Research Article

Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Volume: 49 Number: 1 June 11, 2025
EN TR

Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Abstract

Depremler dünyada en çok can ve mal kaybına neden olan afet türüdür. Bu yüzden deprem öncesi ve sonrası yapılacak çalışmalar önem kazanmaktadır. Depremler esnasında oluşan yüzey kırıklarının tespit edilmesi ve anlaşılması da depremlerin anlaşılmasında önem arz etmektedir. Bu çalışmada 02.06.2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde oluşmuş yüzey kırıklarının otomatik olarak tespit edilmesi amaçlanmıştır. Altlık olarak uydu görüntüleri, segmentasyon modeli olarak YOLOv8 kullanılmıştır. Uydu görüntüleri üzerinde yüzey kırıklarının gözle görülebildiği bir alan belirlenmiş ve bu alandaki kırıklar yardımı ile model eğitilmiştir. Verilerin %66 eğitim için %34 ise test için kullanılmıştır. Eğitilen modelin mAP@0.5 değeri 0.88 olarak tespit edilmiştir. YOLOv8 modeli, derin öğrenme teknikleriyle desteklenen bir yöntem olarak, bu tür görevlerde yüksek verimlilik vaat etmektedir. Bu yöntem kullanılarak deprem sonrası oluşacak yüzey kırıkları uydu görüntüleri üzerinde kolaylıkla tespit edilebilmektedir. Yöntem, araştırmacılara büyük alanlarda hızlı bir şekilde yüzey kırıklarının tespit edilmesine olanak sağlayarak arazi çalışmaları için önemli bir altlık sağlamaktadır. Bu sayede zaman ve ekonomik anlamdaki kayıplar en aza indirilmiş olacaktır.

Keywords

Thanks

Çalışmada kullanılan uydu görüntülerini sağlayan Maxar şirketine teşekkür ederim.

References

  1. AFAD, (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) Mw: 7.7 – Mw: 7.6 Depremleri Raporu. 140 s.
  2. Akıncı, A. C., & Ünlügenç, U. C. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri: Sahadan Jeolojik Veriler, Değerlendirme ve Adana için Etkileri. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(2), 553-569. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1334155
  3. Aksoy, E., Akgün, E., Softa, M., Koçbulut, F., vd. (2023). 6 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) depreminin Doğu Anadolu Fay Zonu Erkenek ve Pazarcık Segmentleri Üzerindeki Etkisi: Çelikhan-Gölbaşı (Adıyaman) Arasından Gözlemler. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 5(1), 85-104. https://doi.org/10.46464/tdad.1280408
  4. Aydan, Ö. (2024). Crustal Stress State associated with the surface ruptures of the 2023 Pazarcık and Ekinözü Earthquakes. Yerbilimleri, 45(1), 52-65. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1325646
  5. Bayrakdar, C., Halis, O., Canpolat, E., Döker, M. F., vd. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş-Ekinözü depremi (Mw 7.6) ile ilişkili Çardak Fayı yüzey kırığının tektonik jeomorfolojisi. Türk Coğrafya Dergisi(83), 7-22. https://doi.org/10.17211/tcd.1281680
  6. Brownlee, J. (2020). Data preparation for machine learning: Data cleaning, feature selection, and data transforms in Python. Machine Learning Mastery.
  7. Chen, W., Zhong, C., Qin, X., & Wang, L. (2023). Deep learning based intelligent recognition of ground fissures. In Intelligent interpretation for geological disasters: from space-air-ground integration perspective (pp. 171-233). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-5822-1
  8. Chen, X., Hu, G., & Liu, X. (2022). Recognition of earthquake surface ruptures using deep learning. Applied Sciences, 12(22), 11638. https://doi.org/10.3390/app122211638

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Remote Sensing

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 11, 2025

Submission Date

March 4, 2025

Acceptance Date

April 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 49 Number: 1

APA
Polat, A. (2025). Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 49(1), 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979
AMA
1.Polat A. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49(1):89-104. doi:10.24232/jmd.1650979
Chicago
Polat, Ali. 2025. “Derin Öğrenme Ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 (1): 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979.
EndNote
Polat A (June 1, 2025) Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49 1 89–104.
IEEE
[1]A. Polat, “Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 49, no. 1, pp. 89–104, June 2025, doi: 10.24232/jmd.1650979.
ISNAD
Polat, Ali. “Derin Öğrenme Ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 49/1 (June 1, 2025): 89-104. https://doi.org/10.24232/jmd.1650979.
JAMA
1.Polat A. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025;49:89–104.
MLA
Polat, Ali. “Derin Öğrenme Ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, vol. 49, no. 1, June 2025, pp. 89-104, doi:10.24232/jmd.1650979.
Vancouver
1.Ali Polat. Derin Öğrenme ile Deprem Yüzey Kırıklarının Otomatik Belirlenmesi: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Örneği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2025 Jun. 1;49(1):89-104. doi:10.24232/jmd.1650979