Derleme

Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış

Cilt: 49 Sayı: 1 11 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış

Öz

Maden bulunabilirlik analizleri, maden aramalarını buluş şansı en yüksek sahalara yönlendirerek başarı oranını artırır ve maliyetleri düşürür. Geleneksel analizlerin öznelliği, 1960'lardan itibaren istatistiksel yöntemlerin kullanımıyla aşılmıştır. 1980'lerde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisinin gelişimi, 2000'lerde makine öğrenimi ve veri bilimi yenilikleri, süreci daha nesnel ve etkili hâle getirmiştir. Bu analizler, bilgi odaklı ve veri odaklı olmak üzere iki ana yöntemle gerçekleştirilir. Bilgi odaklı sistemler, uzman görüşlerini taklit ederek yatak modeli veya mineral sistem yaklaşımlarına dayanır. Kanıt ağırlıkları yöntemi, bu sistemlerin en yaygın kullanılanıdır. CBS ile yer bilimi verileri birleştirilerek pozitif ve negatif ağırlıklar hesaplanır. Bayes teoremi kullanılarak olasılıklar güncellenir. ÇÖKA (Çok Ölçütlü Karar Verme Analizi), Bulanık Mantık gibi yöntemler de bilgi odaklı yaklaşımlar arasında yer alır. Veri odaklı sistemler, belirli bir model veya hipotez olmadan doğrudan verilerden öğrenir. İstatistiksel yöntemlerin yanı sıra, makine öğrenimi algoritmaları (destek vektör makineleri, yapay sinir ağları, karar ağaçları) karmaşık veri setlerindeki örüntüleri belirlemede güçlüdür. Bu yöntemler, arama süreçlerini daha sistematik ve nesnel tahmine dayalı hâle getirir. Ancak, başarıları veri kalitesine ve seçilen modellerin etkinliğine bağlıdır. Bu nedenle, doğru verilerin toplanması ve analiz süreçlerinin optimize edilmesi büyük önem taşır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abedi, M., Norouzi, G-H. ve Bahroudi, A. (2012). Support vector machine for multi-classification of mineral prospectivity areas. Computers & Geosciences, 46, 272-283.
  2. Agterberg, F.P. (1971). A probability index for detecting favourable geological environments. Canadian Institute of Mining and Metallurgy, 10, 82-91.
  3. Agterberg, F. P. (1973). Probabilistic Models to Evaluate Regional Mineral Potential. In: Proc. Symposium on Mathematical Methods in the Geosciences, Přibram. 3-38.
  4. Agterberg, F.P. (1974). Automatic contouring of geological maps to detect target areas for mineral exploration. Math. Geol., 6, 373–395.
  5. Bonham-Carter, G.F., Agterberg, F.P. ve Wright, D.F. (1989). Weights of evidence modelling: a new approach to mapping mineral potential. Agterberg, F.P., Bonham-Carter, G.F. (Eds.), Statistical Applications in the Earth Sciences: Geological Survey Canada Paper 89-9, pp. 171–183.
  6. Agterberg F.P. ve Cheng, Q.M. (2002). Conditional independence test for weights-of-evidence modelling. Nat Resour Res 11,249–255.
  7. An, P., Moon, W. M. ve Rencz, A. N. (1991). Application of Dempster-Shafer theory of evidence to mineral potential mapping. Computers & Geosciences, 17(7), 889–896.
  8. Bliss, J.D., ed. (1992). Developments in deposit modelling. U.S. Geological Survey Bulletin 2004, 168 s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2025

Kabul Tarihi

11 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 49 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkan, Y. Z. (2025). Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 49(1), 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC
AMA
1.Özkan YZ. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49(1):63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC
Chicago
Özkan, Yusuf Ziya. 2025. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 (1): 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC.
EndNote
Özkan YZ (01 Haziran 2025) Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 1 63–88.
IEEE
[1]Y. Z. Özkan, “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 49, sy 1, ss. 63–88, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88WM38BC
ISNAD
Özkan, Yusuf Ziya. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49/1 (01 Haziran 2025): 63-88. https://izlik.org/JA88WM38BC.
JAMA
1.Özkan YZ. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49:63–88.
MLA
Özkan, Yusuf Ziya. “Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 49, sy 1, Haziran 2025, ss. 63-88, https://izlik.org/JA88WM38BC.
Vancouver
1.Yusuf Ziya Özkan. Maden Potansiyeli Tahmin Yöntemlerine Genel Bir Bakış. Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;49(1):63-88. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88WM38BC