Research Article

Karadeniz'in Güncel Çökellerinin Jeokimyası

Volume: 11 Number: 1 April 15, 1987
  • Namık Çağatay *
  • Taner Saltoğlu
  • Abdullah Gedik
EN TR

Karadeniz'in Güncel Çökellerinin Jeokimyası

Abstract

Karadeniz'de yaklaşık son 30.000 yılda çökelen, kokolit, sapropel ve lutit birimlerinin jeokimyası, Karadeniz'in kendine özgü morfolojik, jeolojik, biyolojik ve kimyasal özellikleri ile denetlenmiştir. Karadeniz çökellerindeki iz elementler, istatistiksel dağılımları, üç değişik birimdeki bollukları ve alansal dağılım özellikleri açısından "iç kökenli" (autigenic) ve "dış kökenli" (allogenic) olmak üzere, iki grupta toplanır. Basen içinde, çökellerle eş zamanlı olarak oluşan minerallere ve organik maddeye bağlı, Mo, Cu, U, B, Ni, Co, V ve Ba gibi iç kökenli elementler, organik madde ve demir sülfidlerce zengin sapropel biriminde, diğer birimlerdekine göre daha bol bulunur. Bu elementler, çökelme hızının genel olarak düşü k olduğu derin düzlüklere doğru artan değerler gösterirler. Öte yandan lutit birimi, Ti, Zr ve Cr gibi daha çok kırıntı minerallere bağlı dış kökenli elementler olarak gözüken V ve Ni; kokolit ve lutit biriminde dış kökenli elementlere özgü dağılım biçimi sunarlar. Diğer iki birime göre biyolojik kökenli olarak yüksek Ca ve Sr içeren kokolit birimi; ayrıca sapropel biriminden daha yüksek SİO2, AI2O3 ve TİO2 içeriğine sahiptir. Karadeniz'in güncel çökellerinin ortalama bileşimi, derindeniz çökellerinin bileşimine göre Cu, Ni, Co, Ba, Mn ve V yönünden çok fakirdir. Ortalama bir şeyi bileşimine genelde bir benzerlik sunmasına karşın, Karadeniz çökelleri, şeyl veya siyah şeyl bileşimine göre daha yüksek Ca, daha düşük V, Pb, Cu, Ba ve Y içerirler.

Keywords

References

  1. AGAMIROV, S.SH., 1963a, Precipitation of uranium in the bottom of the Black Sea: Geochemistry International, 1,104-106.
  2. AGAMIROV, S.SH., 1963b, Geochemical balance of the radioactive elements in the Black Sea Basin: Geochemistry International, 6, 630-633.
  3. AKSARAY, F., 1978, Karadeniz şelfinin yapısı: Türkiye 4. Petrol Kongresi.
  4. ARMANDS, G., 1972, Geochemical studies of uranium, molybdenum and vanadium in a Swedish alum shale: Stockholm Contrib. Geol., 27, 148 s.
  5. BATURIN, G.N., 1973, Uranium and sedimentation in Black and Azov Seas: Litologiya; Poleznye Iskopaemye: 5, 21-32.
  6. BATURIN, G.N. ve KOCHENOV, A.V., 1968, Relation between some rare metals and organic material in marine sediments: Oceanology, 7 (6), 792-809.
  7. BATURIN, G.N., KOCHENOV, A.V., ve KOVALEVA, S.A., 1965, Some features of uranium distribution in Black Sea water: Doklady Akad. Nauk SSR, 166, 172-174.
  8. BELL, R.T., 1978., Uranium in black shales- a review- M.M.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Geological Sciences and Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Namık Çağatay * This is me
Saudi Arabia

Taner Saltoğlu This is me
Türkiye

Abdullah Gedik This is me
Türkiye

Publication Date

April 15, 1987

Submission Date

January 1, 1987

Acceptance Date

April 1, 1987

Published in Issue

Year 1987 Volume: 11 Number: 1

APA
Çağatay, N., Saltoğlu, T., & Gedik, A. (1987). Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 11(1), 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA
AMA
1.Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1987;11(1):47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA
Chicago
Çağatay, Namık, Taner Saltoğlu, and Abdullah Gedik. 1987. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11 (1): 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA.
EndNote
Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A (April 1, 1987) Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11 1 47–67.
IEEE
[1]N. Çağatay, T. Saltoğlu, and A. Gedik, “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 11, no. 1, pp. 47–67, Apr. 1987, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38RE45WA
ISNAD
Çağatay, Namık - Saltoğlu, Taner - Gedik, Abdullah. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11/1 (April 1, 1987): 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA.
JAMA
1.Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1987;11:47–67.
MLA
Çağatay, Namık, et al. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 11, no. 1, Apr. 1987, pp. 47-67, https://izlik.org/JA38RE45WA.
Vancouver
1.Namık Çağatay, Taner Saltoğlu, Abdullah Gedik. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 1987 Apr. 1;11(1):47-6. Available from: https://izlik.org/JA38RE45WA