Araştırma Makalesi

Karadeniz'in Güncel Çökellerinin Jeokimyası

Cilt: 11 Sayı: 1 15 Nisan 1987
  • Namık Çağatay *
  • Taner Saltoğlu
  • Abdullah Gedik
PDF İndir
EN TR

Karadeniz'in Güncel Çökellerinin Jeokimyası

Öz

Karadeniz'de yaklaşık son 30.000 yılda çökelen, kokolit, sapropel ve lutit birimlerinin jeokimyası, Karadeniz'in kendine özgü morfolojik, jeolojik, biyolojik ve kimyasal özellikleri ile denetlenmiştir. Karadeniz çökellerindeki iz elementler, istatistiksel dağılımları, üç değişik birimdeki bollukları ve alansal dağılım özellikleri açısından "iç kökenli" (autigenic) ve "dış kökenli" (allogenic) olmak üzere, iki grupta toplanır. Basen içinde, çökellerle eş zamanlı olarak oluşan minerallere ve organik maddeye bağlı, Mo, Cu, U, B, Ni, Co, V ve Ba gibi iç kökenli elementler, organik madde ve demir sülfidlerce zengin sapropel biriminde, diğer birimlerdekine göre daha bol bulunur. Bu elementler, çökelme hızının genel olarak düşü k olduğu derin düzlüklere doğru artan değerler gösterirler. Öte yandan lutit birimi, Ti, Zr ve Cr gibi daha çok kırıntı minerallere bağlı dış kökenli elementler olarak gözüken V ve Ni; kokolit ve lutit biriminde dış kökenli elementlere özgü dağılım biçimi sunarlar. Diğer iki birime göre biyolojik kökenli olarak yüksek Ca ve Sr içeren kokolit birimi; ayrıca sapropel biriminden daha yüksek SİO2, AI2O3 ve TİO2 içeriğine sahiptir. Karadeniz'in güncel çökellerinin ortalama bileşimi, derindeniz çökellerinin bileşimine göre Cu, Ni, Co, Ba, Mn ve V yönünden çok fakirdir. Ortalama bir şeyi bileşimine genelde bir benzerlik sunmasına karşın, Karadeniz çökelleri, şeyl veya siyah şeyl bileşimine göre daha yüksek Ca, daha düşük V, Pb, Cu, Ba ve Y içerirler.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AGAMIROV, S.SH., 1963a, Precipitation of uranium in the bottom of the Black Sea: Geochemistry International, 1,104-106.
  2. AGAMIROV, S.SH., 1963b, Geochemical balance of the radioactive elements in the Black Sea Basin: Geochemistry International, 6, 630-633.
  3. AKSARAY, F., 1978, Karadeniz şelfinin yapısı: Türkiye 4. Petrol Kongresi.
  4. ARMANDS, G., 1972, Geochemical studies of uranium, molybdenum and vanadium in a Swedish alum shale: Stockholm Contrib. Geol., 27, 148 s.
  5. BATURIN, G.N., 1973, Uranium and sedimentation in Black and Azov Seas: Litologiya; Poleznye Iskopaemye: 5, 21-32.
  6. BATURIN, G.N. ve KOCHENOV, A.V., 1968, Relation between some rare metals and organic material in marine sediments: Oceanology, 7 (6), 792-809.
  7. BATURIN, G.N., KOCHENOV, A.V., ve KOVALEVA, S.A., 1965, Some features of uranium distribution in Black Sea water: Doklady Akad. Nauk SSR, 166, 172-174.
  8. BELL, R.T., 1978., Uranium in black shales- a review- M.M.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Namık Çağatay * Bu kişi benim
Saudi Arabia

Taner Saltoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Abdullah Gedik Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 1987

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 1987

Kabul Tarihi

1 Nisan 1987

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1987 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çağatay, N., Saltoğlu, T., & Gedik, A. (1987). Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 11(1), 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA
AMA
1.Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1987;11(1):47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA
Chicago
Çağatay, Namık, Taner Saltoğlu, ve Abdullah Gedik. 1987. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11 (1): 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA.
EndNote
Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A (01 Nisan 1987) Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11 1 47–67.
IEEE
[1]N. Çağatay, T. Saltoğlu, ve A. Gedik, “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 11, sy 1, ss. 47–67, Nis. 1987, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38RE45WA
ISNAD
Çağatay, Namık - Saltoğlu, Taner - Gedik, Abdullah. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 11/1 (01 Nisan 1987): 47-67. https://izlik.org/JA38RE45WA.
JAMA
1.Çağatay N, Saltoğlu T, Gedik A. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 1987;11:47–67.
MLA
Çağatay, Namık, vd. “Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 11, sy 1, Nisan 1987, ss. 47-67, https://izlik.org/JA38RE45WA.
Vancouver
1.Namık Çağatay, Taner Saltoğlu, Abdullah Gedik. Karadeniz’in Güncel Çökellerinin Jeokimyası. Jeoloji Mühendisliği Dergisi [Internet]. 01 Nisan 1987;11(1):47-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38RE45WA