Demiryolları Yolcularının Tutum ve Davranışlarının Farklı İstatistiksel Yöntemler ile Modellenmesi
Abstract
Ülkemizde son yıllarda gelişim gösteren en önemli sektörlerden biri de ulaşım sistemleri olmuştur. Diğer
ulaşım sistemlerine göre daha fazla olan yük ve yolcu kapasiteleri, demiryollarının önümüzdeki yüzyılda stratejik
önemini artıracaktır. Tarihi İpek Yolu’nun (Pekin-Londra) tekrar hayata geçerek Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun
açılmış olması, bu ulaşım sınıfının ülkemizde ve uluslararası platformdaki jeopolitik önemini artırmıştır. Bu
çalışmada, demiryolu bağlantı yollarının kesiştiği sekiz farklı ilde (Erzincan, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, Kocaeli,
İstanbul, Ankara, Sivas) 515 yolcu anketi yapılmıştır. Bu anketler, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarını
(TCDD) kullanan yolcuların demiryolu hizmetlerinden faydalanırken beklentilerinin ve memnuniyet derecelerinin
tespiti için yapılmıştır. Bunun tespit edilmesi amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan
Analitik Hiyerarşik Proses (AHP) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise yolcuların tercih,
tutum ve memnuniyet derecelerine göre demiryolu seyahat sıklığı talep modellemesi Yapay Sinir Ağları (YSA),
Çok Değişkenli Regresyon (ÇDR) ve Bulanık Mantık (Fuzzy Logic-BM) yöntemleri yardımıyla modellenmiş,
karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. AHP ile yapılan değerlendirmeler neticesinde, TCDD hizmetlerini kullanan
yolcular için hizmetlerin genellikle yeterli olduğu, hizmet düzeyinin iyileştirmeden ziyade stabil olarak kalmasının
uygun olacağı belirlenmiştir. YSA ve ÇDR ile modellemelere göre istatistiksel olarak YSA’nın daha başarılı bir
yöntem olduğu belirlenmiştir. BM ile yapılan modellemede ise yolcuların üç ayda bir seyahat ettikleri anlaşılmış
olup, tercih, önem ve memnuniyet tutumları değiştikçe seyahat sıklığının değiştiği görülmüştür.
Keywords
References
- Akay, A., I. Karas, J. Sessions, A. Yuksel, N. Bozali ve R. Gundogan 2004. Using high-resolution digital elevation model for computer-aided forest road design. The Proceedings for XXth International Society for Photogrammetry and Remote Sensing (ISPRS) Congress, Istanbul, Turkey, July.
- Alpar, R. 1997. Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemlere giriş-I, Bağırgan Yayımevi.
- Bayata, H. F. ve F. Hattatoğlu, 2010. Yapay Sinir Ağları Ve Çok Değişkenli İstatistik Yöntemlerle Trafik Kaza Modellemesi. Erzincan University Journal of Science and Technology 3(2): 207-219.
- Bayazıt, M. 2006. Çok değişkenli istatistik analiz ve hidrolojide uygulamaları, Su Vakfı.
- Chang, C., Y. Phoa, W. Wang ve B. Thia, 1996. Economy/regularity fuzzy-logic control of DC railway systems using event-driven approach. IEE Proceedings-Electric Power Applications 143(1): 9-17.
- Durdudiler, M. 2006. Perakende Sektöründe Tedarikçi Performans Değerlemesinde AHP ve Bulanık AHP Uygulaması.
- Gursoy, M., 2010. A method for transportation mode choice. Scientific Research and Essays 5(7): 613-624.
- Gür, Ş., M. Hamurcu ve T. Eren, 2017. Ankara'da Monoray projelerinin analitik hiyerarşi prosesi ve 0-1 hedef programlama yöntemleri ile seçimi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences 23(4).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Civil Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Hacer Nur Sağlamyürek
This is me
0000-0001-7973-2498
Publication Date
December 30, 2018
Submission Date
April 21, 2018
Acceptance Date
June 22, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 8 Number: 4
Cited By
Türkiye Demiryolu Yolcu Taşıma Talebinin Tahmini
Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.29130/dubited.769092