TR
EN
Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış
Abstract
Maden bulunabilirlik analizleri, maden aramalarını buluş şansı en yüksek sahalara yönlendirerek başarı oranını artırır ve maliyetleri düşürür. Geleneksel analizlerin öznelliği, 1960'lardan itibaren istatistiksel yöntemlerin kullanımıyla aşılmıştır. 1980'lerde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisinin gelişimi, 2000'lerde makine öğrenimi ve veri bilimi yenilikleri, süreci daha nesnel ve etkili hâle getirmiştir. Bu analizler, bilgi odaklı ve veri odaklı olmak üzere iki ana yöntemle gerçekleştirilir. Bilgi odaklı sistemler, uzman görüşlerini taklit ederek yatak modeli veya mineral sistem yaklaşımlarına dayanır. Kanıt ağırlıkları yöntemi, bu sistemlerin en yaygın kullanılanıdır. CBS ile yer bilimi verileri birleştirilerek pozitif ve negatif ağırlıklar hesaplanır. Bayes teoremi kullanılarak olasılıklar güncellenir. ÇÖKA (Çok Ölçütlü Karar Verme Analizi), Bulanık Mantık gibi yöntemler de bilgi odaklı yaklaşımlar arasında yer alır. Veri odaklı sistemler, belirli bir model veya hipotez olmadan doğrudan verilerden öğrenir. İstatistiksel yöntemlerin yanı sıra, makine öğrenimi algoritmaları (destek vektör makineleri, yapay sinir ağları, karar ağaçları) karmaşık veri setlerindeki örüntüleri belirlemede güçlüdür. Bu yöntemler, arama süreçlerini daha sistematik ve nesnel tahmine dayalı hâle getirir. Ancak, başarıları veri kalitesine ve seçilen modellerin etkinliğine bağlıdır. Bu nedenle, doğru verilerin toplanması ve analiz süreçlerinin optimize edilmesi büyük önem taşır.
Keywords
References
- Abedi, M., Norouzi, G-H. ve Bahroudi, A. (2012). Support vector machine for multi-classification of mineral prospectivity areas. Computers & Geosciences, 46, 272-283.
- Agterberg, F.P. (1971). A probability index for detecting favourable geological environments. Canadian Institute of Mining and Metallurgy, 10, 82-91.
- Agterberg, F. P. (1973). Probabilistic Models to Evaluate Regional Mineral Potential. In: Proc. Symposium on Mathematical Methods in the Geosciences, Přibram. 3-38.
- Agterberg, F.P. (1974). Automatic contouring of geological maps to detect target areas for mineral exploration. Math. Geol., 6, 373–395.
- Bonham-Carter, G.F., Agterberg, F.P. ve Wright, D.F. (1989). Weights of evidence modelling: a new approach to mapping mineral potential. Agterberg, F.P., Bonham-Carter, G.F. (Eds.), Statistical Applications in the Earth Sciences: Geological Survey Canada Paper 89-9, pp. 171–183.
- Agterberg F.P. ve Cheng, Q.M. (2002). Conditional independence test for weights-of-evidence modelling. Nat Resour Res 11,249–255.
- An, P., Moon, W. M. ve Rencz, A. N. (1991). Application of Dempster-Shafer theory of evidence to mineral potential mapping. Computers & Geosciences, 17(7), 889–896.
- Bliss, J.D., ed. (1992). Developments in deposit modelling. U.S. Geological Survey Bulletin 2004, 168 s.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Geological Sciences and Engineering (Other)
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
June 11, 2025
Submission Date
February 4, 2025
Acceptance Date
April 11, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 49 Number: 1
APA
Özkan, Y. Z. (2025). Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 49(1), 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC
AMA
1.Özkan YZ. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49(1):63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC
Chicago
Özkan, Yusuf Ziya. 2025. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 (1): 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC.
EndNote
Özkan YZ (June 1, 2025) Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 1 63–88.
IEEE
[1]Y. Z. Özkan, “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 49, no. 1, pp. 63–88, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88WM38BC
ISNAD
Özkan, Yusuf Ziya. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49/1 (June 1, 2025): 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC.
JAMA
1.Özkan YZ. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49:63–88.
MLA
Özkan, Yusuf Ziya. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 49, no. 1, June 2025, pp. 63-88, https://izlik.org/JA88WM38BC.
Vancouver
1.Yusuf Ziya Özkan. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;49(1):63-88. Available from: https://izlik.org/JA88WM38BC