Research Article

Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği

Volume: 4 Number: 4 December 31, 2014
EN TR

Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği

Abstract

Özellikle dağlık bölgelerde kar erimelerinden meydana gelen akışlar hidrolojik döngünün ve su temininin en önemli elemanlarından biridir. Taşkınların kontrolü, su kuvveti tesisleri, çığ tehlikeleri veya tarım, sanayi ve günlük yaşam için su temini gibi konularda değerlendirme yapabilmek için, özelikle yönetim ve karar verme modellerinin eklendiği entegre havza simülasyon modelleri oldukça önem taşımaktadır. Bu çalışmada, kavramsal yapıdaki karmaşık bir model olan ve temelde sadece Amerika Birleşik Devletleri sınırları içindeki havzaların modellenmesine olanak sağlayan Hydrological Simulation Program Fortran (HSPF) model programının Türkiye’de kar erimesinin etkili olduğu dağlık havzalara uygulanabilirliği incelenmiştir. Kar erimesinin etkili olduğu bir havzanın modellenmesinde, HSPF modeli Türkiye’de ilk defa kullanılmıştır. Çalışma alanı olarak seçilen Kırkgöze Havzası’nda 2454 m rakımında, güney bakısında kurulan otomatik meteoroloji ve kar gözlem istasyonundan elde edilen veriler kullanılarak, enerji dengesi metodolojisi ile karın birikme ve erime süreçlerine etki eden parametreler belirlenmiştir. Bu parametreler kullanılarak kurulan modelde, meteoroloji istasyonunda ölçülen ve simüle edilen kar su eşdeğerleri ve kar yükseklikleri değerlendirildiği zaman çok iyi bir benzetimin sağlanmış olduğu gözlenmiştir.

Keywords

References

  1. Acar, R., Şenocak, S., Şengül, S., Coşkun, T. Balık Şanlı, F., 2009a. Erzurum Kırkgöze Havzasında Kar Erimesine Etki Eden Meteorolojik Ölçümlerin Üç İstasyonda Karşılaştırılması. III. Ulusal Kar Kongresi, Erzurum Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü, Erzurum, 89-97.
  2. Acar, R., Şenocak, S. Şengül, S., 2009b. Snow Hydrology Studies in the Mountainous Eastern Part of Turkey. The IEEM International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management, Hong Kong, China, 1578-1582.
  3. Al-Abed, N.A. Whiteley, H.R., 2002. Calibration of the Hydrological Simulation Program Fortran (HSPF) Model Using Automatic Calibration and Geographical Information Systems, Hydrological Processes, 16: 3169-3188.
  4. Anderson, E.A., 1968. Development and Testing of Snow Pack Energy Balance Equations, Water Resources Research, 4(1): 19-37.
  5. Anderson, E.A. Crawford N.H., 1964. The Synthesis of Continuous Snowmelt Runoff Hydrographs on a Digital Computer, Department of Civil Engineering, Stanford University, Stanford, California, Technical Report No. 36, 103 p.
  6. Anonymous, 1956. U.S. Army Corps of Engineers. Snow Hydrology, Summary Report of the Snow Investigations, North Paci c Division. Portland, Oregon, 437p.
  7. Anonymous, 1998. Runoff from Snowmelt. USA Army Corps of Engineers, Press no: 1110-2-1406, 142 p, Washington.
  8. Bicknell, B.R., Imhoff, J.C., Kittle, J.L., Donigian, A.S. Johanson, R.C., 1997. Hydrological Simulation Program -- FORTRAN, User’s Manual for Version 11. EPA/600/R-97/080. U.S. EPA,

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Reşat Acar This is me
Türkiye

Serkan Şenocak This is me
Türkiye

Publication Date

December 31, 2014

Submission Date

August 28, 2014

Acceptance Date

October 17, 2014

Published in Issue

Year 2014 Volume: 4 Number: 4

APA
Acar, R., Şengül S., & Şenocak S. (2014). Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology, 4(4), 37-55. https://izlik.org/JA29XK93UX
AMA
1.Acar R, Şengül S, Şenocak S. Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği. J. Inst. Sci. and Tech. 2014;4(4):37-55. https://izlik.org/JA29XK93UX
Chicago
Acar Reşat, Şengül Selim, and Şenocak Serkan. 2014. “Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine Ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi Ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 4 (4): 37-55. https://izlik.org/JA29XK93UX.
EndNote
Acar R, Şengül S, Şenocak S (December 1, 2014) Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology 4 4 37–55.
IEEE
[1]R. Acar, Şengül S., and Şenocak S., “Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 4, no. 4, pp. 37–55, Dec. 2014, [Online]. Available: https://izlik.org/JA29XK93UX
ISNAD
Acar Reşat - Şengül Selim - Şenocak Serkan. “Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine Ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi Ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 4/4 (December 1, 2014): 37-55. https://izlik.org/JA29XK93UX.
JAMA
1.Acar R, Şengül S, Şenocak S. Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği. J. Inst. Sci. and Tech. 2014;4:37–55.
MLA
Acar Reşat, et al. “Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine Ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi Ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 4, no. 4, Dec. 2014, pp. 37-55, https://izlik.org/JA29XK93UX.
Vancouver
1.Reşat Acar, Selim Şengül, Serkan Şenocak. Dağlık Havzalarda Kar Birikmesine ve Erimesine Etki Eden Parametrelerin HSPF Model Programıyla İncelenmesi ve Erzurum Kırkgöze Havzası Örneği. J. Inst. Sci. and Tech. [Internet]. 2014 Dec. 1;4(4):37-55. Available from: https://izlik.org/JA29XK93UX