EN
TR
Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları
Abstract
Kış mevsimi ve kar, Erzurum kenti kimliğinin merkezindeki iki kavramdır ve kentin bugünkü gelişim
çizgisinde düşünülmek zorundadır. Kentsel aktiviteleri sürdürebilmenin soğuk iklim koşulları nedeniyle çok zor
olduğu Erzurum’da kış güneşini alan kamusal alanları tasarlayabilmek, soğuk rüzgârlardan bu alanları koruyabilmek,
kenti yaya-bisiklet ve araç için keyifli ve güvenli olarak oldukça ulaşılabilir kılmak en temel zorunluluklardır.
Şehir planlama disiplini böyle bir strateji için önemli bir paya sahiptir. Bu disiplin içerisinde kapsamlı bir şekilde
geliştirilecek olan kentsel tasarım yaklaşımları ile kentsel yaşam kalitesi artırılacak, kış mevsimi algısı değişecek
ve bir kış ekonomisi yaratılacaktır. Ekonomik etkilerinin uzun vadede hissedileceği bu yaklaşımlar ve uygulamaları
kısa vadede yaşam kalitesini artıracaktır. Yukarıda belirtilen çerçeve içerisinde bu çalışmanın amacı Erzurum kenti
için soğuk iklime duyarlı tasarım yaklaşımlarının geliştirilmesidir. Dünyada ki örnek proje çalışmaları ve akademik
literatürün tarandığı bu çalışma bir derleme niteliğindedir. Çalışma kapsamında kent formu, kent geometrisi,
yoğunluklar, kentsel doku ve sokak yönlenmeleri gibi daha üst ölçek tasarım kararlarına ek olarak kamusal
alanlar, komşuluk birimi tasarımı ve açık alan yer seçimi gibi daha alt ölçek kararlarda sıralanmıştır. Çalışma
sonucunda literatür ve örnek çalışmalardan çıkarılan uygun kentsel biçime (kent formu, sokak yönlenmeleri,
cadde genişlikleri, gökyüzü görünürlük oranları, yoğunluk, bitkilendirme gibi) dair sonuçlar ile Erzurum kentinin
mevcut kentleşme deneyiminin örtüşmediği, soğuk iklim koşullarının kentsel yaşam kalitesini düşürdüğü ve fırsata
dönüşme konusunda oluşturulacak tasarım kararlarının bir adım olabileceği görülmüştür. Bu tür bir kavramsal
çerçeve dâhilinde geliştirilen tasarım yaklaşımları hem kentin olması gereken baskın kimliğini ortaya çıkaracak
hem de yaşam kalitesini artıracaktır
çizgisinde düşünülmek zorundadır. Kentsel aktiviteleri sürdürebilmenin soğuk iklim koşulları nedeniyle çok zor
olduğu Erzurum’da kış güneşini alan kamusal alanları tasarlayabilmek, soğuk rüzgârlardan bu alanları koruyabilmek,
kenti yaya-bisiklet ve araç için keyifli ve güvenli olarak oldukça ulaşılabilir kılmak en temel zorunluluklardır.
Şehir planlama disiplini böyle bir strateji için önemli bir paya sahiptir. Bu disiplin içerisinde kapsamlı bir şekilde
geliştirilecek olan kentsel tasarım yaklaşımları ile kentsel yaşam kalitesi artırılacak, kış mevsimi algısı değişecek
ve bir kış ekonomisi yaratılacaktır. Ekonomik etkilerinin uzun vadede hissedileceği bu yaklaşımlar ve uygulamaları
kısa vadede yaşam kalitesini artıracaktır. Yukarıda belirtilen çerçeve içerisinde bu çalışmanın amacı Erzurum kenti
için soğuk iklime duyarlı tasarım yaklaşımlarının geliştirilmesidir. Dünyada ki örnek proje çalışmaları ve akademik
literatürün tarandığı bu çalışma bir derleme niteliğindedir. Çalışma kapsamında kent formu, kent geometrisi,
yoğunluklar, kentsel doku ve sokak yönlenmeleri gibi daha üst ölçek tasarım kararlarına ek olarak kamusal
alanlar, komşuluk birimi tasarımı ve açık alan yer seçimi gibi daha alt ölçek kararlarda sıralanmıştır. Çalışma
sonucunda literatür ve örnek çalışmalardan çıkarılan uygun kentsel biçime (kent formu, sokak yönlenmeleri,
cadde genişlikleri, gökyüzü görünürlük oranları, yoğunluk, bitkilendirme gibi) dair sonuçlar ile Erzurum kentinin
mevcut kentleşme deneyiminin örtüşmediği, soğuk iklim koşullarının kentsel yaşam kalitesini düşürdüğü ve fırsata
dönüşme konusunda oluşturulacak tasarım kararlarının bir adım olabileceği görülmüştür. Bu tür bir kavramsal
çerçeve dâhilinde geliştirilen tasarım yaklaşımları hem kentin olması gereken baskın kimliğini ortaya çıkaracak
hem de yaşam kalitesini artıracaktır
Keywords
References
- Balık H, Yüksel Ü.D, 2014. Planlama Sürecine İklim Verilerinin Entegrasyonu, Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 7(2).
- Barış, M.E, 2005. Kent Planlaması, Kent Ekosistemi ve Ağaçlar, Planlama Dergisi, Sayı 4, s.156-163
- Basibuyuk A, 2005. Dogu Anadolu Bolgesinde Ortalama Hanehalki Buyukluklerinin Dagilimi. Eastern Geographical Review, 10(13): 273-289.
- Caliskan O, 2012. Turkiye'nin Biyoklimatik Kosullarinin Analizi ve Sehirlesmenin Biyoklimatik Kosullara Etkisinin Ankara Olceginde Incelenmesi. Ankara Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu, Doktora Tezi.
- Caliskan O, Matzarakis A, 2013. The Climate and Bioclimate of Nevsehir from the Perspective of Tourism. Advances in Meteorology, Climatology and Atmospheric Physics Springer Atmospheric Sciences, 397-402.
- Caliskan O, Cicek I, Matzarakis A, 2011. The Climate and Bioclimate of Bursa (Turkey) From the Perspective of Tourism. Springer, 417-425.
- City of Edmonton, 2013. For The Love Of Winter, Design Guidelines For Transforming Edmonton, Alberta, Canada.
- City of Edmonton, 2016. Winter Design Guidelines: Transforming Edmonton into a Great Winter City. Edmonton, Alberta, Canada.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Publication Date
June 30, 2017
Submission Date
February 1, 2017
Acceptance Date
May 17, 2017
Published in Issue
Year 2017 Volume: 7 Number: 2
APA
Dursun, D., & Yavaş, M. (2017). Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları. Journal of the Institute of Science and Technology, 7(2), 269-278. https://izlik.org/JA96FE22SF
AMA
1.Dursun D, Yavaş M. Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları. J. Inst. Sci. and Tech. 2017;7(2):269-278. https://izlik.org/JA96FE22SF
Chicago
Dursun, Doğan, and Merve Yavaş. 2017. “Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları”. Journal of the Institute of Science and Technology 7 (2): 269-78. https://izlik.org/JA96FE22SF.
EndNote
Dursun D, Yavaş M (June 1, 2017) Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları. Journal of the Institute of Science and Technology 7 2 269–278.
IEEE
[1]D. Dursun and M. Yavaş, “Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 7, no. 2, pp. 269–278, June 2017, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96FE22SF
ISNAD
Dursun, Doğan - Yavaş, Merve. “Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları”. Journal of the Institute of Science and Technology 7/2 (June 1, 2017): 269-278. https://izlik.org/JA96FE22SF.
JAMA
1.Dursun D, Yavaş M. Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları. J. Inst. Sci. and Tech. 2017;7:269–278.
MLA
Dursun, Doğan, and Merve Yavaş. “Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 7, no. 2, June 2017, pp. 269-78, https://izlik.org/JA96FE22SF.
Vancouver
1.Doğan Dursun, Merve Yavaş. Soğuk İklime Duyarlı Kentsel Tasarım Yaklaşımları. J. Inst. Sci. and Tech. [Internet]. 2017 Jun. 1;7(2):269-78. Available from: https://izlik.org/JA96FE22SF