Research Article

Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması

Volume: 4 Number: 1 March 24, 2021
EN TR

Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması

Abstract

Diyabet insanoğlunun yaşam kalitesini önemli derecede etkileyen, dünyada ve Türkiye’de görülme sıklığı giderek artan önemli bir hastalıktır. Özellikle sinir sistemi, böbrek, kalp, gözler, uzuvlar ve kan damarlarının tahribatına yol açmakta ve önemli kayıplara sebebiyet verebilmektedir. Bu sebeple diyabetin önlenebilmesi veya vereceği tahribatın en aza indirilebilmesi için erken tanısı ve takibi büyük önem kazanmaktadır. Makine öğrenme algoritmaları ile elde edilen sınıflandırma teknikleri, hastalığın risk tahmin modeli için araştırmacılar tarafından önemli olarak kabul görmüştür. Çalışmada, diyabete yakalanma olasılığını tahmin etmek için, 520 denekten alınan bilgiler ile oluşturulmuş olan bir veri tabanı kullanılmıştır. Çalışmada, makine öğrenmesi metotları olarak Çok Katmanlı Algılayıcı Yapay Sinir Ağları (ÇKAYSA), Destek Vektör Makinaları (DVM), Karar Ağaçları (KA), Topluluk Öğrenme Algoritmaları (TÖA), Doğrusal Ayrımcı Analizi (DAA), k-NN Metotları kullanılmıştır. Bu metotlar arasında en yüksek doğruluğu k-NN algoritması sağlamış ve bu algoritma ile %99,81 doğruluk elde edilmiştir. En yüksek doğruluk değeri sağlayan algoritmanın çalışma kapsamında geliştirilmiş olan bir bilgisayar kullanıcı arayüzü içerisine dâhil edilmesiyle bir diyabet erken tanı kiti geliştirilmiştir.

Keywords

Thanks

Bu çalışma Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir.

References

  1. Ahmed, T. M., 2016. Developing a predicted model for diabetes type 2 treatment plans by using data mining. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 90(2), 181.
  2. Al Helal, M., Chowdhury, A. I., Islam, A., Ahmed, E., Mahmud, M. S., & Hossain, S., 2019. An optimization approach to improve classification performance in cancer and diabetes prediction. In 2019 International Conference on Electrical, Computer and Communication Engineering (ECCE), pp. 1-5, IEEE.
  3. Bi, S., Ding, X., Yu, S., Guo, B., Mu, L., Wang, B., 2021. A machine learning model for quantifying the effect of lifestyle interventions for patients with type 2 diabetes mellitus. In Journal of Physics, Conference Series, Vol. 1732, No. 1, p. 012006, IOP Publishing.
  4. Bishop, C. M., 2006. Pattern Recognition and Machine Learning Springer-Verlag New York. Inc. Secaucus, NJ, USA.
  5. Cichosz, S. L., Johansen, M. D., Hejlesen, O., 2016. Toward big data analytics: review of predictive models in management of diabetes and its complications. Journal of diabetes science and technology, 10(1), 27-34.
  6. Dua, D., Graff, C., 2019. UCI Machine Learning Repository [http://archive.ics.uci.edu/ml]. Irvine, CA: University of California, School of Information and Computer Science. Failure to detect type 2 diabetes early costing $700 million per year, Diabetes Australia, 8 July 2018. https://www.diabetesaustralia.com.au
  7. Fan, S., Chen, B., Zhang, X., Hu, X., Bao, L., Yang, X., Liu, Z., Yu, Y., 2021. Machine Learning Algorithms in Classifying TCM Tongue Features in Diabetes Mellitus and Symptoms of Gastric Disease. European Journal of Integrative Medicine, 101288.
  8. Friedman, J., Hastie, T., Tibshirani, R., 2000. Additive logistic regression: a statistical view of boosting. Annals of Statistics, 28 (2), 337–407.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Artificial Intelligence, Electrical Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 24, 2021

Submission Date

February 9, 2021

Acceptance Date

March 7, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 4 Number: 1

APA
Bilgin, G. (2021). Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 4(1), 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292
AMA
1.Bilgin G. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. JISTA. 2021;4(1):55-64. doi:10.38016/jista.877292
Chicago
Bilgin, Gürkan. 2021. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4 (1): 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292.
EndNote
Bilgin G (March 1, 2021) Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4 1 55–64.
IEEE
[1]G. Bilgin, “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”, JISTA, vol. 4, no. 1, pp. 55–64, Mar. 2021, doi: 10.38016/jista.877292.
ISNAD
Bilgin, Gürkan. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4/1 (March 1, 2021): 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292.
JAMA
1.Bilgin G. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. JISTA. 2021;4:55–64.
MLA
Bilgin, Gürkan. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, vol. 4, no. 1, Mar. 2021, pp. 55-64, doi:10.38016/jista.877292.
Vancouver
1.Gürkan Bilgin. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. JISTA. 2021 Mar. 1;4(1):55-64. doi:10.38016/jista.877292

Cited By

Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications