 47-67. https://izlik.org/JA88HG54CM
AMA
1.Ürkmez N. İSKENDERUN VAKIFLARI. CAKU JISS. 2021;12(1):47-67. https://izlik.org/JA88HG54CM
Chicago
Ürkmez, Naim. 2021. “İSKENDERUN VAKIFLARI”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 (1): 47-67. https://izlik.org/JA88HG54CM.
EndNote
Ürkmez N (April 1, 2021) İSKENDERUN VAKIFLARI. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12 1 47–67.
IEEE
[1]N. Ürkmez, “İSKENDERUN VAKIFLARI”, CAKU JISS, vol. 12, no. 1, pp. 47–67, Apr. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88HG54CM
ISNAD
Ürkmez, Naim. “İSKENDERUN VAKIFLARI”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/1 (April 1, 2021): 47-67. https://izlik.org/JA88HG54CM.
JAMA
1.Ürkmez N. İSKENDERUN VAKIFLARI. CAKU JISS. 2021;12:47–67.
MLA
Ürkmez, Naim. “İSKENDERUN VAKIFLARI”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 12, no. 1, Apr. 2021, pp. 47-67, https://izlik.org/JA88HG54CM.
Vancouver
1.Naim Ürkmez. İSKENDERUN VAKIFLARI. CAKU JISS [Internet]. 2021 Apr. 1;12(1):47-6. Available from: https://izlik.org/JA88HG54CM