Araştırma Makalesi

Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması

Cilt: 4 Sayı: 1 24 Mart 2021
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması

Öz

Diyabet insanoğlunun yaşam kalitesini önemli derecede etkileyen, dünyada ve Türkiye’de görülme sıklığı giderek artan önemli bir hastalıktır. Özellikle sinir sistemi, böbrek, kalp, gözler, uzuvlar ve kan damarlarının tahribatına yol açmakta ve önemli kayıplara sebebiyet verebilmektedir. Bu sebeple diyabetin önlenebilmesi veya vereceği tahribatın en aza indirilebilmesi için erken tanısı ve takibi büyük önem kazanmaktadır. Makine öğrenme algoritmaları ile elde edilen sınıflandırma teknikleri, hastalığın risk tahmin modeli için araştırmacılar tarafından önemli olarak kabul görmüştür. Çalışmada, diyabete yakalanma olasılığını tahmin etmek için, 520 denekten alınan bilgiler ile oluşturulmuş olan bir veri tabanı kullanılmıştır. Çalışmada, makine öğrenmesi metotları olarak Çok Katmanlı Algılayıcı Yapay Sinir Ağları (ÇKAYSA), Destek Vektör Makinaları (DVM), Karar Ağaçları (KA), Topluluk Öğrenme Algoritmaları (TÖA), Doğrusal Ayrımcı Analizi (DAA), k-NN Metotları kullanılmıştır. Bu metotlar arasında en yüksek doğruluğu k-NN algoritması sağlamış ve bu algoritma ile %99,81 doğruluk elde edilmiştir. En yüksek doğruluk değeri sağlayan algoritmanın çalışma kapsamında geliştirilmiş olan bir bilgisayar kullanıcı arayüzü içerisine dâhil edilmesiyle bir diyabet erken tanı kiti geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Ahmed, T. M., 2016. Developing a predicted model for diabetes type 2 treatment plans by using data mining. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 90(2), 181.
  2. Al Helal, M., Chowdhury, A. I., Islam, A., Ahmed, E., Mahmud, M. S., & Hossain, S., 2019. An optimization approach to improve classification performance in cancer and diabetes prediction. In 2019 International Conference on Electrical, Computer and Communication Engineering (ECCE), pp. 1-5, IEEE.
  3. Bi, S., Ding, X., Yu, S., Guo, B., Mu, L., Wang, B., 2021. A machine learning model for quantifying the effect of lifestyle interventions for patients with type 2 diabetes mellitus. In Journal of Physics, Conference Series, Vol. 1732, No. 1, p. 012006, IOP Publishing.
  4. Bishop, C. M., 2006. Pattern Recognition and Machine Learning Springer-Verlag New York. Inc. Secaucus, NJ, USA.
  5. Cichosz, S. L., Johansen, M. D., Hejlesen, O., 2016. Toward big data analytics: review of predictive models in management of diabetes and its complications. Journal of diabetes science and technology, 10(1), 27-34.
  6. Dua, D., Graff, C., 2019. UCI Machine Learning Repository [http://archive.ics.uci.edu/ml]. Irvine, CA: University of California, School of Information and Computer Science. Failure to detect type 2 diabetes early costing $700 million per year, Diabetes Australia, 8 July 2018. https://www.diabetesaustralia.com.au
  7. Fan, S., Chen, B., Zhang, X., Hu, X., Bao, L., Yang, X., Liu, Z., Yu, Y., 2021. Machine Learning Algorithms in Classifying TCM Tongue Features in Diabetes Mellitus and Symptoms of Gastric Disease. European Journal of Integrative Medicine, 101288.
  8. Friedman, J., Hastie, T., Tibshirani, R., 2000. Additive logistic regression: a statistical view of boosting. Annals of Statistics, 28 (2), 337–407.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Zeka, Elektrik Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

9 Şubat 2021

Kabul Tarihi

7 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bilgin, G. (2021). Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 4(1), 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292
AMA
1.Bilgin G. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. jista. 2021;4(1):55-64. doi:10.38016/jista.877292
Chicago
Bilgin, Gürkan. 2021. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4 (1): 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292.
EndNote
Bilgin G (01 Mart 2021) Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4 1 55–64.
IEEE
[1]G. Bilgin, “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”, jista, c. 4, sy 1, ss. 55–64, Mar. 2021, doi: 10.38016/jista.877292.
ISNAD
Bilgin, Gürkan. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 4/1 (01 Mart 2021): 55-64. https://doi.org/10.38016/jista.877292.
JAMA
1.Bilgin G. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. jista. 2021;4:55–64.
MLA
Bilgin, Gürkan. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, c. 4, sy 1, Mart 2021, ss. 55-64, doi:10.38016/jista.877292.
Vancouver
1.Gürkan Bilgin. Makine Öğrenmesi Algoritmaları Kullanarak Erken Dönemde Diyabet Hastalığı Riskinin Araştırılması. jista. 01 Mart 2021;4(1):55-64. doi:10.38016/jista.877292

Cited By

Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi