Research Article

Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama

Volume: 10 Number: 4 December 15, 2020
EN TR

Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama

Abstract

Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişimini büyük oranda etkileyen ulaşım sektörüne ve dolayısıyla rotalama problemlerine verilen önem gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde gerek kamu kuruluşları, gerekse özel sektörlerde rotalama faaliyetlerinde maliyet azaltıcı politikaların izlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda bir ürün veya kişinin gideceği yere en kısa sürede ve en az maliyetle ulaştırılması önem arz etmektedir. Rotalama problemleri ayrıt rotalama ve düğüm rotalama olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu çalışmada ayrıt rotalama problemlerinden biri olup öncelik ilişkilerine göre sınıflandırılmış ayrıtlardan en az bir kez geçilerek en kısa tur veya turların bulunmasını hedefleyen hiyerarşik Çinli postacı problemi (HÇPP) ele alınmıştır. Gerçek hayat problemlerinin birçoğunda belirsizlik nedeniyle parametreler rasgele değişken olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir şebekede düğümler arasındaki ulaşım süresi; hava şartları, trafik yoğunluğu gibi çeşitli sebeplerden ötürü değişkenlik gösterdiği için bu çalışmada HÇPP, şans kısıtlı stokastik programlama yaklaşımı ile çözülmüştür. Çalışmada rasgele değişken olan amaç fonksiyonu katsayılarının normal dağılıma sahip olması durumunda ortaya çıkan şans kısıtlı stokastik programlama modeli kullanılarak deterministik model oluşturulmuştur. Geliştirilen stokastik parametre değerlerine sahip matematiksel model GAMS 24.2.3 paket programında CPLEX çözücü kullanılarak çözülmüştür.

Keywords

References

  1. Anonim, 2020. Normal Dağılım ve Veri Bilim’indeki Yeri. https://medium.com/datarunner/normaldagilim-589846bb850a (Erişim Tarihi: 22.06.2020).
  2. Ahuja RK, Magnanti TL, Orlin JB, 1993. Network Flows: Theory, Algorithms and Applications. Prentice Hall: New Jersey.
  3. Aksaraylı M, Pala O, 2015. Şans Kısıtlı Stokastik Programlama Yaklaşımı ile Ofis Ürünleri Üretim Sistemi Modellemesi. 15. Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Ekim 2015, İzmir.
  4. Alankaya G, 2013. Şans Kısıtlı Stokastik Doğrusal Programlama. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi (Basılmış).
  5. Arvianto A, Saptadi S, Budiawan W, Nartadhi RL, 2019. Vehicle routing problem model and simulation with probabilistic demand and sequential insertion, Proceedings of the 5th International Conference on Engineering, Technology, and Industrial Application (ICETIA) 2019, 12–13 December 2018, Surakarta, Indonesia.
  6. Atalay KD, Apaydın A, 2011. Şans kısıtlı stokastik programlama problemlerinin deterministik eşitlikleri. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi. 1: 1-18.
  7. Bianchi L, Birattari M, Chiarandini M, Manfrin M, Mastrolilli M, Paquete L, Schiavinotto T, 2006. Hybrid metaheuristics for the vehicle routing problem with stochastic demands. Journal of Mathematical Modelling and Algorithms, 5: 91-110.
  8. Calvet L, Bernaus AP, Travessat-Baro O, Juan AA, 2016. A Simheuristic for the heterogeneous site-dependent asymetric VRP with stochastic demands. Advances in Artificial Intelligence, 408-417.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2020

Submission Date

August 7, 2020

Acceptance Date

November 2, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 10 Number: 4

APA
Çomaklı Sökmen, Ö., & Yılmaz, M. (2020). Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(4), 2520-2531. https://doi.org/10.21597/jist.777939
AMA
1.Çomaklı Sökmen Ö, Yılmaz M. Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama. J. Inst. Sci. and Tech. 2020;10(4):2520-2531. doi:10.21597/jist.777939
Chicago
Çomaklı Sökmen, Özlem, and Mustafa Yılmaz. 2020. “Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi Ve Bir Uygulama”. Journal of the Institute of Science and Technology 10 (4): 2520-31. https://doi.org/10.21597/jist.777939.
EndNote
Çomaklı Sökmen Ö, Yılmaz M (December 1, 2020) Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama. Journal of the Institute of Science and Technology 10 4 2520–2531.
IEEE
[1]Ö. Çomaklı Sökmen and M. Yılmaz, “Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama”, J. Inst. Sci. and Tech., vol. 10, no. 4, pp. 2520–2531, Dec. 2020, doi: 10.21597/jist.777939.
ISNAD
Çomaklı Sökmen, Özlem - Yılmaz, Mustafa. “Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi Ve Bir Uygulama”. Journal of the Institute of Science and Technology 10/4 (December 1, 2020): 2520-2531. https://doi.org/10.21597/jist.777939.
JAMA
1.Çomaklı Sökmen Ö, Yılmaz M. Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama. J. Inst. Sci. and Tech. 2020;10:2520–2531.
MLA
Çomaklı Sökmen, Özlem, and Mustafa Yılmaz. “Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi Ve Bir Uygulama”. Journal of the Institute of Science and Technology, vol. 10, no. 4, Dec. 2020, pp. 2520-31, doi:10.21597/jist.777939.
Vancouver
1.Özlem Çomaklı Sökmen, Mustafa Yılmaz. Stokastik Parametre Değerlerine Sahip Hiyerarşik Çinli Postacı Problemi ve Bir Uygulama. J. Inst. Sci. and Tech. 2020 Dec. 1;10(4):2520-31. doi:10.21597/jist.777939